Ыдыктыг Библия: 1 Чылдар
Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-09-07T22:35:47.438610+00:00

Ыдыктыг Библия

Ыдыктыг Библия

1. Ыдыктыг Библия

1. 1 Чылдар

1. Тайылбырлыг Словарь

2. Библейжи Эге Хемчеглер Таблицазы

3. Карталар

Ыдыктыг Библия

Ыдыктыг Библия
тыва дылда

Бирги үндүрүлге

Саналдар чоргузар адрес: ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-163-7

© Институт перевода Библии, Москва, 2011

Эге сөс

Эргим номчукчулар! Силерниң мурнуңарда – Библия деп ыдыктыг номналдың тыва дылче бүрүн очулгазының баштайгы үндүрүлгези.

Библия деп чүл?

Библия болза янзы-бүрү шажын-чүдүлгелиг улустуң санап турары-биле, кижи төрелгетенниң төөгүзүнде эң өндүр улуг номнарның бирээзи. Библия – «номнар» дээн грек сөстен укталган, христиан чаңчылда (база чамдык кезектери-биле иудей болгаш мусульман чаңчылдарда) Ыдыктыг Бижилге деп хүлээп көрүп турар номнар чыындызы-дыр.

Библия ийи кол кезектен тургустунган:

1) Эрги Чагыг-керээ. Бо 39 номдан тургустунган чыынды Христостуң төрүттүнериниң оранчок мурнунда муң ажыг чыл дургузунда эрте-бурунгу еврей болгаш арамей дылдарга бижиттинген, ында Бурган биле еврей чоннуң аразында харылзааже кичээнгейни мөөңнээн. Бо чыындыже еврей чоннуң төөгүзү, израиль ниитилелдиң шажын-чүдүлге хоойлулары болгаш дүрүмнери, Бурганны алдаржыткан кайгамчык уран-чечен шүлүктер болгаш ырлар, мөргүлдер, ханы философчу боданыышкыннар, келир үе дугайында өттүр билген медеглелдер дээш өске-даа хөй чүүлдер кирип турар.

Баштайгы беш номну Моисейниң Беш ному азы Моисейниң Хоойлузу деп адаар. Еврейлерниң бурунгу төөгүзүнге Моисей деп кижиниң Бурган биле Ооң чонунуң аразынга дугуруштурукчу бооп күүсеткени онза чугула ролюн ынчаар демдеглээни ол. Оон аңгыда Эрги Чагыг-керээже Дээрги-Чаяакчының израильчилерге эжелеп алгаш, ээлеп чурттаар кылдыр бергени черге оларның амыдыралының дугайында база израиль чоннуң баштыңчылар, хааннарының чедиишкиннери болгаш буураашкыннарының дугайында бижээн номнар кирген. Ооң соонда Бурганны алдаржыдарынга база кижилерни мерген угаанныг боорунга өөредип турар бөлүк поэтиктиг номнар кирген. Эрги Чагыг-керээ Улуг болгаш Бичии Медээчилерниң (Дээрги-Чаяакчының сөзүн чонга медээлеп, ону Аңаа шынчы чоруун үревес кылдыр кыйгырар салымныг улустуң) номнары-биле дооступ турар.

2) Чаа Чагыг-керээ. Бо 27 номдан тургустунган чыынды Иисус Христостуң төрүттүнгениниң соонда, бистиң эраның 1-ги вегинде бурунгу грек дылга бижиттинген. Чаа Чагыг-керээниң кол өзээ – Иисус Христостуң, делегейниң Камгалакчызының амыдыралы, өөредии, өлүмү болгаш катап дирилгениниң дугайында төөгүп турар дөрт Буянныг Медээ болур. Оон «Элчиннерниң ажыл-чорудулгазы» деп номда Иисус дээрже көдүрлүп үне берген соонда, христиан ниитилелдиң баштайгы чылдарының дугайында база Ооң өөреникчилериниң Буянныг Медээни Рим империязынга канчаар нептередип эгелээниниң дугайында чугаалап турар. Оон аңгыда Чаа Чагыг-керээже Христостуң өөреникчилериниң христиан ниитилелдер болгаш хуу кижилерге оларның бүзүрелин деткиири-биле база Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг амыдырал дугайында сургаал кылыры-биле бижээн чагаалары кирген. Чаа Чагыг-керээниң сөөлгү ному – Иоаннга Бургандан Ажыдыышкын, ында символиктиг дыл ажыглап, Бурганның ам Аңаа удур туржуп турар күштерни долузу-биле тиилээрин илереткен.

Библияның тыва дылче очулгазы

Бо ыдыктыг ном бижиттинип тургустунганындан бээр, ону делегейниң дыка хөй дылдарынче очулдурган. Амгы делегейде чеди муңдан бичии-ле эвээш дылдар бар. Библияны бүрүнү-биле барык дөрт чүс бежен дылче, а ооң аңгы кезектерин ийи муң хире дылче очулдурган.

Бо номну Библия очулгазының институдунуң (БОИ) бөлүк ажылдакчыларыочулдуруп, редакторлаан. Бөлүк профессионал тыва чогаалчылардан болгаш очулга база библеистика эртемнериниң российжи болгаш даштыкы тускай эртемниглеринден тургустунган. Сөзүглел утка-шынар болгаш хевир талазы-биле хөй чадалыг шыңгыы хыналданы эрткен. Очулга бөлүүнүң кол сорулгазы болза еврей, арамей болгаш грек үндезин сөзүглелдерниң утказын шын дамчыдарытурган.Сөзүглелдиң чамдык черлериниң утказын шын билип аары дыка берге, чүге дээрге чамдык бурунгу сөстерниң утказы хөй үе эрткеш, уттундура берген азы Библияның амгы үедеги шинчилекчилериниң эрте-бурунгу Чоокку Чөөн чүктүң төөгүлүг болгаш культурлуг байдалын ылаптыг билиринге хамаарыштыр четпес чүүлдер бар бооп турар. Очулга бөлүү кол сорулганы боттандырары-биле янзы-бүрү арга-дузаны, ооң иштинде Библияның шаандагы болгаш амгы үедеги өске очулгалары-биле шүүштүрүлгелерни ажыглаан. Эң баштайгы утканы шын дамчыдарындан аңгыда, бис ол утканы амгы үедеги, улуска билдингир, аянныг-чараш чечен чогаал дылы-биле илередирин кызыткан бис. Ындыг-даа болза, бис очулгага номчукчуларның чамдыызынга эргижирээн ышкаш сагындырып болур сөстерни чамдыкта арттырар ужурга таварышкан бис, чүге дээрге ол сөстерниң амгы хевири чок болуп турар, оон аңгыда үе эртерге, ол сөстер катап база чоннуң ажыглап турары дириг тыва дылче эглип кирип шыдаар дээрзинге идегээн бис.

Бо Номнуң тыва дылче очулгазы 1990 чылдан эгелээш, барык чээрби чыл үргүлчүлеп келген. Ажыл чоруп турда, БОИ дараазында аңгы номнар болгаш Библиядан үзүндүлерниң шенелде үндүрүлгелерин кылган: Марктан Буянныг Медээ (1996 ч.), Лукадан Буянныг Медээ болгаш Элчиннерниң ажыл-чорудулгазы (1997 ч.), Иисустуң амыдыралы (Дөрт Буянныг Медээден үзүндүлер) (1997 ч.), Чаа Дугуржулга-чагыг (2001 ч.), Бичии уругларга Библия (2001 ч.), Эрте-бурунгу Израильден дөрт ном (2003 ч.), Моисейниң хоойлузу – Ыдыктыг ырлар – Угаадыглыг чугаалар (2005 ч.). Бүрүн Библияның очулгазынче киирер бетинде, үстүнде адаттынган шенелде үндүрүлгелерни шуптузун эде көрген. Очулга бөлүү ол үндүрүлгелерде эскертинген частырыгларны, кагдынган черлерни эткен. Оон аңгыда номчукчуларның саналдарын айтырганывыс түңнелинде, очулганың билдингир, ылаптыг болгаш аяннашкак боорун чедип аары-биле, чамдык терминнерни өскерткен бис. Чижээлээрге, шенелде үндүрүлгелерде «Дугуржулгачагыг» деп сөс бо үндүрүлгеде «Чагыг-керээ» деп, «белдир-крес» деп сөс «белдир-ыяш» деп, а «шүүгү» деп эргижирээн сөс «шииткел, шииткел чери» деп өскертинген.

Сөзүглелди эгелер болгаш шүлүктерге чарган хуваалда колдуунда Библияның орус Синодалдыг очулгазында чаңчыккан хуваалданы эдерип турар. Ынчалза-даа чамдык таварылгаларда болуушкуннарның утказын азы дес-дараалашкаан тыва дылга чүгле домактарның чурумун эде тургускаш, тода билип ап болур, ынчангаш ийи азы үш шүлүктүң дугаарлаашкынын каттыштырып каан болур (чижээ, Э. д. 2:2-3). Ол ышкаш Чаа Чагыг-керээниң Синодалдыг очулгазында чамдыкта тыва очулганың үндезини болган бижимелдерден орай тывылган грек дылда бижимелдерден алган шүлүктер база таваржып турар. Кажан ындыг шүлүктерни тыва очулгаже киирбейн, немелде тайылбырже киирген таварылгада, ийи азы үш шүлүктү база каттыштырып турар (чижээ, Лк. 9:55-56).

Хуу аттар болгаш чер аттарының хевирин орус Синодалдыг очулгага черле чоок кылдыр арттырарын кызыткан бис, чүге дээрге ол аттарның элээн хөйү тыва номчукчуга орус культура болгаш чечен чогаалбиле харылзаа дамчыштыр билдингир. Ындыг-даа болза, дараазында таварылгаларда аттың хевирин өскертири чугула деп санаан бис:

– аттың орус хевири ону адаарын бергедедип турар таварылгада (чижээ, Феглафелласар);

– орус очулганың бодунда чөрүшкектер барда, өскээр чугаалаарга, чаңгыс-ла ол еврей аттың элээн каш орус хевири таварышканда (чижээ, орус очулгада чаңгыс-ла ол кижиниң адын бир номда «Нимрод» деп, а өске номда «Немврод» деп бижээн);

– ол аттың орус хевири тыва номчукчуну еврей сөзүглелде чок бодалче сагыш алындырып турар болза (чижээ, Нойнуң биче оглу Хам хамнарга кандыг-даа хамаарылга чок).

Ындыг таварылгаларда аттың тыва хевирин еврей азы грек үндезин сөзүглелде хевири-биле чоокшулаштырып, аргалыг-ла болза, Библияның Синодалдыг очулгазынга чаңчыга берген номчукчуга ол ат таныттынгыр боор кылдыр арттырарын кызыткан бис. Ынчангаш «Хам» деп ат «Хаам», «Немврод» – «Нимрод», «Феглафелласар» – «Тиглат-Пилесер» апарган.

Орус Синодалдыг очулгада төнчүзүнде чымчак демдек салган хуу аттарныэрте-бурунгу еврей-даа, тывадаа дылдарда чымчадыр адавайн турарын барымдаалааш, элээн хөйындыг таварылгаларда аттарнычымчак демдек ажыглавайн бижээн бис. Чижээлээрге, Иезекииль эвес, а Иезекиил, Руфь эвес, а Руфдеп бижиттинген.

Дузалал аргалар

Очулга бөлүү бо үндүрүлгеде чамдык дузалал аргаларны немей ажыглаан. Ол немелделер Библияның үндезин сөзүглелиниң кезээ эвес, оларныбо бурунгу, чамдык черлеринде нарын Бижилгени билип аарынга дузаламчы кылдыр киирген. Ном бүрүзүнүң эгезинде турар киирилде номнуң кол темаларын тодарадып, ооң автору болгаш бижиттинген үезиниң дугайында допчузу-биле чугаалап турар. Сөзүглелди үзүндүлерниң утказын азы темазын айтып турар иштики эгелер дузазы-биле аңгылаан. Кол ужур-утказы өске номда база таваржып турар үзүндүлер мурнунда (чижээ, Буянныг Медээлерде азы Хаанныг чагыргалар болгаш Чылдар демдеглелдеринде) иштики эгелер аттарының адаанда скобкаларда айтыгларны немээн бис. Оон ыңай дараазында дузалал аргалар бар:

– Чергелешкек черлерже айтыглар

Арыннар кыдыгларында чергелешкек черлерже айтыглар Библияда ол-ла тема дугайында чугаалап, чаңгыс-ла ол сөс-домакты ажыглап турар, чок-ла болза демги черден цитата азы аллюзия болур өске черлерже айтып турар.

Иисус Христос болгаш Чаа Чагыг-керээниң бижикчилери Эрги Чагыг-керээниң шүлүктеринден цитаталарны болганчок-ла ажыглаар турганнар. Бо очулгада Эрги Чагыг-керээден цитаталарны курсив-биле демдеглээн болгаш арынның кыдыында Эрги Чагыг-керээниң сөзүглелинче айтыгныкылган. Чижээлээрге, Матфейниң бижээни Буянныг Медээниң 1:23-кү шүлүүнде Исайя медээчиниң номунуң 7:14-кү шүлүү таваржып турар. Номчукчу дараазында чүүлдү билип аар болза эки: Чаа Чагыг-керээниң бижикчилери колдуунда Эрги Чагыг-керээниң үндезин еврей сөзүглелин эвес, а ооң «Септуагинта» деп грек очулгазындан цитаталаар турганнар. Ынчангаш Чаа Чагыг-керээде чамдык цитаталар Эрги Чагыг-керээниң тыва дылче очулгазын үндезилеп кылган еврей сөзүглелден утка талазы-биле ылгалдыг. Курсивтээн кезектер хөй санныг айтыгларже эвес, а чүгле Эрги Чагыг-керээден дорт цитаталарже айтып турар. Бо эге сөстүң соонда Эрги болгаш Чаа Чагыг-керээлерниң бүгү номнарының аттарын хурааңгайлап бижээн даңзы кирген. Ол даңзы номчукчуга чергелешкек черлерже айтыглар болгаш Эрги Чагыг-керээден алган цитаталарны көргүскен айтылгаларны ажыглаарынга дузалаар.

– Немелде тайылбырлар (сноскалар)

Сөзүглелде сылдысчыгаш (*) таваржыр болза, арынның адаанда ол шүлүктүң утказынга хамаарышкан немелде тайылбыр барын көргүскени ол.Чамдык немелде тайылбырлар билдинмес аттарны, сөстерни база библейжи үелерниң культуразының онзагайларын тайылбырлап турар. Чамдыктары ук шүлүктүң болгу дег өске билиишкинин көргүзүп турар, а өскелери эрте-бурунгу бижимелдерде ылгалдыг номчуттунар черлерже айтып турар (эрте-бурунгу бижикчилер Библияны чара бижип тура, чамдыкта частырыглар кылып турган, ынчангаш очулга бөлүүнүң сорулгазы болза номнуң авторунуң бижээни эң бүзүрелдиг болгу дег хевирни сөзүглелче киирери болур).

– Словарь

Чамдык чугула, үргүлчү таваржыр сөстер база чаа чогааткан сөстер болгаш сөс каттыжыышкыннарының утказын номнуң соонда киирген словарьда тайылбырлап турар. Сөзүглелде ол сөстер одуруг кырында бичежек точка-биле демдеглеттинген (чижээ, ·Аллилуйя).

– Библейжи эге хемчеглер таблицазы

Таблицаже Чоокку Чөөн чүкке ажыглап турган деңзи хемчээлин, узуну болгаш ишкириниң эге хемчеглерин база оларның амгы үедеги дең үнелерин киирген. Сөзүглелде ол эрте-бурунгу эге хемчеглерни бичежек төгерик-биле демдеглээн (чижээ, °эфа).

– Карталар

Номнуң сөөлүнде библейжи үелерде Чоокку Чөөн чүктү тодарадып чураан карталар бар.

Түңнел

Библия болза делегейниң чечен чогаалының классиказы, ооң овур-хевирлери российжи болгаш европейжи уран чогаадылганың янзы-бүрү адырларында чугула черни ээлеп турар. Ынчаарга ол чүгле төөгү талазы-биле үнелиг документ боорундан аңгыда, ыдык-бедик ужур-уткалыг, чүге дээрге Библияда Дээрги-Чаяакчының кижи төрелгетен-биле харылзаазын, Бурганның улуска Бодун база Бодунуң күзелсоруун ажытканын бижээн болгай. Библияда биске Иисус Христостуң амыдыралы болгаш өөредииниң дугайында херечилээшкин илереттинген. Ыдыктыг Бижилгениң алыс ужуру ону чүгле төөгү тураскаалы кылдыр номчуур азы чогаал шынары дээш мактаар улуска эвес, а Чаяакчының бүгү улуска чүнү чугаалаксаанын билип аар күзел-биле номчуп турар улуска ажыттынар. Бо очулга тыва чонга Бурганның үнүн, Буянныг Медээниң четче-долузун дыңнадыр боор деп база Аңаа бүзүреп, ол медээ ёзугаар чурттаарынга дузалаар боор деп идегеп, ол дээш чүрээвис ханызындан мөргүп турар бис.

Библия очулгазының институду (БОИ) бо ыдыктыг Номнуң бүгү очулдурукчуларынга база редакторларынга улуу-биле өөрүп четтиргенин илередип тур. Институт ол ышкаш бо очулганы үндүреринге янзы-бүрү талазындан дуза каткан бүгү-ле кижилерге өөрүп четтирип тур.

Библия очулгазының институдунуң ажылдакчылары

1 Чылдар

1 Чылдар

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

Чылдар демдеглели

Бирги ном

Киирилде

Чылдар демдеглелиниң номнары нургулайында Хаанныг чагырга номнарында бижиттинген болуушкуннарны арай өске бодал-биле катап чугаалап турар. Эзра болгаш Неемияның номнарын тургускан ол-ла кижи бо номну база бижээн чадавас.

1–9 эгелер – израиль чоннуң Вавилонда туттуруушкундан ээп келгениниң соондагы үени киириштир (мырыңай бистиң эрага чедир V векке чедир) чоннуң төрел салгал даңзылары. Ол даңзыларда эң улуг кичээнгейни Иуда, Вениамин болгаш Левийниң аймактарынче салып турар.

10–21 эгелерде Давидтиң чагыргазының чамдык чугула болуушкуннарын ооң мурнундагы хаан Саулдуң өлүмүнден эгелеп истеп көрүп турар. Давид хаан – бо номда эң чугула кижи. Ылап-ла ол Иерусалим хоорайны Дээрги-Чаяакчыга чүдүүр төп чер кылгаш, Аңаа төлептиг, шын мөгейиишкинни доктаадып каан. Чылдар демдеглелиниң бирги номунда Хаанныг чагырганың ийиги номунга көөрде, Давидтиң үүлгедиглеринче кичээнгей дыка эвээш салдынган.

22–29 эгелер – Бурганның өргээзин тудар дээш Давидтиң белеткели (онза кичээнгей левиттер болгаш Бурганның бараалгакчыларынче угланган). Автор ооң-биле Давидти Бурганның өргээзиниң база Бурганга бараан болурунуң чурумунуң ёзулуг үндезилекчизи кылдыр көргүзүп турар. А өргээниң бодун Давид өлген соонда ооң оглу Соломоннуң күжениишкиннери-биле туткан.

Чамдыкта Чылдар демдеглелиниң номнарында бижиттинген медээлер Библияның өске номнарында чергелешкек черлерде кирген медээлерден ылгалып турар. Номчукчу мону сактып аар ужурлуг: Чылдар демдеглелдериниң автору Хаанныг чагырга номнарында тодарадып бижээн чүүлдерни анаа-ла өттүндүр биживейн турар – ол боду тускай сонуургалдарлыг болгаш, ооң кичээнгейин арай өске болуушкуннар хаара тудуп болур.

1

Адамдан Авраамга чедир

(Э. д. 5:1-32; 10:1-32; 11:10-26)

1^1Адам, Сиф, Энос, 2Кайнан, Малелеил, Иаред, 3Энох, Мафусал, Ламех, 4Ной.

Нойнуң оолдары: Сим, Хаам база Иафет.

5Иафеттиң оолдары[*]: Гомер, Магог, Мадай, Иаван, Тувал, Мешех база Тирас. 6Гомерниң оолдары: Аскеназ, Рифат болгаш Тогарма. 7Иаванның оолдары: Элиса биле Фарсис, китт чон биле родан чон.

8Хаамның оолдары: Хуш, Египет, Фут база Ханаан. 9Хуштуң оолдары: Сева, Хавила, Савта, Раама база Савтеха. Рааманың оолдары: Шева биле Дедан. 10Хуштуң бир салгакчызы Нимрод деп аттыг кижи база турган. Ол чырык чер кырынга дыка күштүг маадыр болган. 11Египеттиң үре-салгалы: лидий чон, анам чон, легав чон, нафтух чон, 12патрус чон, каслух чон (а олардан филистим чон тывылган) болгаш кафтор чон. 13Ханаанның үре-салгалы: ооң дун оглу Сидон, Хет, 14иевус чон, амор чон, гергес чон, 15хиввей чон, арак чон, син чон, 16арвад чон, цемарей чон болгаш хамат чон.

17Симниң оолдары: Элам, Ассур, Арфаксад, Луд, Арам, Уц, Хул, Гефер база Мешех. 18Арфаксадтан Сала төрүттүнген, Саладан Евер төрүттүнген. 19Еверден ийи оол төрүттүнген: бирээзиниң ады – Фалек, чүге дээрге ооң үезинде делегейниң чурттакчылары бот-боттарындан аңгыланып чарлы берген[*]; ооң дуңмазының ады – Иоктан. 20Иоктанның үре-салгалы: Алмодад, Шалеф, Хацармавет, Иерах, 21Гадорам, Узал, Дикла, 22Эвал, Авимаил, Шева, 23Офир, Хавила болгаш Иовав. Олар шупту Иоктанның үре-салгалы-дыр.

24Сим, Арфаксад, Сала, 25Евер, Фалек, Рагав, 26Серух, Нахор, Фарра, 27Аврам, ону Авраам база дээр+.

Авраамдан укталган төрел аймактар

(Э. д. 25:1-4, 12-16; 36:1-19)

28Авраамның оолдары: Исаак биле Измаил+. 29Оларның салгалдары бо: Измаилдиң дун оглу Навайот, ооң соондалары Кедар, Адбеел, Мивсам, 30Мишма, Дума, Масса, Хадад, Фема, 31Иетур, Нафиш база Кедма. Олар дээрге Измаилдиң оолдары-дыр.

32Авраамның кул-кадайы Хеттураның божаан оолдары: Зимран, Иокшан, Медан, Мадиан, Ишбак болгаш Шуах. Иокшанның оолдары: Шева биле Дедан. 33Мадианның оолдары: Эфа, Эфер, Энох, Авида база Элдага. Олар шупту Хеттураның үре-салгалы чүве-дир.

34Авраамдан Исаак төрүттүнген. Исаактың оолдары: Исав биле Израиль+.

35Исавтың оолдары: Элифаз, Рагуил, Иеуш, Иеглом болгаш Корах. 36Элифазтың оолдары: Теман, Омар, Цефо, Гатам, Кеназ, Тимна, Амалик[*]. 37Рагуилдиң оолдары: Нахат, Зерах, Шамма болгаш Миза.

Эдом черниң үндезин чурттакчылары

(Э. д. 36:20-30)

38Сеирниң оолдары: Лотан, Шовал, Цивеон, Ана, Дишон, Эцер болгаш Дишан.

39Лотанның оолдары: Хори биле Гомам. А Лотанның Тимна деп кыс дуңмазы бар турган.

40Шовалдың оолдары: Алеан, Манахат, Эвал, Шефи база Онам.

Цивеоннуң оолдары: Айа биле Ана.

41Ананың ажы-төлү: Дишон.

Дишоннуң оолдары: Хамран, Эшбан, Итран болгаш Херан.

42Эцерниң оолдары: Билган, Зааван болгаш Акан.

Дишанның оолдары: Уц биле Аран.

Эдомнуң хааннары

(Э. д. 36:31-39)

43Израиль чоннуң хааннары тыптырының-даа мурнунда эдом черге башкарып чораан хааннар бо-дур:

Беорнуң оглу Бела, ооң хоорайының ады Дингава чүве-дир.

44Бела өлүп каарга, ооң орнунга Восорадан+ келген Зерахтың оглу Иовав хааннай берген.

45Иовав өлүп каарга, теман черден+ келген Хушам хааннай берген.

46Хушам өлүп каарга, Моавтың оргулаажынга мадиан чонну чылча шаап каан Бедадтың оглу Гадад хааннай берген. Ооң хоорайының адын Авит дээр.

47Гадад өлүп каарга, Масрекадан келген Самла хааннай берген.

48Самла өлүп каарга, хем чоогунда Реховоттан келген Саул хааннай берген.

49Саул өлүп каарга, Ахборнуң оглу Баал-Ханан хааннай берген.

50Баал-Ханан өлүп каарга, Гадар хааннай берген. Ооң хоорайының ады Пау. Ооң кадайы Мезагавтың оглу Матредтиң уруу Мегетавеел чүве-дир. 51Гадар база өлүп калган.

Эдомнуң аймактарының[*] аттары бо-дур+: Тимна, Алва, Иетет, 52Оливема, Эла, Пинон, 53Кеназ, Теман, Мивцар, 54Магдиил, Ирам. Эдом чоннуң аймактары ол-дур.

2

Иуданың үре-салгалы

2^1Израильдиң оолдары бо-дур+: Рувим, Симеон, Левий, Иуда, Иссахар, Завулон, 2Дан, Иосиф, Вениамин, Неффалим, Гад болгаш Асир.

3Иуданың оолдары+: Ир, Онан база Шела – олар үжелээн хананей Шуаның уруундан төрүттүнгеннер. Иуданың дун оглу Ир Дээрги-Чаяакчының мурнунга кем-буруулуг болган, ынчангаш Ол ону чок апаар кылдыр кылып каан. 4Кенни Фамар+ Иудага Фарес биле Зерахты божуп берген. Иуда беш оолдуг турган.

5Фарестиң оолдары+: Хецрон биле Хамул.

6Зерахтың оолдары: Зимри, Эфан, Еман+, Халкол база Дара. Олар шупту беш кижи.

7Харминиң оглу: Ахар[*]. (Бурганга тураскааткан чүүлдерге удур кем-буруу үүлгеткеш, Израильге хай-халапты эккелген кижи ол-дур.)+
8Эфанның оглу: Азария.

Давид хаанның ук-ызыгууру болгаш төрел салгалы

(Руф 4:18-22; Мф. 1:3-6)

9Хецроннуң төрээн оолдары: Иерахмеил, Рам болгаш Халев. 10Рам Аминадавты төрээн, а Аминадав Иуданың аймааның баштыңы Наассонну+ төрээн чүве-дир. 11Наассоннуң оглу Салмон, Салмоннуң оглу Вооз. 12Воозтан Овид төрүттүнген, Овидтен Иессей төрүттүнген.

13Иессейниң дун оглу Элиав+, ийи дугаары – Авинадав, үшкүзү – Шима+, 14дөрткүзү – Нафанаил, беш дугаары – Раддай, 15алдыгызы – Оцем, чедигизи – Давид.

16Оларның кыс дуңмалары: Саруйя биле Авигея. Саруйя үш оолдуг: Авесса, Иоав база Асаил+. 17Авигея Амессайны+ төрээн. Амессайның адазы измаилчи[*] Иетер чүве-дир+.

Хецроннуң база Халевтиң үре-салгалы

18Хецроннуң оглу Халевтиң бодунуң кадайы Азувадан (Иериофадан база) оолдары бо-дур: Иешер, Шовав база Ардон. 19Азува өлүп каарга, Халев Эфратаны кадай кылдыр ап алган. Ол аңаа Хур деп оолду божуп берген. 20Хурнуң оглу Урий, Урийниң оглу Веселиил болган+.

21Оон Хецрон алдан харлыг тургаш, Галаадтың адазы Махирниң+ уруу-биле холбашкан. Ол Хецронга Сегув деп оол божуп берген. 22Сегувтан Иаир төрүттүнген. Галаад черге ол чээрби үш хоорайлыг турган+. 23Ынчалза-даа гессурлар болгаш арамейлер ол черге алдан хоорайны эжелеп алган+. Ол хоорайларның аразында Иаирниң хоорай-суурлары, Кенат хоорай болгаш аңаа хамааржыр хоорай-суурлар бар турган. Аңаа чурттап турган улус шуптузу Галаадтың адазы Махирден укталган. 24Хецроннуң Халев-Эфрата деп черге өлгениниң соонда, ооң кадайы Авия Ашхурну божаан. Ашхур дээрге Текояның үндезилекчизи-дир+.

Иерахмеилдиң үре-салгалы

25Хецроннуң дун оглу Иерахмеилдиң+ оолдары: дун оглу Рам, ооң соонда Вуна, Орен, Оцем болгаш Ахия. 26Иерахмеилдиң Афара деп өске кадайы база турган. Ол Онам деп оолду божаан. 27Иерахмеилдиң дун оглу Рамның оолдары: Маац, Ямин болгаш Экер.

28Онамның оолдары: Шаммай биле Иада.

Шаммайның оолдары: Надав биле Авишур.

29Авишурнуң кадайын Авихаил дээр. Ол аңаа Ахбан биле Молид деп оолдарны божуп берген.

30Надавтың оолдары: Селед биле Афаим. А Селед ажы-төл чок бооп өлген.

31Афаимниң оглу: Иший. Ишийниң оглу: Шешан. Шешанның оглу: Ахлай.

32Шаммайның дуңмазы Иаданың оолдары: Иетер биле Ионафан. Иетер ажы-төл чок бооп өлген.

33Ионафанның оолдары: Пелет биле Заза. Олар шупту Иерахмеилдиң салгалдары-дыр.

34Шешан оолдар чок, чүгле кыстарлыг болган. Ооң Иарха деп египет кулу турган. 35Шешан бодунуң бир уруун кулу Иархага кадай кылдыр берипкен. Уруу Иархага Аттай деп оол божуп берген. 36Аттайдан Нафан төрүттүнген. Нафандан Завад төрүттүнген. 37Завадтан Эфлал төрүттүнген. Эфлалдан Овид төрүттүнген. 38Авидтен Иеху төрүттүнген. Иехудан Азария төрүттүнген. 39Азариядан Хелец төрүттүнген. Хелецтен Элеаса төрүттүнген. 40Элеасадан Сисмай төрүттүнген. Сисмайдан Шаллум төрүттүнген. 41Шаллумдан Иекамия төрүттүнген. Иекамиядан Элишама төрүттүнген.

Халевтиң өске үре-салгалы

42Иерахмеилдиң дуңмазы Халевтиң оолдары: дун оглу Меша (ол Зифтиң үндезилекчизи болур) база өске оглу Мареша (ол Хевроннуң үндезилекчизи болур). 43Хевроннуң оолдары: Корах, Таппуах, Рекем болгаш Шема. 44Шема Рахамны (Иоркеамның үндезилекчизин) төрээн. А Рекемден Шаммай төрүттүнген. 45Шаммайның оглу Маон. А Маон дээрге Бет-Цурнуң үндезилекчизи-дир.

46Халевтиң кул-кадайы Эфа Харран, Моца болгаш Газез деп оолдарны төрээн. А Харрандан Газез төрүттүнген.

47Иегдайның оолдары: Регем, Иофам, Гешан, Пелет, Эфа болгаш Шааф.

48Халевтиң өске кул-кадайы Мааха Шевер биле Тирхана деп оолдарны божаан. 49Оон аңгыда Шаафты (ол Мадманнаның+ үндезилекчизи болур) база Шеваны (Махбена биле Гивеяның үндезилекчизи болур) төрээн. Халевтиң Ахса деп уруу база турган+.

50Болар база Халевтиң салгалдары-дыр, олар Эфратаның дун оглу Хурдан укталган+: Кириат-Иаримниң үндезилекчизи Шовал, 51Вифлеемниң үндезилекчизи Салма, Бет-Гадерниң үндезилекчизи Хареф.

52Кириат-Иаримниң үндезилекчизи Шовалдың үре-салгалы: Гарое чурттуглар, Менухот чурттугларның чартыы. 53Кириат-Иаримниң төрел бөлүктери: итра, пут, шумат болгаш мишра. Олардан Цора+ болгаш Эштаол чурттуглар укталып тывылган.

54Салманың үре-салгалы: вифлеемчилер, нетофажылар, Атарот-Бет-Иоав чурттуглар база цорит деп төрел бөлүк – Менухот чурттугларның өске чартыы.

55Иависке чурттап чораан бижээчилерниң төрел бөлүктери: тира, шимеа, суха. Олар дээрге Хаматтан (рехав төрел бөлүктүң+ өгбезинден) укталган кен аймак-тыр+.

3

Давид хаанның ажы-төлү

(2 Хаан. 3:1-5; 5:14-16)

3^1Давидтиң Хевронга төрүттүнген оолдары бо-дур: дун оглу – изреелчи Ахиноаманың+ божааны Амнон+. Ийигизи – кармилчи Авигеяның божааны Даниил[*]. 2Үшкүзү – гессур хаан Талмайның+ уруу Мааханың оглу Авессалом+. Дөрткүзү – Аггиттың оглу Адония+. 3Бешкизи – Авиталдың божааны Шефатия. Алдыгызы – кадайы Эгланың божааны Ифреам. 4Хевронга Давидтиң алды оглу төрүттүнген. Аңаа Давид чеди чыл алды ай дургузунда хааннаан+.

Оон Иерусалимге Давид үжен үш чыл иштинде хааннаан+. 5Давидтиң дараазында оолдары Иерусалимге төрүттүнген+: Шима, Шовав, Нафан болгаш Соломон, дөртелдирзин Аммиилдиң уруу Вирсавия божаан+. 6Ивхар, Элишама, Элифелет, 7Ногах, Нефег, Иафиа, 8Элишама, Элиада болгаш Элифелет – тос кижи. 9Давидтиң кул-кадайларының божааны оолдарындан аңгыда, бодунуң оолдары ол-дур. Оларның кыс дуңмазы – Фамар+.

Иудеяның хааннары

10Соломоннуң оглу Ровоам+, ооң оглу Авия+. Авияның оглу Аса+, Асаның оглу Иосафат+. 11Иосафаттың оглу Иорам+, ооң оглу Охозия+. Охозияның оглу Иоас+. 12Иоастың оглу Амасия+. Амасияның оглу Азария+, ооң оглу Иоафам+. 13Иоафамның оглу Ахаз+, ооң оглу Эзекия+. Эзекияның оглу Манассия+. 14Манассияның оглу Амон+, ооң оглу Иосия+.

15Иосияның оолдары: дун оглу Иоханан[*], ийи дугаар оглу Иоаким, үшкүзү Седекия+, дөрт дугаары Шаллум+.

16Иоакимниң оолдары: Иехония+ биле Седекия.

Иехония хаанның үре-салгалы

17Иехонияның оолдары: Асир, Салафиил[*], 18Малкирам, Федайя, Шенацар, Иекамия, Гошама болгаш Надавия.

19Федайяның оолдары: Зоровавел+ биле Шимей.

Зоровавелдиң оолдары: Мешуллам биле Анания база оларның Шеломит деп кыс дуңмазы. 20Оон аңгыда беш оглу: Хашува, Огел, Берехия, Хасадия болгаш Иушав-Хесед.

21Ананияның үре-салгалы: Фелатия биле Исайя, Рефайяның оолдары, Арнанның оолдары, Авдийниң оолдары, Шеханияның оолдары.

22Шеханияның оглу: Шемайя+. Шемайяның оолдары: Хаттуш+, Игеал, Бариах, Неария болгаш Шафат. Шупту алды кижи.

23Неарияның үш оглу: Элиоенай, Эзекия болгаш Азрикам. 24Элиоенайның чеди оглу: Годавьягу, Элиашив, Фелайя, Аккув, Иоханан, Делайя болгаш Ананий.

4

Иуданың үре-салгалы

4^1Иуданың үре-салгалы+: Фарес, Хецрон, Харми, Хур болгаш Шовал+. 2Шовалдың оглу Реайя Яхатты төрээн. Яхаттан Ахумай биле Лагад төрүттүнген. Олардан Цора чурттугларның төрел бөлүктери укталган+.

3Этамның оолдары[*] бо-дур: Изреел, Ишма болгаш Идбаш. Оларның кыс дуңмазы – Гацлелпони. 4Эфратаның дун оглу, Вифлеемниң үндезилекчизи Хурнуң оолдары бо-дур+: Пенуэл (Гедорнуң үндезилекчизи) база Эзер (Хушаның үндезилекчизи).

5Текояның үндезилекчизи Ашхур+ ийи кадайлыг турган: Хела биле Наара. 6Наара Ашхурга Ахузам, Хефер, Тимни болгаш Ахашфари деп оолдарны божуп берген. Наараның оолдары ол-дур. 7Хеланың оолдары: Церет, Цохар болгаш Этнан.

8Коцтан Анув биле Цовева төрүттүнген база Гарумнуң оглу Ахархелдиң төрел бөлүктери укталган.

9Иавис деп кижи бодунуң акы-дуңмаларындан артык алдарлыг апарган. (Авазы: «Мен ону хинчектенип тургаш божаан мен» – дээш, Иавис деп адап каан[*]). 10Иавис Израильдиң Бурганынче кыйгы салгаш, мөргээн: «Сен меңээ Бодуңнуң ачы-буяныңны хайырлап, мээң черимниң девискээрин делгемчидип каан болзуңза! Хилинчектенмес кылдыр, Сээң холуң мени айыыл-халаптан камгалап, деткээн болза!» Ынчан Бурган ооң дилээн хандырган.

11Шуханың дуңмазы Хелув Махирни төрээн. Махир дээрге Эштоннуң адазы-дыр. 12Эштоннуң оолдары: Бет-Рафа, Пасеах болгаш Техинна (Наас хоорайның үндезилекчизи). Олар Реханың чурттакчылары-дыр.

13Кеназтың оолдары: Гофониил+ биле Серайя. Гофониилдиң оолдары: Хатат биле Меонатай[*]. 14Меонатайның оглу Офра, а Серайяның оглу Иоав. Иоав – Харашим шынаазының үндезилекчизи. Ол шынааның чурттакчылары ус-дарган улус болган.

15Иефоннийниң оглу Халевтиң+ оолдары: Ир, Ила болгаш Наам. Иланың оглу: Кеназ.

16Иегаллелелдиң оолдары: Зиф, Зифа, Тирия болгаш Асареел.

17-18Эзраның оолдары: Иетер, Меред, Эфер болгаш Иалон. Мередтиң кадай кылдыр алганы фараоннуң уруу Битьяның оолдары бо-дур: Мириам, Шаммай болгаш Ишбах (Эштемоаның үндезилекчизи)[*]. Ооң иудей кадайы Иередти (Гедорнуң үндезилекчизин), Хеверни (Сохонуң үндезилекчизин) болгаш Иекутиилди (Заноахтың үндезилекчизин) төрээн.

19Годияның кадайы Нахамның кыс дуңмазы болур. Ооң үре-салгалы: Кеила чурттуг гарми төрел бөлүк база Эштемоа чурттуг мааха төрел бөлүк.

20Шимоннуң оолдары: Амнон, Ринна, Бенханан болгаш Тилон.

Ишийниң оолдары: Зохет биле Бен-Зохет.

21Иуданың оглу Шеланың үре-салгалы+: Леханың үндезилекчизи Ир; Марешаның үндезилекчизи Лаеда; Бет-Ашбея чурттуг лён кылып турар төрел бөлүктер; 22Иоким база Хозеваның чурттакчылары; Моавтың чагырыкчылары Иоас биле Сараф; Иашуви-Лехем база[*]. (Ол шагда-ла болган болуушкуннар-дыр.) 23Олар дээрге пор сава кылыкчызы улус-тур, олар Нетаим биле Гедерага чурттап, хаанга бараан болуп чораан.

Симеоннуң үре-салгалы

24Симеоннуң оолдары+: Немуил, Ямин, Ярив, Зерах болгаш Саул. 25Саулдуң оглу Шаллум. Шаллумнуң оглу Мивсам. Мивсамның оглу Мишма. 26Мишманың оглу Хаммуил. Хаммуилдиң оглу Заккур. Заккурнуң оглу Шимей. 27Шимей он алды оолдуг, алды кыстыг турган. А ооң акы-дуңмаларының ажы-төлү хөй эвес турган. Ынчангаш оларның төрел бөлүктериниң саны Иуданың аймаанга бодаарга, шоолуг хөй эвес турган[*]. 28-31Давид хаанның үезинге чедир Симеоннуң үре-салгалы дараазында хоорайларга чурттап турган+: Беэр-Шевага, Моладага, Хацар-Шуалга, Вилгага, Эцемге, Толадка, Вефуилге, Хормага, Циклагка, Бет-Маркавотка, Хацар-Сусимге, Бет-Бирейге база Шааримге. 32Симеончулар чоок-кавы суурлары-биле кады Этам, Аин, Риммон, Токен болгаш Ашан деп беш хоорайлыг база турган. 33Ол хоорайларны долгандыр Ваал хоорайга чедир суурлар оларныы турган. Симеоннуң аймааның чурттап чораан девискээри ындыг турган-дыр. Симеончулар ада-өгбелериниң даңзызын утпайн чораан.

34Мешовав, Ямлех, Амасияның оглу Иоша, 35Иоил, Иошиваның оглу Иеху (Иошиваның адазы – Серайя, Серайяның адазы – Асиил), 36Элиоенай, Якова, Ишохайя, Асайя, Адиил, Ишимиил, Ванея, 37Шифиниң оглу Зиза (Шифиниң адазы – Аллон, Аллоннуң адазы – Иедайя, Иедайяның адазы – Шимри, Шимриниң адазы – Шемайя) – 38аттарын адаткан ол кижилер шупту төрел бөлүктериниң баштыңнары чораан. Оларның төрел бөлүктери өзүп-көвүдээн болгаш, 39олар мал-маганынга одар-белчиир дилеп, Гедор чанында шынааның чөөн талазынга чедир көжүп чораан. 40Ынчалдыр олар чаагай одарларлыг, делгем, оожум болгаш айыыл чок черлерни тып алганнар. Олар келгижеге чедир, аңаа Хаамның чамдык үре-салгалы чурттап турган. 41Аттары бижиттинген улус иудей хаан Эзекияның үезинде+ чедип келгеш, Хаамның үре-салгалының майгыннарын болгаш Меун+ деп аймакты[*] бүрүнү-биле узуткап каапкаш, оларның черинге бо хүннерге чедир турумчуп алганнар. Чүге дээрге ол черлер оларның мал-маганынга тааржыр одар-белчиирлиг болган. 42Оон аңгыда Симеоннуң үре-салгалының аразындан 500 кижи Сеир дагларынче чорупкан+. Оларны Ишийниң оолдары – Фелатия, Неария, Рефайя болгаш Узиил баштап чораан. 43Сеирге олар артып калган амаликтерни+ чылча шаап кааш, бо хүннерге чедир ында чурттап чоруурлар.

5

Рувимниң үре-салгалы

5^1Израильдиң дун оглу Рувимниң үре-салгалы бо-дур. Рувим – дун оглу+. Ынчалза-даа кажан ол ачазының орун-дөжээн бужартатканының соонда+, улуу болур эргезин Израильдиң оглу Иосифтиң оолдарынга берипкен+. Ынчангаш Рувимниң ады төрел аймактар даңзызында улуу кылдыр кирбейн турар. 2Иуда бодунуң акы-дуңмаларының аразында эң күш-шыдалдыг-даа болза, Израильдиң чагырыкчызы оон үнген-даа болза+, улуу болур эрге ооңуу болбайн, Иосифтиң аймаанче шилчий берген.

3Израильдиң дун оглу Рувимниң оолдары: Энох, Фаллу, Хецрон болгаш Харми+.

4Иоилдиң үре-салгалы: Шемайя, Шемайяның оглу Гог, Гогтуң оглу Шимей, 5Шимейниң оглу Миха, ооң оглу Реайя, ооң оглу Ваал, 6Ваалдың оглу Беэра. Беэра дээрге рувимчилерниң нояны турган. Ону ассирий хаан Тиглат-Пилесер+ тудуп аппарган. 7-8Ооң төрелдери, төрел бөлүк аайы-биле, оларның ада-өгбелер даңзызы ёзугаар мындыг турган: кол кижи Иеиел, ооң соонда Захария база Бела. (Беланың адазы Азаз, Азазтың адазы Шема, Шеманың адазы Иоил). Беланың улузу Ароерден Невога база Ваал-Меонга+ чедир чурттап чораан. 9А чөөн талазынче олар ээн кургаг ховунуң Евфрат хемче шөйүлген эң-не ужунга чедир чурттап чорааннар. Чүге дээрге галаад черге+ оларның мал-маганы дыка хөй турган. 10Саул хаанның үезинде олар агар аймак-биле+ дайылдажып, ону тиилеп каан. Олар майгыннарынга Галаадтың чөөн талазында бүгү девискээрге чурттай бергеннер.

Гадтың үре-салгалы

11Гадтың үре-салгалы рувимчилер-биле дужааштыр васан черге, Салхага чедир чурттап чораан+. 12Васанда оларның кол кижизи Иоил турган, Шафан ийи дугаары, ооң соонда – Иаанай биле Шафат. 13Оларның чеди акы-дуңмазы төрел бөлүктер аайы-биле мындыг аттарлыг: Михаил, Мешуллам, Шева, Иорай, Иаакан, Зия болгаш Евер. 14Олар шупту Хурийниң оглу Авихаилдиң үре-салгалы-дыр. (Хурийниң адазы Яроах, Яроахтың адазы Галаад, Галаадтың адазы Михаил, Михаилдиң адазы Иешишай, Иешишайның адазы Яхдо, Яхдонуң адазы Буз.) 15Гуниниң оглу Авдиилдиң оглу Ахи бодунуң төрел бөлүүнде кол кижи турган. 16Гадчылар Галаадка, Васанга болгаш аңаа хамааржыр хоорай, суурларга база Шарон оргулаажының+ одар-белчиирлериниң эң-не кыдыг кызыгаарларынга чедир чурттап чорааннар. 17Олар шупту Иудеяның хааны Иоафамның үезинде+ база Израильдиң хааны Иеровоамның үезинде+ чизеледип чораан.

18Рувимчилер, гадчылар болгаш Манассияның аймааның чартыы – хылыш, дозуг-камгалал тудуп, ча адып билир дуржулгалыг, эрес-дидим дайынчылар. Дайынче үнүп шыдаар 44 760 эр улус бар турган. 19Олар агар, иетур, нафиш болгаш надав аймактар-биле дайылдажып үнүпкеш, 20дузаламчыны алганнар. Бурган агарлар болгаш оларның бүгү талалакчыларын израильчилерниң холунга хүлээдип берген, чүге дээрге израильчилер дайын үезинде Оон дуза дилеп чаннып турганнар. Олар Бурганга ынаныр боорга, Ол мөргүлүнге харыылаан. 21Израильчилер дайзыннарының мал-маганын эжелеп алган: 50 000 тевени, 250 000 шээр малды, 2000 элчигенни. 100 000 кижини база тудуп алган. 22Өлүрткен дайзыннар дыка хөй болган, чүге дээрге ол дайын Бурганның күзели-биле болган. Израильчилер ол аймактарның черлеринге туттуруушкун үезинге+ чедир чурттааннар.

Иорданның ындында Манассияның аймааның чартыы

23Манассияның аймааның чартыы ол черге Васандан Ваал-Эрмонга чедир, Сенирге база Эрмон дагга+ чедир чурттап чораан. Олар хөй турган. 24Оларның төрел бөлүктериниң кол улузу бо-дур: Эфер, Иший, Элиил, Азриил, Иеремия, Годавия болгаш Иагдиил – күш-шыдалдыг, ат-алдарлыг, боттарының төрел бөлүктериниң баштыңнары.

25Ынчалза-даа манассияжылар боттарының ада-өгбелериниң Бурганынга өскерлип, Ооң оларның мурнундан узуткап кааны ол черниң чоннарының бурганнары-биле самыырап эгелээн. 26Ынчан Израильдиң Бурганы Ассирияның хааны Фулду (азы Тиглат-Пилесерни)+ оларга удурландырарга, ол хаан рувимчилерни, гадчыларны болгаш манассияжыларның ол чартыын оларның черинден туттуруп алгаш барган. Оларны Халахче, Хаворже, Аруже база Гозан хемче көжүрүпкен+ – олар бо хүннерге чедир ында чурттап чоруур.

6

Дээди бараалгакчы болур левиттер

(Эзра 7:1-5)

6^1Левийниң оолдары: Гирсон, Кохат болгаш Мерари+. 2Кохаттың оолдары: Амрам, Ицгар, Хеврон болгаш Узиил+. 3Амрамның ажы-төлү: Аарон, Моисей болгаш Мариам+. Аароннуң оолдары: Надав, Авиуд, Элеазар болгаш Ифамар+.

4Элеазар Финеести төрээн+, Финеес Авишуйну төрээн. 5Авишуй Буккийни төрээн, Буккий Узийни төрээн. 6Узий Зерахияны төрээн, Зерахия Мерайотту төрээн. 7Мерайот Амарияны төрээн, Амария Ахитувту төрээн. 8Ахитув Садокту төрээн+, Садок Ахимаасты төрээн. 9Ахимаас Азарияны төрээн+, Азария Иохананны төрээн. 10Иоханан Азарияны төрээн. Азария дээрге Соломоннуң Иерусалимге тудуп кааны өргээзинге Бурганның бараалгакчызы болуп турган кижи ол. 11А Азария Амарияны төрээн, Амария Ахитувту төрээн. 12Ахитув Садокту төрээн, Садок Шаллумну төрээн+. 13Шаллум Хелкияны төрээн, Хелкия Азарияны төрээн. 14Азария Серайяны+ төрээн, Серайя Иоседекти төрээн. 15Дээрги-Чаяакчы Иудея биле Иерусалим чурттугларны Навуходоносорнуң холу-биле өскээр көжүрүп турда+, Иоседек база туттуругга барган.

Левийниң өске үре-салгалы

16Левийниң оолдары: Гирсон[*], Кохат болгаш Мерари+. 17Гирсоннуң оолдары: Ливни болгаш Шимей. 18Кохаттың оолдары: Амрам, Ицгар, Хеврон болгаш Узиил+. 19Мерариниң оолдары: Махли биле Муши+.

Өгбелериниң аайы-биле Левийден укталган төрел бөлүктер бо-дур. 20Гирсондан: ооң оглу Ливни, Ливниниң оглу Яхат, Яхаттың оглу Зимма, 21Зимманың оглу Иоах, Иоахтың оглу Иддо, Иддонуң оглу Зерах, Зерахтың оглу Иеафрай.

22Кохаттың үре-салгалы: Аминадав, ооң оглу Корах, Корахтың оглу Асир, 23Асирниң оглу Элкана, Элкананың оглу Авиасаф+, Авиасафтың оглу Асир, 24Асирниң оглу Тахат, Тахаттың оглу Уриил, Уриилдиң оглу Узия, Узияның оглу Саул. 25Элкананың үре-салгалы: Амессай биле Ахимот, 26Ахимоттуң оглу Элкана, Элкананың оглу Цофай, Цофайның оглу Нахат, 27Нахаттың оглу Элиав, Элиавтың оглу Иерохам, Иерохамның оглу Элкана. 28Самуилдиң оолдары: дун оглу Иоил, ийи дугаар оглу Авия[*].

29Мерариниң үре-салгалы: Махли, ооң оглу Ливни, Ливниниң оглу Шимей, Шимейниң оглу Уза, 30Узаның оглу Шима, Шиманың оглу Хаггия, Хаггияның оглу Асайя.

Бурганның өргээзинде хөгжүмчүлер

31Ыдыктыг аптараны Дээрги-Чаяакчының өргээзинге аппарып каанының соонда, Давидтиң аңаа ыраажылар даргалары кылып каан улузунуң аттары бо-дур+. 32Соломоннуң Иерусалимге Дээрги-Чаяакчының өргээзин тудуп каарынга чедир+, олар Ужуражылга майгынының мурнунга ырлап бараан бооп турганнар. Олар доктааткан дүрүм ёзугаар боттарының хүлээлгезин күүседип келген. 33Оолдары-биле кады орта бараан болуп турган улус бо-дур:

Кохаттың үре-салгалындан – ыраажы Еман+. Ооң ада-өгбелери бо-дур: Иоил, Самуил, 34Элкана, Иерохам, Элиил, Тоах, 35Цуф, Элкана, Махат, Амессай, 36Элкана, Иоил, Азария, Софония, 37Тахат, Асир, Эвиасаф, Корах, 38Ицгар, Кохат, Левий, Израиль.

39Еманның оң талазынга ооң төрели Асаф+ туруп алгаш, ырлап чораан. Асафтың ада-өгбези бо-дур: Берехия, Шима, 40Михаил, Ваасея, Малхия, 41Эфний, Зерах, Адайя, 42Эфан, Зимма, Шимей, 43Яхат, Гирсон, Левий.

44А оларның ха-дуңмалары – Мерариниң үре-салгалының төлээлекчизи Эфан+ солагай талазынга турган. Эфанның ада-өгбези бо-дур: Киший, Авдий, Маллух, 45Хашавия, Амасия, Хелкия, 46Амций, Бани, Шемер, 47Махли, Муши, Мерари, Левий.

Аароннуң үре-салгалы

48Оларның өске ха-дуңмалары болур левиттерге Бурганның өргээ-бажыңында янзы-бүрү ажылдар онаажып турган. 49А Аарон болгаш ооң үре-салгалы аажок ыдыктыг албан-хүлээлге кылып, бүрүн өрттедир өргүл бедигээжи база айдызаар өргүл бедигээжинге өргүлдер салып+, израиль чонну хай-бачыдындан арыглап+, Бурганның чалчазы Моисейниң айытканы-биле бараан болуп турганнар. 50Аароннуң үре-салгалы бо-дур+: ооң оглу Элеазар, Элеазарның оглу Финеес, Финеестиң оглу Авишуй, 51Авишуйнуң оглу Буккий, Буккийниң оглу Узий, Узийниң оглу Зерахия, 52Зерахияның оглу Мерайот, Мерайоттуң оглу Амария, Амарияның оглу Ахитув, 53Ахитувтуң оглу Садок, Садоктуң оглу Ахимаас.

Левиттерниң чурттаан черлери

(Сан. 35:1-8; Иис. 21:1-42)

54Левиттерниң хувааглыг девискээрлерге чурттаан черлери бо-дур. Баштайгы төлге даштары Кохаттың төрел бөлүүнүң аразында Аароннуң үре-салгалынга дүшкен чүве-дир+. 55Оларга Иуданың черинде Хеврон хоорайны болгаш ооң чоок-кавызында одар-белчиирлиг черлерни берген. 56(А хоорайны долгандыр турар шөлдерни болгаш суурларны Иефоннийниң оглу Халевке берген.)+
57Аароннуң салгалдарынга дараазында хоргадал-хоорайларны: Хевронну, Ливнаны болгаш ооң одар-белчиирлиг черлерин, Иаттирни, Эштемоаны болгаш ооң одар-белчиирлиг черлерин, 58Хилен биле Давирни оларның одар-белчиирлиг черлери-биле кады, 59Ашан биле Бет-Шемешти оларның одар-белчиирлиг черлери-биле кады берген. 60А Вениаминниң аймааның черинден Аароннуң салгалдары Геваны, Аллеметти, Анатотту оларның одар-белчиирлиг черлери-биле кады алганнар. Оларның төрел бөлүктер аайы-биле алган хоорайларының ниити саны – он үш[*].

61Кохаттың арткан салгалдары Манассияның аймааның чартыының черинден төлге даштар октааш, он хоорайны алган. 62Гирсоннуң салгалдары төрел бөлүк аайы-биле Иссахарның, Асирниң, Неффалимниң база Васанга чурттаан Манассияның аймактарының черлеринден он үш хоорайны алганнар. 63Мерариниң салгалдары төрел бөлүк аайы-биле Рувимниң, Гадтың, Завулоннуң аймактарының черлеринден он ийи хоорай алган.

64Израильчилер левиттерге ынчалдыр хоорайларын болгаш одар-белчиирлиг черлерин бергеннер. 65Төлге даштар октааш, олар левиттерге Иуданың, Симеоннуң база Вениаминниң аймактарындан хоорайларны адап шилээш бергеннер.

66Кохаттың салгалдарының чамдык төрел бөлүктеринге Эфремниң аймаа хоорайлар берген. 67-69Дараазында хоргадал-хоорайлар берген: Эфрем дагларында Сихемни, Гезерни, Иокмеамны, Бет-Оронну, Айалонну база Гат-Риммонну одар-белчиирлиг черлери-биле кады. 70Кохаттың арткан салгалдары Анер биле Билеам хоорайларны одар-белчиирлиг черлери-биле Манассияның аймааның чартыындан алганнар.

71Гирсоннуң салгалдарынга Манассияның аймааның чартыы Васанда Голанны база Аштаротту оларның одар-белчиирлиг черлери-биле кады бергеннер. 72-73Иссахарның аймаандан гирсончулар Кедести, Давратты, Рамотту база Анемни одар-белчиирлиг черлери-биле кады алганнар. 74-75Асирниң аймаандан Машалды, Авдонну, Хукокту база Реховту одар-белчиирлиг черлери-биле кады алганнар. 76Неффалимниң аймаандан Галилеяда Кедести, Хаммонну база Кириатаимни одар-белчиирлиг черлери-биле кады алганнар.

77Арткан левиттер – Мерариниң салгалдары Завулоннуң аймаандан Риммонну база Фаворну оларның одар-белчиирлиг черлери-биле кады алганнар. 78-79Рувимниң аймаандан Иерихондан чөөн талазында Иорданның ол чарыында Иаацаны, ээн кургаг ховуда Бецерни, Кедемотту база Мефаатты одар-белчиирлиг черлери-биле кады алганнар. 80-81Гадтың аймаандан Галаадта Рамотту, Маханаимни, Эсевонну база Иазерни одар-белчиирлиг черлери-биле кады алганнар.

7

Иссахарның үре-салгалы

7^1Иссахарның оолдары: Тола, Фуа, Иашув база Шимрон – дөрт кижи+.

2Толаның оолдары: Узий, Рефайя, Иериил, Яхмай, Ивсам база Самуил. Олар Толадан укталган төрел бөлүктерниң кол кижилери болур. Толаның үре-салгалы салгалдан салгал дамчып күштүг-шыырак улус турган. Давидтиң чагыргазының үезинде оларның саны 22 600 кижи турган.

3Узийниң оглу – Израхия.

Израхияның оолдары: Михаил, Авдий, Иоил болгаш Ишшия – беш кижи. Олар шупту баштыңнар чораан. 4Оларның төрел бөлүктеринден дайылдажып шыдаар 36 000 шериг турган. Чүге дээрге оларның кадайлары болгаш оолдары хөй турган. 5Оларның төрелдери – Иссахардан укталган бүгү улус күштүг-шыырак кижилер чораан. Төрел аймак даңзызынче киир бижиткен эр улустуң ниити саны 87 000 кижи+.

Вениаминниң үре-салгалы

6Вениаминниң оолдары+: Бела, Бехер база Иедиаил – үш кижи.

7Беланың оолдары: Эцбон, Узий, Узиил, Иеримот болгаш Ири – беш кижи. Олар бөлүктериниң кол кижилери, күштүг-шыырак улус чораан. Төрел бөлүктер даңзызында эр улустуң саны 22 034 кижи.

8Бехерниң оолдары: Земира, Иоас, Элиезер, Элиоенай, Омри, Иремот, Авия, Анатот болгаш Алемет – олар шупту Бехерниң оолдары-дыр. 9Төрел аймак даңзызынче салгалдар аайы-биле баштыңнар болгаш 20 200 күштүг-шыырак кижи киир бижиттинген.

10Иедиаилдиң оглу: Билган. Билганның оолдары: Иеус, Вениамин, Аод, Хенаана, Зетан, Фарсис болгаш Ахишахар. 11Иедиаилдиң ол оолдары шупту төрел бөлүктериниң баштыңнары, күштүг-шыырак улус турган. Дайылдажырынга белен шериглерниң саны 17 200 кижи.

12Ирниң оолдары – Шуппим биле Хуппим. Ахерниң оглу – Хушим.

Неффалимниң үре-салгалы

13Неффалимниң оолдары+: Яхцеил, Гуни, Иецер база Шаллум – олар Валланың үре-салгалы-дыр+.

Манассияның үре-салгалы

14Манассияның оглу: Асриил+. Ону Манассияның арамей кул-кадайы божуп берген. Галаадтың адазы Махир ол кул-кадайындан укталган+. 15Махир Хуппим биле Шуппим уктуг кыс-биле өгленип алган[*]. (Махирниң кыс дуңмазының адын Мааха дээр).

Ийи дугаар кижини Салпаад дээр. Салпаад чүгле кыстарлыг турган+.

16Махирниң кадайы Мааха оол божааш, ону Переш деп адап алган. А ооң дуңмазының адын Шереш дээр. А ооң оолдары: Улам биле Рекем. 17Уламның оглу: Бедан. Манассияның оглу Махирниң оглу Галаадтың үре-салгалы ол-дур.

18Ооң кыс дуңмазы Молехет Ишгодту, Авиезерни база Махланы төрээн.

19Шемиданың оолдары: Ахиан, Шехем, Ликхи болгаш Аниам+.

Эфремниң үре-салгалы

20Эфремниң үре-салгалдары бо-дур+: Шутелах, ооң оглу Беред, Бередтиң оглу Тахат, Тахаттың оглу Элеада, Элеаданың оглу Тахат, 21Тахаттың оглу Завад, Завадтың оглу Шутелах.

Эфремниң Эзер болгаш Элеад деп оолдары база турган. Эзер биле Элеад Гефтиң үндезин чурттакчыларының мал-маганын оорлап сүрүп аар дээш кээрге, оларны өлүрүп каан. 22Адазы Эфрем олар дээш хөй хүннер иштинде кажыыдап ыглап келген. Төрелдери ону аргалап кээп турган. 23Ооң соонда ол кадайы-биле чоокшулажып удуурга, кадайы саатталы бергеш, аңаа оол божуп берген. Ол ону Брия деп адап алган, чүге дээрге ооң бажыңынга качыгдал болган[*]. 24Брияның Шеера деп уруу турган. Ол Алдыы болгаш Үстүкү Бет-Оронну+ база Узен-Шеераны тудуп каан. 25Брияның оглу – Рефай, Рефайның оглу – Решеф, Решефтиң оглу – Телах, Телахтың оглу – Тахан, 26Таханның оглу – Лаедан, Лаеданның оглу – Аммиуд, Аммиудтуң оглу – Элишама+, 27Элишаманың оглу – Нун, Нуннуң оглу – Иисус+.

28Эфремниң аймааның ээлээн черлери бо-дур: Вефил болгаш аңаа хамааржыр хоорай, суурлар; чөөн талазында Нааран; барыын талада Гезер болгаш аңаа хамааржыр хоорай, суурлар; Сихем болгаш аңаа хамааржыр хоорай, суурлар; Гая[*] болгаш аңаа хамааржыр хоорай, суурларга чедир. 29А Манассияның аймааның чери-биле кызыгаарында: Бет-Сан, Таанах, Мегиддон, Дор болгаш оларга хамааржыр хоорай, суурлар+. Израильдиң оглу Иосифтиң салгалдары ол черлерге чурттап турганнар.

Асирниң үре-салгалы

30Асирниң оолдары+: Имна, Ишва, Ишви база Брия, оларның кыс дуңмазы Серах. 31Брияның оолдары: Хевер биле Малхиил. Малхиил дээрге Бирзаиттиң адазы-дыр. 32Хевер Иафлетти, Шомерни, Хотамны база оларның кыс дуңмазы Шуяны төрээн. 33Иафлеттиң оолдары: Пасах, Бимгал база Ашват. Иафлеттиң оолдары ол-дур. 34Шомерниң оолдары: Ахи, Рохга, Ихубба болгаш Арам. 35Ооң дуңмазы Хотамның оолдары: Цофах, Имна, Шелеш болгаш Амал. 36Цофахтың оолдары: Суах, Харнефер, Шуал, Бери, Имра, 37Бецер, Год, Шамма, Шилша, Итран болгаш Беера. 38Иетерниң оолдары: Иефонний, Фиспа база Ара. 39Улланың оолдары: Арах, Ханниил база Риция.

40Асирниң ол үре-салгалы шуптузу төрел бөлүктериниң баштыңнары, шилиндек күштүг-шыырак дайынчылар, эң кол нояннар турган. Төрел аймак даңзызынче киир бижиттинген шериглерниң саны 26 000 кижи турган.

8

Вениаминниң өске үре-салгалы

8^1Вениамин дун оглу Беланы, ийиги оглу Ашбелди, үшкү оглу Ахрайны, 2дөрткү оглу Ноханы база бешки оглу Рафаны төрээн+.

3Беланың оолдары: Аддар, Гера, Авиуд, 4Авишуа, Нееман, Ахоах, 5Гера, Шефуфан болгаш Хурам.

6Гевага чурттап чораан, оон Манахатче көжүрткен төрел бөлүктерниң баштыңнары чораан Эхудтуң оолдары бо-дур: 7Нееман, Ахия база оларны көжүрген Гера; Гера Уза биле Ахихудту төрээн.

8-9Шегараим деп кижи Хушим биле Баара деп кадайларын чандырыпкан соонда, оолдары Ходеш деп өске кадайындан моав черге төрүттүнген: Иовав, Цивия, Меша, Малхам, 10Иеуц, Шахия болгаш Мирма. Төрел бөлүктер баштыңнары чораан оолдары ол-дур. 11А Хушимден Авитув биле Элпаал төрүттүнген.

12Элпаалдың оолдары: Евер, Мишам, Шемер (ол Оно биле Лод хоорайларны+ болгаш оларга хамааржыр суурларны тудуп каан), 13Брия болгаш Шема. Олар дээрге Гефтиң чурттакчыларын үндүр ойладыпкан, Айалонга чурттаан төрел бөлүктерниң баштыңнары чораан улус чүве-дир.

14Ахио, Шашак, Иремот, 15Зевадия, Арад, Эдер, 16Михаил, Ишфа болгаш Иоха – Брияның оолдары-дыр.

17Зевадия, Мешуллам, Хизкий, Хевер, 18Ишмерай, Излия база Иовав – Элпаалдың оолдары-дыр.

19Иаким, Зихрий, Завдий, 20Элиенай, Цилфай, Элиил, 21Адайя, Берайя база Шимрат – Шимейниң оолдары-дыр.

22Ишпан, Евер, Элиил, 23Авдон, Зихрий, Ханан, 24Анания, Элам, Антофия, 25Ифдия болгаш Пенуэл – Шашактың оолдары-дыр.

26Шамшерай, Шехария, Аталия, 27Иаарешия, Элия болгаш Зихрий – Иерохамның оолдары-дыр.

28Ол дээрге төрел бөлүктериниң баштыңнары-дыр. Олар Иерусалимге чурттап чорааннар.

Саул хаанның өгбелери, үре-салгалы

(1 Чыл. 9:35-44)

29Гаваончуларның өгбези Иеиел[*] Гаваонга чурттап турган. Ооң кадайының ады Мааха. 30Ооң дун оглу Авдон, оон аңгы оолдары: Цур, Кис, Ваал, Нир[*], Надав, 31-32Гедор, Ахио, Зехер болгаш Миклот (ол Шимейни төрээн). Олар Иерусалимге дөргүл-төрелиниң аразынга ха-дуңмалары-биле кады чурттап чорааннар.

33Нир Кисти төрээн. Кис Саулду төрээн+. Саул Ионафан, Малхисуа, Авинадав база Эшбаалды[*] төрээн+. 34Ионафанның оглу – Мериббаал+[*]. А Мериббаалдың оглу Миха+. 35Миханың оолдары: Питон, Мелех, Таарея болгаш Ахаз. 36Ахаз Иоиадданы төрээн. Иоиадда Алемет, Азмавет болгаш Зимрини төрээн. Зимри Моцаны төрээн. 37Моца Бинеяны төрээн. Бинеяның оглу Рафа, Рафаның оглу Элеаса, Элеасаның оглу Ацел. 38Ацел алды оолдуг турган, оларның аттары бо: Азрикам, Бохру, Измаил, Шеария, Авдий болгаш Ханан. Олар шупту Ацелдиң оолдары-дыр.

39Ацелдиң дуңмазы Эшектиң оолдары: дун оглу Улам, ийи дугаары Иеуш, үшкүзү Элифелет. 40Уламның оолдары ча адар күш-шыдалдыг дайынчылар чораан. Оларның оолдары болгаш оолдарының оолдары хөй турган: 150 кижи.

Ол улус шупту Вениаминниң салгалдары-дыр.

9

Туттуруушкундан Иерусалимче ээп келгеннер

(Неем. 11:1-22)

9^1Ынчалдыр бүгү израильчилерниң төрел бөлүктер аайы-биле чизе-даңзызын тургускан, Израильдиң хааннарының төөгү бижилгезинче киирген.

Иудейлер ужур-дүрүм чок чоруктары дээш Вавилонче көжүртүпкен соонда+, 2Израильдиң хоорай, суурларынга катап база чурттап эгелээн баштайгы улус израильчилер, Бурганның бараалгакчылары, левиттер болгаш Бурганның өргээзинде ажылчыннар+ болган.

3Иуданың, Вениаминниң, Эфремниң база Манассияның аймактарындан дараазында улус Иерусалимге турумчуп алган.

4-6Иуданың аймаандан+: Фарестиң үре-салгалындан+ – Утай (ол дээрге Аммиудтуң оглу, Аммиуд Омриниң оглу, Омри Имрийниң оглу, Имрий Баниниң оглу); Шеланың+ үре-салгалындан – төрел бөлүүнүң баштыңы Асайя болгаш ооң оолдары; Зерахтың+ үре-салгалындан – Иеуил болгаш ооң акы-дуңмалары. Шуптузу 690 кижи.

7Вениаминниң аймаандан: Саллу (ол дээрге Мешулламның оглу, Мешуллам Годавияның оглу, Годавия Гассенуаның оглу); 8Иерохамның оглу Ивний; Эла (ол Узийниң оглу, а Узий Михрийниң оглу); Мешуллам (ол Шефатияның оглу, Шефатия Регуилдиң оглу, Регуил Ивнийниң оглу); 9база салгалдар аайы-биле оларның акы-дуңмалары, шупту боттарының төрел бөлүктериниң баштыңнары чүве-дир. Шуптузу 956 кижи.

Бараалгакчылар болгаш левиттер

10А Бурганның бараалгакчыларындан: Иедайя, Иегоиарив, Яхин, 11Бурганның өргээзинде эргелекчи Азария (ооң ада-өгбелери – Хелкия, Мешуллам, Садок, Мерайот болгаш Ахитув), 12Адайя (ооң ада-өгбелери – Иерохам, Пашхур, Малхия, Маасай, Адиил, Яхзера, Мешуллам, Мешуллемит болгаш Иммер) 13болгаш оларның акы-дуңмалары – төрел бөлүктериниң баштыңнары, Бурганның өргээзинге бараан болурунга шылгараан улус. Шуптузу 1760 кижи.

14Левиттерден: Мерариниң үре-салгалындан – Шемайя (ол дээрге Хашувтуң оглу, Хашув Азрикамның оглу, Азрикам Хашавияның оглу); 15оон ыңай Вакбакар, Хереш, Галал база Маттания (ол Миханың оглу, Миха Зихрийниң оглу, а Зихрий Асафтың оглу); 16оон ыңай Авдий (ол Шемайяның оглу, Шемайя Галалдың оглу, а Галал Идифуннуң оглу) база Нетофаның чоок-кавызы чурттуг Берехия (ол Асаның оглу, Аса Элкананың оглу).

17А хаалгачылардан+: Шаллум, Аккув, Талмон, Ахиман база оларның акы-дуңмалары. Оларның кол кижизи Шаллум турган. 18Ол хаалгачылар бо үеге чедир чөөн талакы Хаан Хаалгазын кадарбышаан хевээр. Оларның төрел бөлүү левиттерниң турлааның хаалгачылары турган. 19Шаллум (ол Корениң оглу, Коре Эвиасафтың оглу, Эвиасаф Корахтың оглу) база ооң төрел ха-дуңмалары – корах төрел бөлүк албан-хүлээлгезин ёзугаар ыдыктыг майгынның хаалгазын кадарар, оларның өгбелери база Дээрги-Чаяакчының турлаанга кирер черни кадарып чорааннар болгай. 20Шаг шаанда Элеазарның оглу Финеес оларның даргазы турган, Дээрги-Чаяакчы ооң-биле кады турган+. 21Мешелемияның оглу Захария Ужуражылга майгынының хаалгачызы турган+.

22Хаалгачылар кылдыр шилиттингеннерниң ниити саны 212 кижи. Оларны чурттап турар черлериниң аайы-биле даңзыже киирген. Давид биле өттүр көөр Самуил хаалгачыларны оларның шынчы бердингени дээш томуйлап дагзып каан+. 23Олар болгаш оларның үре-салгалы Дээрги-Чаяакчының өргээ-майгынының хаалгазын кадарар ужурлуг. 24Хаалгачылар дөрт талада: чөөн, барыын, соңгу болгаш мурнуу талада турганнар. 25А хаалгачыларның суурларга чурттаан төрелдери оларга доктааткан үеде келгеш, чеди хонар турганнар+. 26Левит хаалгачыларның дөрт даргазынга Бурганның өргээзинде өрээлдерни база ында бар эртине-байлакты кадарарын бүзүреп дааскан. 27Бурганның өргээзин кадарар база эртенниң-не эжик ажыдар хүлээлгелиг болгаш, ол хаалгачылар ооң даштынга долгандыр хонуп турганнар+.

28Левиттерниң чамдыызынга Бурганга бараан болурда ажыглаар эт-херекселди хүлээдип каар турган. Ол левиттер бо эт-херекселди улус ажыглаар дээш алырга база дедир эгидерге, санап аар турган. 29А чамдыктары өске херекселдерни, ооң иштинде ыдыктыг эт-херекселди, кадагалаар хүлээлгелиг. Ол ышкаш далганны, араганы, олива үзүн, айдызаар чүүлдерни база чаагай чыттыг бүдүмелдерни. 30А чаагай чыттыг бүдүмелдерни холуур харыысалга Бурганның бараалгакчыларының чамдыызынга онаашкан+. 31Левит Маттифияга (корах уктуг Шаллумнуң дун оглунга) далганнар хаарарын бүзүреп дагзып каан. 32А амыр-дыш хүн санында хереглээр ыдыктыг хлеб быжырар, одуруглай салыр хүлээлге кохат уктуг чамдык левиттерге онаашкан+.

33Төрел бөлүктериниң баштыңнары болур ыраажы левиттер өргээниң өрээлдеринде чурттап+, өске ажылдардан хостуг турганнар, чүге дээрге олар херек апарганда, дүн-хүн дивейн, ырлаар хүлээлгезин күүседир ужурлуг+.

34Олар дээрге левиттерниң төрел бөлүктериниң баштыңнары-дыр. Олар Иерусалимге чурттап турганнар.

Саул хаанның өгбелери, үре-салгалы

(1 Чыл. 8:29-38)

35Гаваончуларның өгбези Иеиел Гаваонга чурттап турган. Ооң кадайының ады Мааха. 36Ооң дун оглу Авдон, оон аңгы оолдары Цур, Кис, Ваал, Нир, Надав, 37Гедор, Ахио, Захария болгаш Миклот. 38Миклот Шимамны төрээн. Олар Иерусалимге дөргүл-төрелиниң аразынга ха-дуңмалары-биле кады чурттап чорааннар.

39Нир Кисти төрээн. Кис Саулду төрээн+. Саул Ионафан, Малхисуа, Авинадав болгаш Эшбаалды төрээн[*]. 40Ионафанның оглу – Мериббаал[*]. А Мериббаалдың оглу Миха. 41Миханың оолдары: Пион, Мелех, Тахрея болгаш Ахаз[*]. 42Ахаз Иараны төрээн. Иара Алемет, Азмавет болгаш Зимрини төрээн. Зимри Моцаны төрээн. 43Моца Бинеяны төрээн. Бинеяның оглу Рефайя, Рефайяның оглу Элеаса, Элеасаның оглу Ацел. 44Ацел алды оолдуг турган, оларның аттары бо: Азрикам, Бохру, Измаил, Шеария, Авдий болгаш Ханан. Олар дээрге Ацелдиң оолдары-дыр.

10

Саулдуң болгаш ооң оолдарының өлүрткени

(1 Хаан. 31:1-13)

10^1Филистимнер биле израильчилер аразынга тулчуушкун үезинде, израильчилер дайзыннардан Гелвуя даанга чедир дескеш+, аңаа кыра шаптырып алган. 2Филистимнер Саулду болгаш ооң оолдарын сүрүп четкеш, Саулдуң оолдары Ионафанны, Авинадавты база Малхисуаны өлүрүп каапканнар+.

3Саулче халдаашкын кадыг-дошкун болган. Ча-согун-биле хөй катап аттыргаш, Саул балыгланган. 4Саул бодунуң чепсек тудукчузундан: «Ол кыртыжадып демдектетпээн хейлер чедип келгеш, мени куду көрбээнде, хылыжың ужулгаш, мени шанчып каавыт» – деп дилээн+. Чепсек тудукчузу аажок корга бергеш, ынаваан. Ынчан Саул хылышты алгаш, бодун шаштыныпкан+. 5Чепсек тудукчузу Саулдуң өлүп калганын көргеш, бодун база хылыш-биле шаштыныпкаш, өлүп калган чүве-дир. 6Ынчалдыр Саул болгаш ооң үш оглу өлүп калган, олар-биле кады ооң бүгү ук-салгалы кырлып төнген.

7Шынаада чурттап турар бүгү израильчилер оларның шерииниң дезип турарын, Саулдуң база ооң оолдарының өлүп калганын дыңнааш, боттарының хоорайларын ээн каггылапкаш чорупканнар. А филистимнер келгеш, хоорайларны ээлеп чурттай бергеннер.

8Даартазында филистимнер өлүрткен улусту үптеп аар дээш чедип келгеш, Гелвуя даанга өлүрткен Саулду база ооң оолдарын тып алганнар. 9Саулдуң мөчү-сөөгүн үптээш, бажын база ок-чепсээн ап алгаш, бүгү филистим черге көргүзери-биле чорудупканнар+. Ынчалдыр олар чонга тиилелгезиниң дугайында боттарының дүрзү-бурганнарының мурнунга чарлапканнар. 10Саулдуң ок-чепсээн боттарының бурганнарының өргээлеринге салып каан, а ооң бажын Дагон бурганның өргээзинге азып кааннар+. 11Галаадта Иавистиң бүгү чурттакчылары филистимнерниң Саулду канчалганының дугайында дыңнап кааш+, 12бүгү эрес-дидим улузу чорупкаш, Саулдуң база ооң оолдарының мөчү-сөөгүн дүжүрүп алган+. Оларны Иависке эккелгеш, дуб ыяш адаанга ажаап кааш, чеди хонук иштинде кажыыдап, чем чивейн турган чүве-дир.

13-14Саул ынчалдыр өлген, чүге дээрге ол Дээрги-Чаяакчының сөзүн тооп көрбейн, Аңаа удур кем-буруу үүлгеткен+ база, айтырыг кылып, Дээрги-Чаяакчының орнунга караң көрнүр кижиге барган+. Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы ону өлүрүп кааш, ооң хааннаар эргезин Иессейниң оглу Давидке берипкен.

11

Давидтиң бүгү Израильдиң хааны апарганы

(2 Хаан. 5:1-3, 6-10)

11^1Бүгү израильчилер Хевронда Давидке чыглып келгеш: «Бо-дур, силерниң хан төрелиңер улус-тур бис – дээннер. – 2Шагдан бээр-ле, Саул хаан турар үелерде безин, израильчилерни дайын-чаага баштап турган кижи силер силер+. Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерге: „Сен Мээң израиль чонумну кадарар сен+. Израиль чонумнуң чагырыкчызы сен болур сен“ – деп чугаалап турду». 3Израильдиң бүгү баштыңнары Хевронда хаанга чедип кээрге, Давид олар-биле Дээрги-Чаяакчының мурнунга керээ чарып алган. Олар Давидти Израильдиң хааны болур кылдыр Дээрги-Чаяакчының Самуилди дамчыштыр чугаалаан сөзүн ёзугаар чаап кааннар+.

4Давид болгаш бүгү израильчилер Иерусалимче (азы Иевусче) чорупкан. Ол хоорайга тус черниң чурттакчылары иевустар турган+. 5Иевустуң чурттакчылары Давидке: «Сен бээр кирбес сен» – дээннер. Ынчалза-даа Давид Сион шивээзин эжелеп алган. Ол болза Давидтиң Хоорайы-дыр[*]. 6Давид мынча дээн: «Кым улусту мурнай иевустарны чылча шаап каарыл, ол кижи шериг баштыңчызы болур». Саруйяның оглу Иоав кымны-даа мурнай Иевусче киргеш, шериг баштыңчызы апарган+. 7Давид ол шивээге турумчуп алган, ынчангаш ону Давидтиң Хоорайы деп адаан. 8Давид Милло шивээзинден эгелеп+, хоорайны долгандыр быжыг камгалал кылып алган. А хоорайның арткан кезээн Иоав чаарткан. 9Давид улам-на күштүг бооп кел чыткан+, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы ооң-биле кады болуп турган.

Давидтиң маадырлары

(2 Хаан. 23:8-39; 1 Чыл. 27:1-15)

10Дээрги-Чаяакчының израиль чонга чугаалаанын ёзугаар Давидти хаан болдуруп, бүгү израильчилер-биле кады ооң хааннаашкынын деткип турган кол дайынчылары бо-дур.

11Давидтиң дайынчыларының даңзызы бо-дур: хакмон уктуг Яшавам[*], үжен шериг баштыңчызының аразында кол кижи. Ол 300 дайзынче чыдазын көдүргеш, оларны чаңгыс тулчуушкун үезинде өлүрүп каан. 12Ооң соонда ахохи уктуг Додонуң оглу Элеазар турар, ол база үш маадырның аразында. 13Ол Давид-биле кады филистимнерниң тулчуушкунче чыглып турган чери Фас-Дамимге турган. Ол кезек черге арбай тарып каан турган чүве-дир. Израиль шериг филистимнерден дезип эгелээрге, 14олар шөлдүң ортузунга артып калгаш, ол кезек черни камгалап ап, филистимнерни чылча шаап кааннар. Ынчалдыр Дээрги-Чаяакчы улуг тиилелгени берген.

15Бир катап үжен шериг баштыңчызының аразындан ол үш маадыр хаяда Одоллам куюнга Давидке чедип келген+. Ол үеде филистимнерниң турлаа Рефаим шынаазынга турган+. 16(Давид быжыглалдыг шивээге, а филистимнерниң доскуул чери – Вифлеемге турган). 17Давид суг ижиксей бергеш: «Вифлеемниң хаалга аксында кудуктуң суун меңээ кым-бир кижи эккеп берген болза» – дээн. 18Ынчан ол үш маадыр филистимнерниң турлаан таварып эрткеш, Вифлеемниң хаалга аксында кудуктуң суун ускаш, Давидке эккеп бергеннер. Ынчалза-даа Давид сугну ижеринден ойталаан, ону Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылдыр төпкеш+, 19мынча дээн: «Чок, мен ону ижип болбас мен, Бурганым! Бо улустуң ханын мен ижип шыдаар деп мен бе? Олар боттарының амы-тынын харамнанмайн чорааш, ону эккелдилер ышкажыл». Ынча дээш, ол сугну ишпейн барган. Шак ындыг чоруктарны ол үш маадыр кылып чораан чүве-дир.

20Иоавтың акызы Авесса+ ол үш маадырның даргазы турган. Ол 300 дайзынны бодунуң чыдазы-биле узуткап кааш, демги үш маадыр-биле деңге алдаржый берген. 21Авесса ол үш маадырдан ийи катап сураглыг апаргаш, оларның баштыңчызы болган, ынчалза-даа үш маадырның санынче кирбээн.

22Иодайның оглу, Кавцеилден+ келген эрес-дидими-биле сурагжаан Ванея турган+. Ол арзылаң дег күштүг ийи моав кижини өлүрүп каан[*]. Оон аңгыда хар чаап турган үеде, оңгарже киргеш, аңаа арзылаң база өлүрген. 23Оон ыңай Ванея узуну беш кыры египет кижини база өлүрүп каан. Египет кижиниң холунда чыданың чоону пөс-таавычыларның өзек ыяжы дег турган, ындыг-даа болза, Ванея анаа даянгыыш тудуп алган чеде бергеш, египет кижиниң чыдазын былаап алгаш, ол-ла чыдазы-биле ону өлүрүп каан+. 24Иодайның оглу Ванея ындыг чорук кылган кижи-дир. Ол база демги үш маадыр дег алдаржый берген. 25Ванея үжен шериг баштыңчызының аразындан сураглыг турган, ынчалза-даа демги үш маадырның санынче кирбээн. Давид ону бодунга чоок дүжүмет кылып алган.

26Өске эрес-дидим дайынчылар бо-дур: Иоавтың дуңмазы Асаил+, вифлеемчи Додонуң оглу Элханан, 27Гарод чурттуг Шаммот, Пелон чурттуг Хелец, 28Текоя чурттуг Иккештиң оглу Гира, Анатот чурттуг Авиезер, 29Хуша чурттуг Сивхай, Ахох чурттуг Илай, 30Нетофа чурттуг Магарай, Нетофа чурттуг Баананың оглу Хелед, 31Вениаминниң черинде Гива чурттуг Рибайның оглу Иттай, Пирафон чурттуг Ванея, 32Нахле-Гааш чурттуг Хурай, Арава чурттуг Авиел, 33Бахарум чурттуг Азмавет, Шаалбон чурттуг Элияхба, 34Гизон чурттуг Гашемниң оолдары, Гарар чурттуг Шагениң оглу Ионафан, 35Гарар чурттуг Сахарның оглу Ахиам, Урнуң оглу Элифал, 36Махера чурттуг Хефер, Пелон чурттуг Ахия, 37Кармил чурттуг Хецро, Эзбайның оглу Наарай, 38Нафанның дуңмазы Иоил, Гагрийниң оглу Мивхар, 39аммон аймак-сөөктүг Целек, Беерот чурттуг Нахарай (ол Саруйяның оглу Иоавтың ок-чепсек тудукчузу турган), 40итра уктуг Гира биле Гареб, 41хет аймак-сөөктүг Урия+, Ахлайның оглу Завад, 42Шизаның оглу Адина (ол дээрге Рувимниң аймаанда баштың кижи, ооң-биле кады үжен шериг турган), 43Мааханың оглу Ханан, Мифан чурттуг Иосафат, 44Аштерот чурттуг Озия, Ароер чурттуг Хотамның оолдары Шама биле Иеиел, 45Шимриниң оглу Иедиаил база ооң Тиц чурттуг дуңмазы Иоха, 46Махавим чурттуг Элиел, Элнаамның оолдары Иеривай биле Иошавия, Моав чурттуг Ифма, 47Мецовая чурттуг Элиел, Овид болгаш Иаасиил.

12

Давидтиң баштайгы талалакчылары

12^1Давид Кистиң оглу Саулдан чаштып турда, Циклагка келген+, аңаа дайын чорударынга дузалажыр дээн эрес-дидим дайынчыларның чамдыызы бо-дур. 2Олар – ча-биле чепсегленген, оң, солагай холдары-биле дажап, ча-согун-биле адып билир турган улус+ – Вениаминниң аймаандан Саулдуң төрелдери чүве-дир: 3Гива чурттуг Шемааның оолдары Ахиезер (баштыңчы) биле Иоас; Азмаветтиң оолдары Иезиел биле Пелет; Анатот чурттуг Бераха биле Иеху; 4Гаваон чурттуг Ишмайя (ол дээрге үжен шериг баштыңчызының бирээзи база оларның даргазы); Гедера чурттуг Иеремия, Яхазиил, Иоханан база Иегозавад; 5Хариф чурттуг Элузай, Иремот, Веалия, Шемария база Шефатия; 6корах төрел бөлүктен Элкана, Ишияху, Азариил, Иоезер база Иошавам; 7Гедор чурттуг Иерохамның оолдары Иоела биле Зевадия.

8Гадтың аймаандан база Давидтиң ээн кургаг ховуда шивээзинче эрес-дидим, чыда болгаш дозуг-камгалалдыг дайынчылар шилчип келген. Олар арзылаң дег шириин шырайлыг+, дагларда те-чуңма дег кашпагай улус. 9Оларның баштыңчызы Эзер, ийи дугаарында Авдий, үшкүзү Элиав, 10дөрткүзү Мишманна, бешкизи Иеремия, 11алдыгызы Аттай, чедигизи Элиел, 12сескизи Иоханан, тоскузу Элзавад, 13онгузу Иеремия, он биргизи Махбанай. 14Ол гадчылар шериг баштыңчылары бооп турган: эң бичези чүс шериг баштаан, а эң улуу муң шериг баштап турган чүве-дир[*]. 15Олар Иордан хемни бир дугаар айда, ол эриин ажыр дажый бергенде+, кежип алгаш, шынааның бүгү чурттакчыларын чөөн болгаш барыын чүктерже тарадыр ойладыпканнар.

16Давидтиң шивээзинче Вениаминниң болгаш Иуданың аймактарындан чамдык улус чедип кээрге, 17Давид оларга уткуштур үнүп келгеш: «Бир эвес силер меңээ дузалажыр дээш келген болзуңарза, сеткил-чүрээм силер-биле тудуш чаңгыс болур. А бир эвес силер, кажан мээң холдарым күчүлээшкинден арыг турда, мени дайзыннарымга садар дээш келген болзуңарза, бистиң өгбелеривистиң Бурганы көргеш, шииткей аан» – дээн. 18Ынчан Бурганның Сүлдези үжен шеригниң баштыңчызы Амессайны бүргеп келген, ол мынча дээн: «Амыр-ла, Давид. Бис сээң-биле кады бис, Иессейниң оглу! Сеңээ болгаш сээң талалакчыларыңга чедиишкинни күзеп тур бис, чүге дээрге Бурганың сеңээ дузалажып турар болгай». Давид оларны хүлээп алгаш, бодунуң шериглериниң баштыңчылары кылып каан.

19Манассияның аймаандан база чамдык улус Давидтиң талазынче шилчип келген. Ол үеде Давид филистимнер-биле кады Саулга удур дайылдажыр дээш үнүпкен турган чүве-дир. (Херек кырында Давид филистимнерге дузалашпаан, чүге дээрге филистим чагырыкчылар «Ол дээргизи Саулдуң талазынче шилчий бергеш, боттарывыстың бажывысче суг кудар» деп сүмелешкеш, ону чорудупкан.)+
20Кажан Давид Циклагче ээп чанып орда, Манассияның аймаандан дараазында улус ооң талазынче шилчип келген: Аднах, Иозавад, Иедиаил, Михаил, Иегозавад, Элиуй болгаш Цилтай. Олар Манассияның муң шериг баштыңчылары, 21шупту эрес-дидим дайынчылар-дыр. Олар Давидке ооң шериин баштаарынга[*] дузалажып эгелээн, ооң шериг баштыңчылары апарган. 22Ынчалдыр Давидке хүннүң-не дузалажыр улус кээп-ле турган, түңнелинде ооң шерии Бурганның аг-шерии дег хөй апарган.

Шериглериниң Давидти хаан кылып аары-биле чыылганы

23Давид Хевронга турда, Дээрги-Чаяакчының сөзүн ёзугаар+, Саулдуң эрге-чагыргазын хүлээдир дээш келген шериглерниң саны бо-дур:

24Иуданың аймаандан – дайылдажырынга белен, чыдалыг болгаш дозуг-камгалалдыг 6800 кижи.

25Симеоннуң аймаандан – 7100 эрес-дидим дайынчы.

26Левийниң аймаандан – 4600 кижи. 27Аароннуң төрел бөлүүнүң баштыңы Иодай, ооң-биле кады 3700 кижи. 28Эрес-дидим аныяк Садок+ база ооң төрел бөлүүнден 22 ноян.

29Саулдуң төрелдери болур Вениаминниң аймаандан – 3000 кижи. Оларның хөй кезии ол үеге чедир Саулга болгаш ооң салгалдарынга шынчы арткан турган.

30Эфремниң аймаандан – боттарының төрел бөлүктеринде ат-сураглыг 20 800 эрес-дидим дайынчы.

31Манассияның аймааның чартыындан – 18 000 кижи. Оларны Давидти хаан болдурарынга киришсин дээш, адап тургаш келдирткен.

32Иссахарның аймаандан – 200 мерген угаанныг баштың кижи келген. Олар дээрге Израиль кажан, чүнү кылза дээре дээрзин билир улус – а баштыңнарның бүгү ха-дуңмалары оларның сөзүн тооп дыңнаар турган.

33Завулоннуң аймаандан – дайылдажырынга белен кылдыр бүгү тала-биле чепсегленген 50 000 шериг демнии-биле Давидке чедип келгеннер.

34Неффалимниң аймаандан – 1000 баштыңчы; олар-биле кады чыдалыг болгаш дозуг-камгалалдыг 37 000 кижи.

35Данның аймаандан – дайылдажырынга белен 28 600 кижи.

36Асирниң аймаандан – дайылдажырынга белен 40 000 дайынчы.

37Иордан хемниң ындыындан – Рувимниң, Гадтың аймактарындан база Манассияның аймааның чартыындан бүрүн чепсегленген 120 000 кижи келген.

38Ол шериглер шуптузу дайынчы ёзу-биле, Давидти бүгү Израильдиң хааны кылып каар дээш, изиг күзели-биле Хевронга чедип келгеннер. Өске-даа бүгү израильчилер чаңгыс үн-биле Давидти хаан болдуруксап турганнар. 39Давидтиң чанынга ол дайынчылар үш хүн иштинде дойлап келгеннер, чүге дээрге ха-дуңмалары оларны аъш-чем-биле хандырган чүве-дир. 40Иссахарның, Завулоннуң база Неффалимниң черлеринден безин оларның чоок улузу хөй аъш-чемни: далганны, фига чимизин, үзүмнү, араганы, олива үзүн элчигеннерге, тевелерге, мулдарга, шарыларга чүдүрүп эккелген, бода, шээр малды база сүрүп эккелген, чүге дээрге израиль чон өөрүп-байырлап турган.

13

Ыдыктыг аптараны Иерусалимге эккээрин оралдашканы

(2 Хаан. 6:1-11)

13^1Давид муң, чүс шериг баштыңчылары база бүгү өске-даа баштыңнар-биле сүмелешкеш, 2бүгү израиль ниитилелге мынча дээн: «Бир эвес силерге таарымчалыг болза, бир эвес бистиң Бурганывыс Дээрги-Чаяакчы күзээр болза, бүгү израиль девискээрлерде дөргүл-төреливиске, оларның иштинде одар-белчиирлиг хоорайларда чурттап турар бараалгакчыларга база левиттерге, шупту биске чыглып кээр кылдыр дыңнадыптаалыңарам. 3Ынчангаш Бурганывыстың аптаразын бодувусче ап алыылыңар, чүге дээрге Саулдуң үезинде Ооң күзел-соруун айтырар аргавыс чок турган-дыр».

4Бүгү чон ооң-биле чөпшээрешкен, чүге дээрге ол херек шупту улуска чөптүг ышкаш болган. 5Ынчалдыр Давид Бурганның аптаразын Кириат-Иаримден эккеп аары-биле Египетти кызыгаарлап турар Шихор хемден Лево-Хаматка чедир бүгү израильчилерни чыып алган. 6Давид болгаш бүгү израиль чон Иудеяда Ваалче (азы Кириат-Иаримче)+ ында турар Бурганның аптаразын алыр дээш чорупкан+. Ол дээрге Дээрги-Чаяакчы саадаан, Ооң ады-биле адаан, херувимнер дүрзүлери турар ыдыктыг аптара чүве-дир+. 7Бурганның аптаразын дугуйлуг чаа тергеге салгаш, Авинадавтың бажыңындан үндүрүп эккелгеннер. Тергени сөөрткен шарыларны башкарып чорааннар – Уза биле Ахио. 8А Давид болгаш бүгү израиль чон Бурганның мурнунга бар шаа-биле хөглеп, ырлажып, янзы-бүрү хылдыг, кагар, база үрер хөгжүм херекселдеринге ойнап чорааннар.

9Хидоннуң тараа шаңынга чоокшулап келгенде, тергени сөөртүп чораан шарылар бүдүрүй бээрге, ыдыктыг аптара ийленип, аңдарлы бээр часкан. Ону тудар дээш, Уза холун сунупкан+. 10Дээрги-Чаяакчы Узага ыдыктыг аптарага дээпкени дээш, ажына берген. Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы ону ол-ла черинге – Бодунуң мурнунга өлүрүп каан. 11Дээрги-Чаяакчы Узаже халдаарга, Давид хорадай берген. Ол черни бо хүннерде-даа Парец-Уза[*] деп адаар. 12Ол хүн Давид Бургандан корга бергеш, мынча дээн: «Бурганның аптаразын канчап бодумче аппаар мен?» 13Давид ыдыктыг аптаразын бодунуң хоорайынче аппарбаан, ону Гефтен келген Овед-Эдом деп кижиниң бажыңынче чорудупкан.

14Бурганның аптаразы гефчи Овед-Эдомнуң бажыңынга, өг-бүлезинге үш ай иштинде турган. Дээрги-Чаяакчы Овед-Эдомнуң өг-бүлезинге болгаш ооң шупту чүвезинге ачы-буян хайырлаан+.

14

Давид өг-бүлези-биле Иерусалимде

(2 Хаан. 5:11-16)

14^1Тирниң хааны Хирам+ Давидче бодунуң элчилери-биле, аңаа орду тудуп берзин дээш дашчылар, бызаңчылар чорудупкан, олар пөш чудуктар эккелген. 2Ынчан Дээрги-Чаяакчы ону Израильдиң хааны кылдыр быжыглап каан деп Давид билип каапкан, чүге дээрге ооң чагыргазы Бурганның израиль чону дээш өрү көдүрүлген.

3Давид Иерусалимге база кадайлар ап алган. Олардан Давидтиң өске оолдары, кыстары төрүттүнген. 4Иерусалимге төрүттүнген ажы-төлүнүң аттары бо-дур+: Шаммуй, Шовав, Нафан, Соломон, 5Ивхар, Элишуа, Элфелет, 6Ногах, Нефег, Иафиа, 7Элишама, Веелиада база Элифелет.

Филистимнерни тиилээни

(2 Хаан. 5:17-25)

8Давид бүгү Израильдиң хааны апарган деп дыңнааш, шупту филистимнер ону дилеп эгелээннер. Давид ону дыңнааш, оларга удур үнүпкен. 9Филистимнер Рефаим шынаазынга кээп турумчуп алганнар+. 10Ынчан Давид Бургандан: «Филистимнер-биле тулчууйн бе? Оларны мээң холумга хүлээдип бээр сен бе?» – деп айтырган. Дээрги-Чаяакчы аңаа: «Бар. Оларны сээң холуңга хүлээдип бээр мен» – дээн. 11Олар Ваал-Перацимге кээрге+, Давид оларны чылча шаап каапкан. Ол: «Бурган мээң холум-биле дайзыннарымны, сугнуң чууй шавары дег, ууй шаап кагды» – дээн. Ынчангаш ол черни Ваал-Перацим деп адап кааннар[*]. 12Филистимнер ол черге боттарының бурганнарын каапкаш баарга, Давидтиң дужаалы-биле оларны өрттедипкеннер.

13Филистимнер катап база ол шынаага кээп турумчуп алганнар. 14Давид база катап Бургандан сүме айтырарга, Ол аңаа: «Оларже дорт үнме. Оюп чоруткаш, оларның артындан – бальзам ыяштарлыг талазындан халда. 15Бальзам ыяштарның кырынга кылаш даажын дыңнап кааш-ла+, тулчуушкунну эгелээр сен – ол дааш дээрге филистим шеригни чылча шавар дээш, Бурган сээң мурнуңда чоруп орары ол-дур» – дээн. 16Давид Бурганның чугаалааны ёзугаар кылган, ооң дайынчылары филистим шеригни Гаваондан Гезерге чедир чылча шаап каан. 17Давидтиң ат-алдары бүгү чурттарга тарай берген. Дээрги-Чаяакчы ону бүгү чоннарның аразынга коргунчуг кижи кылып каан+.

15

Ыдыктыг аптараны көдүреринге харыысалгалыг левиттер, бараалгакчылар

15^1Давидтиң Хоорайынга хаан бажыңнар тудуп алган соонда, Бурганның аптаразының турар черин белеткээш, аңаа майгын тип каан. 2Ынчан Давид: «Бурганның аптаразын левиттерден өске кым-даа көдүрүп болбас. Чүге дээрге оларны ыдыктыг аптараны көдүрзүн дээш база Аңаа мөңге шагда бараан болзун дээш, Дээрги-Чаяакчы Боду шилип алган» – дээн. 3Белеткеп кааны черинче Дээрги-Чаяакчының аптаразын киирер дээш, Давид бүгү израильчилерни Иерусалимче чыып эккелген. 4Ол ышкаш Давид Аароннуң салгалдарын база левиттерни чыып алган+: 5Кохаттың үре-салгалындан – 120 кижини оларның баштыңы Уриил-биле; 6Мерариниң үре-салгалындан – 220 кижини оларның баштыңы Асайя-биле; 7Гирсоннуң үре-салгалындан – 130 кижини оларның баштыңы Иоил-биле; 8Элицафанның үре-салгалындан – 200 кижини оларның баштыңы Шемайя-биле; 9Хевроннуң үре-салгалындан – 80 кижини оларның баштыңы Элиел-биле; 10Узиилдиң үре-салгалындан – 112 кижини оларның баштыңы Аминадав-биле.

11Оон ыңай Давид Бурганның бараалгакчылары Садок биле Авиафарны+ болгаш левиттер Уриил, Асайя, Иоил, Шемайя, Элиел база Аминадавты кыйгыргаш, 12оларга: «Силер – левиттерниң төрел бөлүктериниң баштыңнары-дыр силер. Бодуңар болгаш ха-дуңмаңар ыдыктанып-арыглаттынып алгаш, Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының аптаразын мээң белеткеп кааным черже эккелиңер. 13Мооң мурнунда Бурганывыс Дээрги-Чаяакчы ыдыктыг аптараны левиттер силер эвес, өске улустуң көдүргени дээш, бисче халдаан болгай+. Ону канчаар кылыр ужурлуг турганын бис Дээрги-Чаяакчыдан айтырып албаан болган бис». 14Бурганның бараалгакчылары болгаш левиттер, Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының аптаразын көдүрер дээш, ыдыктанып-арыглаттынып алганнар. 15Левиттер Бурганның аптаразын, Моисейниң чагып кааны Дээрги-Чаяакчының сөзүн ёзугаар, узун ыяш кырынга салгаш, эгиннеринге салып алган көдүрүп чорааннар+.

Хөгжүмчү левиттер

16Давид левиттерниң баштыңнарынга аймааның аразындан ыраажыларын база чадаган, чанзы болгаш кимвалдарга ойнаар хөгжүмчүлерин өөрүшкүнүң ырын ыыткыр ырлаары-биле томуйлап каарын дужааган+. 17Левиттер Иоилдиң оглу Еманны, ооң төрелдеринден – Берехияның оглу Асафты база мерари төрел бөлүктен – Кушайяның оглу Эфанны шилип алганнар+. 18Олар-биле кады олардан куду эргелиг: Захарияны[*], Азиилди, Шемирамотту, Иехиилди, Уннийни, Элиавты, Ванеяны, Маасеяны, Маттафияны, Элифлеуйну, Микнейни база Овед-Эдом биле Иеиел деп хаалгачыларны база томуйлап кааннар. 19Еман, Асаф болгаш Эфан+ хөгжүмчүлер хүлер кимвалдарга ыыткыр ойнаар турган. 20Захария, Азиил, Шемирамот, Иехиил, Унний, Элиав, Маасея база Ванея – чанзыга аламот деп аян-биле ойнаар[*]. 21А Маттафия, Элифлеуй, Микней, Овед-Эдом, Иеиел болгаш Азазия чадаганга ойнап, шеминит* деп аян-биле ырлаарын баштап турган. 22Левиттерниң баштыңы Хенания ыры башкызы[*] турган, чүге дээрге ооң мергежилдии кончуг. 23Берехия биле Элкана – ыдыктыг аптара чанында хаалгачылар. 24Бурганның бараалгакчылары Шевания, Иосафат, Нафанаил, Амессай, Захария, Ванея база Элиезер Бурганның аптаразының мурнунга труба этсир ужурлуг+. Овед-Эдом биле Иехия – ыдыктыг аптара чанында хаалгачылар.

Ыдыктыг аптараны Иерусалимче эккелгени

(2 Хаан. 6:12-19)

25Давид болгаш Израильдиң баштыңнары база муң шериг баштыңчылары Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзиниң аптаразын Овед-Эдомнуң бажыңындан үндүрер дээш чорупканнар. 26Дээрги-Чаяакчының аптаразын көдүрген левиттерге Бурган дузалажып каарга, чеди бугажыкты база чеди кошкарны өргүл кылдыр салганнар+. 27Давид, аптара көдүрүп чораан бүгү левиттер, ыраажылар болгаш оларның башкызы Хенания шуптузу ак лён тоннуг чораан. Давид оон аңгыда лён эфод[*] кедип чораан. 28Ынчалдыр бүгү Израиль Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг аптаразын ыыт-шимээнниг, эдиски-трубаларның, кимвалдарның, чадаган-чанзының үделгези-биле киирип эккелген. 29Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг аптаразын Давидтиң Хоорайынче киирип орда, Саулдуң уруу Мелхола+ соңгадан көрүп турган. Самнап хөглеп чораан+ Давид хаанны көргеш, Мелхола ону чөгенчиин деп бодаан.

16

16^1Бурганның аптаразын эккелгеш, Давидтиң аңаа белеткеп кааны+ майгынының ортузунга салып кааш, Бурганга бүрүн өрттедир болгаш эп-найырал өргүлдерин кылганнар. 2Бүрүн өрттедир болгаш эп-найырал өргүлдерин кылып дооскаш, Давид чонну Дээрги-Чаяакчының ады-биле алгап-йөрээп каан. 3Ооң соонда ол бүгү израильчилерге – эр-даа, херээжен-даа кижи бүрүзүнге бир хлеб, бир борбак эът база бир үзүмнүг боова үлеп берген.

4Ыдыктыг аптараның мурнунга Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчыга алдаржыдып, четтиргенин илередип база Ону мактап бараан болур кылдыр Давид дараазында левиттер томуйлап каан+: 5Асафты+ удуртукчузу кылгаш, ооң соонда Захарияны, Иеиелди, Шемирамотту, Иехиилди, Маттафияны, Элиавты, Ванеяны, Овед-Эдомну база Иеиелди. Олар чанзыга болгаш чадаганга ойнаар ужурлуг. А Асаф кимвалдарга ойнаар. 6Ванея биле Яхазиил бараалгакчылар Бурганның чагыг-керээзиниң аптаразының мурнунга доктаамал труба этсир.

Бурганны мактаан ыры

(Ыд. ыр. 104:1-15; 95:1-13; 105:1, 47-48)

7Ол хүн Давид Асафка болгаш ооң ха-дуңмазынга Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдып ырлажыр даалга бир дугаар берип каан турган:

8Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер,

Ооң адын адап, мактаңар,
өске чоннарга Ооң ажыл-херектерин медээлеңер;+

9Ону алгап ырлаңар, Аңаа ырлап бериңер;

Ооң кылган бүгү кайгамчык чүүлдерин чугаалап бериңер+.

10Ооң ыдыктыг ады дээш чоргаараңар;
Дээрги-Чаяакчыже чүткүп чоруур улустуң
сеткил-сагыжы өөрүп-хөглезин.
11Күчүлүг Дээрги-Чаяакчыны эдериңер,
Ооң-биле үргүлчү кады турар дээш чүткүңер+.

12-13Дээрги-Чаяакчының чалчазы Израильдиң үре-салгалы,

Иаковтуң салгалы, Бурганның шилип алган улузу!

Ооң кылган кайгамчык чүүлдерин, Ооң көскү демдектерин,

Ооң аксындан үнген шын шииткелдерин сактып чоруңар+.

14Ол дээрге бистиң Бурганывыс, Дээрги-Чаяакчы-дыр:

бүгү чер-делегейде Ооң шын шииткелдери бар+.

15Ооң берген чагыг-керээзин – чоннуң муңгу салгалынга чедир+
чагаан сөзүн кезээ мөңгеде сактып чоруңар.

16Ол ону Авраам-биле чаргаш,

Исаакка Бодунуң даңгыраан берген+.

17Ол ону Иаковка дүрүм-хоойлу кылдыр доктааткаш,

Израильге мөңге чагыг-керээ кылдыр быжыглаан:

18«Сеңээ өнчү кылдыр ханаан черни бээр мен»+.

19Өгбелериңер аажок эвээш санныг, көңгүс хөй эвес турда,
олар Ханаанга өскээртен келген улус турда+,

20олар бир чондан өске чонче,
бир күрүнеден өске аймактың күрүнезинче көжүп чоруп турда,

21Бурган оларны дарлаар арганы кандыг-даа кижиге бербейн,
хааннарны олар дээш чемелеп+:

22«Мээң шилип алган улузумга дегбеңер,

Мээң медээчилеримге+ багай чүве кылбаңар!» – деп турган.

23Бүгү чер-делегей, Дээрги-Чаяакчыны алгап ырла,
хүннүң-не Ооң камгалалын медээлеңер!

24Шупту чоннарга – Ооң алдарын,
бүгү аймактарга – Ооң кылган кайгамчык чүүлдерин чугаалап чедиңер+.

25Дээрги-Чаяакчы өндүр улуг база макталга төлептиг+,
өске бурганнардан артык коргунчуг болгай+.

26Өске чоннарның бурганнары шуптузу хоозун дүрзүлер-дир,
а Дээрги-Чаяакчы дээрлерни чаяаган болгай+.

27Чайынналчак мактал-хүндү – Ооң мурнунда,
күчү-күш болгаш өөрүшкү – Ооң турар черинде.

28Чоннарның аймактары, Дээрги-Чаяакчыны мактаңар,

Ооң алдары биле күчү-күжүн мактаңар;+

29Дээрги-Чаяакчының алдарлыг адын алгаңар,
өргүлдериңер ап алгаш, Ооң мурнунче кирип келиңер.

Дээрги-Чаяакчы Бодунуң ыдыктыг өргээзинге турда,

Аңаа мөгейиңер.

30Бүгү чер-делегей, Ооң мурнунга коргуп сириле!

Ол өртемчейни быжыг үндезинде тургузуп каан –
тендиш дивес-тир.

31Дээрлер өөрүп-хөглезин, чер-делегей өөрүп-байырлазын+.

Чоннар аразынга: «Дээрги-Чаяакчы хааннап турар!» дишсиннер+.

32Далай болгаш ону долган бүгү чүве шимээргеп доюлзун+,
хову-шөлдер болгаш ында амыдыраан бүгү чүве өөрүзүн.

33Арга-эзимде ыяштар Дээрги-Чаяакчының мурнунга өөрүп ырлашсын,

Ол чер-делегейни шын шиидер дээш кел чыдар болгай+.

34Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер;

Ол ачылыг-дыр, Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир+.

35Мынча деп мөргүңер:
«Камгалакчы Бурганывыс, бисти камгалап көр;
Сээң ыдыктыг адыңны мактаар кылдыр,
Сээң мактал-хүндүң-биле чоргаарланыр кылдыр,
өске чоннар аразындан бисти бөлүп чыып,
олардан камгалап көр».
36Израильдиң Бурганынга – Дээрги-Чаяакчыга
кажан-даа, кезээ мөңгеде алдар!+

Ынчан бүгү чон: «Ындыг-ла болзунам!» – деп чугаалааш, Дээрги-Чаяакчыны мактаан.

Бурганга доктаамал бараан болуушкун

37-38Давид Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзиниң аптаразының мурнунга доктаамал, хүннүң-не бараан болур кылдыр Асафты болгаш ооң ха-дуңмаларын+, Овед-Эдомну болгаш ооң төрел бөлүүнден алдан сес кижини аңаа арттырып каан. Идифуннуң оглу Овед-Эдом база Хоса хаалгачылар турган. 39А Садок бараалгакчыны болгаш ооң төрелдери – Бурганның бараалгакчыларын+ Гаваонда бедик черде+ турар Дээрги-Чаяакчының майгынынга тургузуп каан. 40Олар Дээрги-Чаяакчыга, Ооң Израильге чагаан хоойлузунда бижип каанын ёзугаар, өргүл салыр бедигээшке эртен-кежээ бүрүн өрттедир өргүлдерни доктаамал кылыр ужурлуг+. 41Оон ыңай энерели кезээ шагда үстүп төнмес Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдар кылдыр Еманны+, Идифунну база адап шилиттинген өске-даа улусту томуйлап каан. 42Еман биле Идифун+ трубаларга, кимвалдарга болгаш Бурганны алдаржыдар өске хөгжүм херекселдеринге ыыткыр ойнап турган. А Идифуннуң оолдары хаалга кадарып турган.

Нафанның өттүр билген медеглели

(2 Хаан. 6:19—7:17)

43Хамык улус бажыңнарынче тарап чана берген, Давид база өг-бүлезин алгап-йөрээп каар дээш чанып келген чүве-дир.

17

17^1Давид бодунуң ордузунче көжүп кире бергеш, Нафан медээчиге+ мынча дээн: «Көр даан, мен пөштен кылган ордуда чурттап турар-дыр мен, а Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзиниң аптаразы анаа майгында турар-дыр». 2Нафан Давидке: «Чүнү кылырын күзей-дир сен, ону кыл. Бурган сээң-биле кады болгай» – дээн. 3Ол-ла дүне Бурган Бодунуң сөзүн Нафанга ажыдыпкан: 4«Мээң чалчам Давидке баргаш, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дамчыт: Меңээ чурттаар өргээни сен тургуспас сен. 5Израиль чонну Египеттен хостап үндүрүп келгенимден бо хүнге чедир Мен өргээге чурттавадым. Бир майгындан өске майгынче көжүп чорааш, чурттап чордум. 6Израиль чон-биле кады каяа-даа чорааш, Бодумнуң чонумну чагырар кылдыр дужааганым баштыңчыларның кайы-бирээзинге: „Чүге Меңээ пөштен өргээ тудуп бербээн силер?“ деп чугаалап көрген мен бе?

7Ынчангаш Мээң чалчам Давидке Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының сөзүн дамчыт: Мен сени, хой кадарып чоруңда, Мээң израиль чонумнуң чагырыкчызы кылдыр томуйлаан мен+. 8Каяа-даа чоруңда, сээң-биле кады болуп, сээң мурнуңга дайзыннарыңны чылча шаап чордум+. Сээң адыңны, чер кырының алдарлыг кижилеринии дег, алдаржыдып каан мен. 9-10Мен Бодумнуң израиль чонумга боду чурттуг болзун база ону кым-даа дүвүретпезин дээш, черни аңгылап бергеш, аңаа доктаап чурттаар кылып каан мен.

Каржы-бак улус оларны мооң мурнунда дег, Мен Бодумнуң израиль чонумга баштыңчылар тургузуп каан үемде дег+, дарлавас болур. Оон ыңай Мен сээң бүгү дайзыннарыңны томаартып каар мен. Дээрги-Чаяакчы Мен сээң ук-салгалыңны[*] Бодум тургузуп каарымны аазап тур мен. 11Назылап кырааш, ада-өгбең соондан өске оранче чоруй баарыңга+, Мен сээң төрээн ук-салгалыңны орнуңга хаан кылгаш, ооң чагыргазын быжыглап каар мен. 12Ол салгакчың Меңээ өргээ тудуп каар+, а Мен ооң дүжүлгезин кезээ мөңгеде быжыглап каар мен. 13Мен ооң Адазы болур мен, а ол Мээң оглум болур+. Мен Бодумнуң энерелимни салгакчыңдан, сээң мурнуңда хааннап турган кижиден ойталааным дег, кажан-даа ап кагбас мен. 14Ону Мен Бодумнуң өргээмниң болгаш күрүнемниң кырынга кезээ мөңгеде тургузуп каар мен, ооң дүжүлгези мөңгези-биле артар+». 15Нафан ол бүгү чугааны болгаш көстүүшкүннү Давидке дамчыдып берген.

Давидтиң Бурганга өөрүп четтиргени

(2 Хаан. 7:18-29)

16Ынчан Давид хаан Дээрги-Чаяакчының мурнунга барып чугаалаан: «О, Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Кым мен мен? Мээң ук-салгалым кымыл? Мени ынчаар көдүрер хире чүнү кылдым? 17Ол бүгү безин Сеңээ эвээш болган-дыр, о, Бурган! Мени алдаржыдарындан эрткеш, Сен Бодуңнуң чалчаңның үре-салгалының келир үезин безин чугаалап бердиң. Сен мени кол кижи дег көрдүң, Дээрги-Бурган-Чаяакчы. 18Бодуңнуң чалчаңны алдаржытканың дээш Давид Сеңээ оон ыңай чүнү немей чугаалап шыдаар деп? Бодуңнуң чалчаңны билир-ле болгай сен! 19О, Дээрги-Чаяакчы! Бодуңнуң чалчаңны бодааш, Бодуңнуң күзелиң-биле Сен өндүр улуг херекти кылып, ол бүгү чаагай аазаашкыннарны ажыдып бердиң. 20Дээрги-Чаяакчы! Сеңээ деңнежир Бурган чок-тур, Сеңээ деңнежипки дег кым-даа чок-тур, Сенден өске Бурган-даа чок-тур, бис боттарывыстың кулаавыс-биле дыңнадывыс+. 21Кым Сээң израиль чонуңга деңнежирил? Чер кырында бо чон дег өске чон чок+, чүге дээрге бисти Бодунуң чону кылып аар дээш, Бурган кээп, бисти кулданыышкындан адырып алган. Сээң кайгамчык, коргунчуг херектериң ужун Сээң адың билдингир апарган. Сен египетчилерден камгалаан чонуңнуң мурнундан өске чоннарны-даа үндүр ойладыпкан эвес ийик сен бе? 22Сен израиль чонуңну кезээ мөңгеде Бодуңнуу кылдыр ап алдың, а Бодуң, Дээрги-Чаяакчы, ооң Бурганы болдуң.

23А ам, Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң чалчаңның болгаш ооң ук-салгалының дугайында берген сөзүңнү кезээ мөңгеде шынзыдып көрем, Бодуңнуң аазаашкыныңны күүседип көрем. 24Сээң адың кезээ мөңгеде артып, алдаржып чорзун, кижилер: „Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы – Израильдиң Бурганы! Израильде Бурган ол-дур!“ деп чугаалажып чорзун! Сээң чалчаң Давидтиң ук-салгалы Сээң мурнуңга быжыг болзун! 25Мээң Бурганым, Сен Бодуңнуң чалчаң меңээ ук-салгалымны доктаадып бээриңни ажыдып берген болгай сен, ынчангаш Бодуңнуң чалчаң Сээң мурнунга мөргүүрүн шиитпирледи. 26О, Дээрги-Чаяакчы! Сен – Бурган сен! Сен Бодуңнуң чалчаңга бо чаагай кежикти аазадың. 27Бодуңнуң чалчаңның ук-салгалы мөңгеде Сээң хайгааралыңга чорзун дээш, аңаа ачы-буяның хайырлап эгеледиң. Дээрги-Чаяакчы, ачы-буянны Сен хайырлаар болзуңза, ол ачы-буян кезээ мөңгеде артып каар!»

18

Давидтиң дайынчы чедиишкиннери

(2 Хаан. 8:1-14)

18^1Элээн үе эрткенде, Давид филистимнерни чылча шаап, томаарткаш, Геф хоорайны болгаш аңаа хамааржыр хоорай, суурларны эжелеп алган. 2Оон ыңай Давид моавтарны база чылча шапкан. Моавтар Давидтиң үндүт төлээр чалчалары апарган.

3Цованың хааны Адраазар Евфрат хемниң унунга бодунуң чагыргазын тургузуп аар дээш кел чорда, Давид ону Хамат хоорай чанынга чылча шаап каан+. 4Давид ол хаанның 1000 дайынчы тергезин, 7000 аъттыг, 20 000 чадаг шерии тудуп алган. Ол дайынчы тергелиг аъттарның балдырларының сиирлерин үзе кезип каапкан+, олардан чүгле чүс аътты бодунга арттырып алган[*]. 5Цованың хааны Адраазарга дузалажыр дээш Дамаскыда чурттап турар арамей чон чедип кээрге, Давид 22 000 арамейни чылча шаап каан. 6Давид арамей хоорай Дамаскыга камгалал шериин тургузуп каан, ынчалдыр арамейлер Давидтиң үндүт төлээр чалчалары апарган. Давид кайнаар-даа баарга, Дээрги-Чаяакчы аңаа тиилелге берип турган. 7Давид Адраазарның улузундан алдын дозуг-камгалалдарын ап алгаш, оларны Иерусалимге эккелген+. 8Адраазарның Тивхат болгаш Кун деп хоорайларындан Давид дыка хөй хүлер ап алган. (Ол хүлерден Соломон «далай» дээр чунар саваны, Бурганның өргээзиниң адагаштарын база хүлер эт-херекселди кылып каан.)+

9Давид Цованың хааны Адраазарның бүгү шериин чылча шаап каан деп, Хаматтың хааны Тоу дыңнап каапкан. 10Адраазар-биле дайылдашкаш, ону чылча шапканы дээш Давид хаанга байыр чедирип, ону алгап-йөрээри-биле Тоу хаан бодунуң оглу Гадорамны[*] олче чорудупкан, чүге дээрге Тоу Адраазар-биле дайылдажып турган. Гадорам белек кылдыр янзы-бүрү алдын, мөңгүн база хүлер савалар эккелген. 11Давид хаан ол саваларны бүгү өске чоннардан – эдом, моав, аммон, филистим болгаш амалик чоннардан ап алганы алдын-мөңгүнү-биле кады Дээрги-Чаяакчыга тураскааткан+.

12Саруйяның оглу Авесса Дус шынаазынга 18 000 эдом шеригни чылча шапкан. 13Ол эдом черге камгалал шериин тургузуп каан, ынчалдыр эдом чурттуглар шуптузу Давидтиң чалчалары апарган+. Давид кайнаар-даа баарга, Дээрги-Чаяакчы аңаа тиилелге берген.

Давидтиң чоок дүжүметтери

(2 Хаан. 8:15-18; 20:23-26)

14Давид хаан бодунуң чонун шын шиидип, олар дээш чөптүг чорукту тургузуп, бүгү Израильди чагырып-башкарып турган. 15Саруйяның оглу Иоав шериглер даргазы турган+. Ахилудтуң оглу Иосафат төөгү бижээчизи турган+. 16Ахитувтуң оглу Садок+ база Авиафарның оглу Авимелех[*] – Бурганның бараалгакчылары+, а Шауша – бижээчи турган. 17Иодайның оглу Ванея+ керет, пелет уктуг шериглерниң[*] баштыңчызы турган. А Давидтиң оолдары хаанның дужаалдарының күүселдезин хандырар кол кижилер турган.

19

Аммон болгаш арамей шериглерни Давидтиң тиилээни

(2 Хаан. 10:1-19)

19^1Элээн үе эрткенде, аммон хаан Наас+ өлүп каарга, ооң орнунга оглу хааннай берген. 2Давид: «Наастың оглу Аннонга энерелден көргүзүп каайн. Чүге дээрге ооң ачазы меңээ энерел көргүскен чүве» – деп чугаалааш, бодунуң элчилерин Аннонга ооң ачазы дээш кажыыдалын илередири-биле чорудупкан. Олары аммоннарның чуртунга чедип кээрге, 3аммон нояннар Аннонга: «Давид бодунуң улузун сээң ачаңны хүндүлеп, кажыыдалын илеретсин дээш чорудупкан деп бодаар сен бе? Олар бистиң черивисти хайгыылдап, шинчилеп көрүп алгаш, ооң соонда эжелээр сорулгалыг келген эвес бе?» – дээннер. 4Аннон Давидтиң улузун тудуп алгаш, кижи бүрүзүнүң салын чүлүп каапкаш, хептерин чаяазынга чедир ора кезип каапкаш, дедир чандырыпкан. 5Олар чанып турда, Давидке ол дугайында дыңнадыг кээрге, аажок куду көрдүрген улуска уткуштур чалчаларын чорудупкан. Хаан оларга: «Салдарыңар үнүп келгижеге чедир Иерихонга туруңар че, ооң соонда чанып кээр силер» – деп дамчыткан.

6Аммоннар Давид оларны көөр хөңнү чок апарган дээрзин билип кааннар. Ынчан Аннон болгаш аммон чон дайынчы тергелер болгаш аъттыг шериглер хөлезилеп аар дээш, Нахараим болгаш Мааха чурттуг арамейлерже, Цова күрүнеже+ муң талант мөңгүн чорудупкан. 7Аммоннар 32 000 дайынчы тергени база Мааханың хаанын шерии-биле кады хөлезилеп аарга, олар Медева хоорайның чанынга+ кээп турлагжып алган. Ынчан аммоннар боттарының хоорайларындан чыглып келгеш, дайылдажырынга белеткени берген. 8Давид ону дыңнап кааш, Иоавты бүгү шыырак шериглери-биле кады ынаар чорудупкан. 9Аммоннар үнүп келгеш, хоорайже кирер черниң аксынга дайынчы ёзу-биле туруп алган, а оларга дузалажып келген хааннар ховуда аңгы туруп алган.

10Мурнунда-даа, артында-даа дайзыннары үнүп келгенин көрүп кааш, Иоав бүгү израиль шеригниң аразындан эң-не дээре дайынчыларны шилип алгаш, арамейлерге удур тургузупкан. 11А арткан шериглерни ол акызы Авессага+ дагзып каарга, олар аммоннарга удур чыскаалыпкан. 12Иоав акызынга мынчаар чагаан: «Бир эвес арамейлер мени ажып тиилээр деп барза, сен меңээ дузалажыр сен. А бир эвес аммоннар сени тиилээр деп барза, сеңээ мен дузалажыр мен. 13Эрес-дидим бол, чонувус дээш, Бурганывыстың хоорайлары дээш чалданыш чок туржур бис. Дээрги-Чаяакчы Боду канчаар күзээрил, ынчалдыр кылзын+». 14Иоав бодунуң шерии-биле арамейлерге удур үнүптерге, олар дезип чорупкан. 15А аммоннар арамейлерниң дезип турарын көргеш, боттары-ла Иоавтың акызы Авессадан дескеш, хоорайынче кирип келген. Оон Иоав Иерусалимче чоруй барган.

16Арамейлер израильчилерге аштырганын билип кааш, Евфрат хемниң ындында чурттап турар арамей чонну кыйгырып эккээри-биле шапкынчылар чорудупкан. Ол арамейлерни Адраазар хаанның+ шерииниң даргазы Софак баштап турган. 17Ол дугайында Давидке дыңнадыптарга, ол бүгү израиль шеригни чыып алгаш, Иордан хемни кешкеш, арамейлерге удур шериин чыскаапкан. Арамейлер Давид-биле тулушканнар, 18ынчалза-даа израильчилерден дезипкеннер. Давид арамейлерниң 7000 дайынчы тергезин, 40 000 чадаг шериин узуткап каан, шериг баштыңчызы Софакты база өлүрүп каан. 19Адраазарга чагыртып турган улус израильчилерге аштырып алганын билип кааш, Давид-биле тайбың керээзин чарып алгаш, аңаа чагырты берген. А арамейлер ооң соонда аммоннарга дузалажыксавас апарган.

20

Давидтиң дайыннары

(2 Хаан. 11:1; 12:26-31; 21:18-22)

20^1Дараазында чылдың эгезинде, хааннар дайылдажыр дээш үнер үеде+, Иоав шериглери-биле аммоннарның чуртун үптеп каапкаш, ооң найысылалы Равваны+ бүзээлеп алган. А Давид Иерусалимге артып калган. Иоав Равваны эжелеп алгаш, үрегдеп каапкан. 2Давид келгеш, аммон хаанның[*] оваадайын ооң бажындан уштуп алгаш, боду кедип алган. Ол оваадай бир талант алдын деңзилиг болгаш үнелиг даш-биле каастап каан турган чүве-дир. Давид ол хоорайдан дыка хөй олчалыг болган. 3Чурттакчыларын Давид хоорайдан үндүргеш, оларны албадал-биле хирээлер, демир кускун-хаайлар, балдылар тудуп алгаш ажылдаар улус кылып каан[*]. Давид бүгү аммон хоорайларны база ынчалдыр аажылаан. Ооң соонда Давид бодунуң бүгү шерии-биле Иерусалимче ээп келген.

4Элээн үе эрткенде, Гезер хоорай чанынга филистимнер-биле тулчуушкун болган. Ол үеде Хуша чурттуг Сивхай деп кижи рефа уктуг+ Сиппайны өлүрүп каан. Ынчалдыр филистимнер томаараан чүве-дир. 5Филистимнер-биле болган оон өске тулчуушкун үезинде, Ягирниң оглу Элханан Геф чурттуг Голиафтың дуңмазы Лахмини өлүрүп каан. Лахминиң чыдазының чоону пөс-таавычыларның өзек ыяжы дег турган+. 6Гефке оон аңгы база тулчуушкун болган. Аңаа кончуг улуг-шыырак бир кижи турган. Ооң хол-будунуң салаалары алды-алды – шупту чээрби дөрт турган. Ол база рефа уктуг кижи чүве-дир. 7Ол кижи израильчилерни бак сөглээр турган, ынчангаш ону Давидтиң акызы Шиманың+ оглу Ионафан өлүрүп каан. 8Ол кижилер шупту Геф чурттуг рефа улустуң үре-салгалы турган+. Олар Давидтиң болгаш ооң улузунуң холундан барган чүве-дир.

21

Израиль чоннуң чизезин кылганы

(2 Хаан. 24:1-9)

21^1Эрлик+ израиль чонга удурланып, Давидти израильчилерниң чизезин кылыры-биле көгүдүп каан. 2Давид Иоавка болгаш чоннуң баштыңчыларынга: «Баргаш, Дан хоорайдан Беэр-Шева хоорайга чедир+ израиль чонну санап эккеп бериңер. Мен чоннуң санын билип алыксап тур мен» – дээн+. 3Иоав аңаа мынча деп харыылаан: «Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонунуң санын чүс катап көвүдетсин+. Олар шупту мээң дээрги хаанымның чалчалары эвес ийик бе? Мээң дээргим чүге ону ынчаар кылыксап турарыл? Хаанның Израильге кем-буруу халдаткан херээ чүл?»

4Ынчалза-даа хаанның сөзү Иоавка күштүг болган. Иоав бүгү Израильди эргип кезээш, Иерусалимче ээп келгеш, 5Давидке чизениң түңнелин берген. Бүгү Израильде хылыш тудуп шыдаар эр улустуң саны 1 100 000 кижи болган, а Иудеяда хылыш тудуп шыдаар эр улус – 470 000 кижи болган+. 6Ынчалза-даа Иоав ниити даңзыже Левий болгаш Вениаминниң аймактарын киирбээн+, чүге дээрге хаанның дужаалынга ол шуут таарзынмаан.

Бурганның Давидке кеземче онааганы

(2 Хаан. 24:10-17)

7Давидтиң дужаалын Бурган бачыттыг деп санаан, ынчангаш Ол Израильди кезеткен. 8Ынчан Давид Бурганга: «Бо херекти кылгаш, улуг бачыт үүлгеткен-дир мен+. Мен ам Сенден дилеп тур мен, Бодуңнуң чалчаңның буруузун адырып көр. Мен дыка-ла мугулай чүве кылган-дыр мен+» – дээн. 9Дээрги-Чаяакчы Давидтиң өттүр көөр кижизи Гадка+ мынча дээн: 10«Давидке баргаш, Дээрги-Чаяакчының бо сөзүн дамчыт: Мен сеңээ үш чүүл саналдап тур мен. Оларның кайы-бирээзин бодуңга шилип ал, ону кылыр мен».

11Гад Давидке чедип келгеш, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дамчыткан: «Шилип ал: 12азы үш чыл иштинде аш-чут болур; азы үш ай иштинде сени көөр хөңнү чок дайзыннарыңның хылыжы сени сүрүп кээр; азы үш хонук иштинде бүгү израиль черге Дээрги-Чаяакчының төлээзи чонну хамчык аарыг-биле – Бурганның хылыжы-биле кырып кээр. Ам боданып алгаш, мени чорудупкан Бурганга чугаалаар кылдыр харыызын бер».

13Давид Гадка: «Меңээ дыка берге-дир. Дээрги-Чаяакчының өршээли кончуг улуг болганда+, мен Ооң холунга кирип берейн. Чүгле кижилер холунга мен кирбээйн» – деп харыылаан.

14Ынчан Дээрги-Чаяакчы израильчилерже хамчык аарыгны чорудупкан+. Ол аарыгдан 70 000 кижи чок апарган. 15Бурган Бодунуң төлээзин Иерусалимни хоозурадыры-биле чорудупкан+. Ынчалза-даа узуткакчы төлээ хоорайны хоозурадып эгелээрге, Дээрги-Чаяакчы чонга айыыл-халап болганын көрүп, кээргей бергеш+: «Болзун че! Ам холуң бадырып ал» – дээн. Дээрги-Чаяакчының төлээзи ол өйде иевус аймак-сөөктүг Орнанның тараа шаңының чанынга турган чүве-дир.

16Давид топтап көргеш, холунда тудуп алган хылыжын Иерусалимче сунуп алган, чер биле дээрниң аразында турар Дээрги-Чаяакчының төлээзин эскерип каан. Качыгдал хеви кеткен Давид болгаш чоннуң баштыңнары черге чедир сөгүрүп кээп дүшкеннер. 17Давид Бурганга: «Чоннуң чизезин кылырын мен дужааган эвес ийик мен бе? Бачытты болгаш багай чүвени мен кылган-дыр мен. А хойлар дег бо хөөкүй чон кандыг буруулугул? Дээрги-Чаяакчы, мээң Бурганым! Сээң холуң чүгле мени база мээң төрел бөлүүмнү кезеткей аан. А Бодуңнуң чонуңну өлүрбейн көрем» – деп чугаалаан.

Давидтиң Бурганга өргүл бедигээжин тутканы

(2 Хаан. 24:18-25)

18Дээрги-Чаяакчының төлээзи Гадка: «Иевус Орнанның тараа шаңынга келгеш, ол черге Дээрги-Чаяакчыга өргүл салыр бедигээштен тургузуп кагзын деп Давидке барып чугаала» – дээн. 19Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден Гадтың чугаалаанын ёзугаар күүседир дээш, Давид чорупкан. 20Ол үеде Орнан тараа бастырып тура, хая көрнүп келгеш, Бурганның төлээзин көрүп каан. Ооң дөрт оглу чаштына берген. 21Давид Орнанның тараа шаңынга чедип келген. Орнан Давидти көрүп кааш, шаңындан үнүп келгеш, аңаа черге чедир мөгейген.

22Давид Орнанга: «Меңээ тарааң шаңын берип көрем. Ол черге мен Дээрги-Чаяакчыга өргүл салыр бедигээш тудуп каайн, ынчан чоннуң хамчык аарыгдан өлүп-кырлыры соксаар+. Долу өртекке ону меңээ садывыт» – деп чугаалаан.

23Орнан Давидке: «Ап алыңар, ажырбас. Дээрги хааным күзээн-не чүвезин чүнү-даа болза кылзын. Бо малды бүрүн өрттедир өргүлге берип тур мен. Тараа бастырар херекселдерни от салырынга+, а кызыл-тасты – далган-тараа өргүлүн кылырынга ажыглап болур силер. Бо бүгүнү мен халаска берип тур мен» – дээн.

24Ынчалза-даа Давид хаан Орнанга: «Чок, мен шуптузун долу өртээ-биле садып аар мен. Сеңээ хамааржыр чүвелерни халас алгаш, Дээрги-Чаяакчыга өргүвес мен» – деп харыылааш, 25ол чер дээш Орнанга 600 шекел алдынны төлеп берген. 26Давид аңаа Дээрги-Чаяакчыга өргүл салыр бедигээшти туткаш, бүрүн өрттедир болгаш эп-найырал өргүлдерин кылган+. Давид Дээрги-Чаяакчыны дилеп кыйгырарга, Ол дыңнап кааш, дээрден бүрүн өрттедир өргүл бедигээжинче от чорудуп харыылаан+. 27Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бодунуң төлээзинге: «Хылыжың хынынче суп ал» – деп чугаалаан.

Бурганның өргээзин тудар черни Давидтиң шилип кааны

28Ол үеде Давид иевус Орнанның тараа шаңынга Дээрги-Чаяакчының аңаа харыылаанын билип кааш, ол черге өргүл салган. 29(Моисейниң ээн кургаг ховуга кылып кааны Дээрги-Чаяакчының майгыны болгаш бүрүн өрттедир өргүл бедигээжи ол үеде Гаваонда ыдыктыг черге турган+. 30Давид Дээрги-Чаяакчының төлээзиниң хылыжындан коргар болгаш, Бурганның өршээлин дилээри-биле ынаар барып шыдаваан.)

22

22^1Ынчан Давид: «Дээрги-Бурган-Чаяакчының өргээзи маңаа турар, израиль чоннуң бүрүн өрттедир өргүл бедигээжи база» – деп чугаалаан+.

Бурганның өргээзин тударынга белеткел

2Давид Израильде чурттап турар даштыкы улусту чыып эккээрин дужаагаш, оларның иштинден даш чонар ажылчыннарны томуйлааш, Бурганга өргээ тудары-биле даштар хоюгладып чондуруп каан+. 3Давид өргээниң хаалга-эжиктеринге кадаглар болгаш илдиргелер кылыр хөй демир база деңзилеттинмес хөй хүлер белеткеп каан+. 4Сан-түң чок хөй пөш ыяш база белеткээн – Сидон болгаш Тир чурттуглар Давидке дыка хөй пөш ыяш эккеп берген чүве-дир+.

5Давид: «Мээң оглум Соломон аныяк болгаш дуржулга чок болгай+. А Дээрги-Чаяакчыга тудар өргээ каяа-даа туруп көрбээн кайгамчык улуг, алдарлыг болгаш өндүр-чаагай болур ужурлуг. Ынчангаш мен аңаа херек чүүлдерни белеткеп бээр мен» – дээш, өлүрүнүң мурнунда тудугга херек дыка хөй чүүлдерни белеткеп каан. 6Оон ол оглу Соломонну кыйгырып алгаш, Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчыга өргээни тудуп каарын чагып каан.

7Давид Соломонга мынча дээн: «Оглум! Мен Бурганым Дээрги-Чаяакчының адынга тураскааткан өргээ тудуп каарын күзеп чордум+. 8Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы Бодунуң сөзүн меңээ ажыдып, мынча диди: „Сен улуг дайыннар чорудуп, хөй хан төккен сен. Мээң адымга тураскааткан өргээни сен тутпас сен, чүге дээрге чер кырынга хөй хан төккениңни билир мен+. 9Ындыг-даа болза, сенден төрүттүнген оол тайбың кижи болур, Мен долгандыр турар дайзыннардан ону адырып, аңаа амыр-дыш хайырлаар мен+. Ооң ады Соломон болур[*]. Ооң хааннаашкынының үезинде Израильге тайбың болгаш оожургалды хайырлаар мен+. 10Мээң адымга тураскааткан өргээни тудар кижи ол-дур. Ол Мээң оглум болур, а Мен ооң Адазы болур мен. Ооң Израильди чагырган хаан дүжүлгезин кезээ мөңгеде быжыглап каар мен“+.

11Ынчангаш, оглум, Дээрги-Чаяакчы сээң-биле кады болзун! Сени чедиишкиннер кагбас болзун, Бурганың Дээрги-Чаяакчының сээң дугайыңда чугаалаанын ёзугаар, сен Аңаа өргээден тудуп бер. 12Дээрги-Чаяакчы сеңээ угаан-сарыылды хайырлап, Израильди чагырар кылып каар болзун. Бурганың Дээрги-Чаяакчының хоойлузун сагып чор. 13Дээрги-Чаяакчының Моисейни дамчыштыр израиль чонга берген дүрүм-хоойлуларын шыңгыы сагыыр болзуңза, ынчан сен чедиишкинниг болур сен. Кадыг-быжыг болгаш эрес-дидим бол, коргуп-сүртеве!+
14Көр даан, Дээрги-Чаяакчының өргээзин тударынга хереглээр чүүлдерни белеткээринге дыка хөй күжүм үндүрген мен[*]: 100 000 талант алдын, 1 000 000 талант мөңгүн, а демир болгаш хүлер деңзилеттинмес хөй. Ыяш болгаш дашты база белеткеп каан мен, а сен бодуң база аңаа немей тып аар сен. 15Сээң ажылчыннарың, даш чонукчуларың, кезикчилериң, бызаңчыларың болгаш янзы-бүрү ажыл кылыр ус-шеверлериң эңдерик. 16Алдын, мөңгүн, хүлер, демир сан-түң чок хөй-дүр – кылып эгелей бер. Дээрги-Чаяакчы сээң-биле кады болзун».

17Давид оглу Соломонга дузалажыр кылдыр Израильдиң бүгү нояннарынга чагып каан: 18«Бурганыңар Дээрги-Чаяакчы силерниң-биле кады эвес ийик бе? Силерге Ол бүгү таладан амыр-тайбың хайырлап чораан эвес бе?+ Бо черниң чурттакчыларын Ол мээң холумга хүлээдип берген болгай, ынчангаш чер-чурт Дээрги-Чаяакчының болгаш Ооң чонунуң чагыргазында болган. 19Ынчангаш сеткил-чүрээңерни Бурганыңар Дээрги-Чаяакчының күзел-соруун күүседиринге тураскаадыңар; Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзиниң аптаразын база ыдыктыг эт-херекселдерин шыгжаар кылдыр Дээрги-Бурган-Чаяакчының адынга тураскааткан ыдыктыг өргээни тудуп эгелеңер».

23

Левиттерниң төрел бөлүктери

23^1Давид мага хандыр чурттап, назылап кырааш, оглу Соломонну Израильдиң хааны кылып кааш+, 2Израильдиң бүгү баштыңчыларын, Бурганның бараалгакчыларын болгаш левиттерни чыып алган. 3Үжен хардан өрү назылыг+ левиттерни санап көөрге, оларның ниити саны 38 000 эр кижи болган. 4Олардан Дээрги-Чаяакчының өргээзинге янзы-бүрү ажылдар чорудары-биле 24 000 кижи томуйлап каан. Удуртукчу болгаш шииткекчилер – 6000 кижи, 5хаалга кадарар 4000 кижи база Дээрги-Чаяакчыга алдар-мактал тудуп, Давидтиң кылганы хөгжүм херекселдеринге+ ойнаар – 4000 кижи болган.

6Давид оларны Левийниң оолдары – Гирсон, Кохат база Мерариниң аайы-биле+ үш кол бөлүкке чарып каан чүве-дир.

1. 7Гирсончулар – Лаедан биле Шимей+. 8Лаеданның оолдары: кол кижи Иехиил+, Зетам база Иоил – үш кижи. 9Шимейниң оолдары: Шеломит, Хазиил база Аран – үш кижи. Олар Лаеданның салгалдарының баштыңнары чүве-дир.

2. 10Шимейниң оолдары: Яхат, Зиза, Иеуш болгаш Брия. Олар дөртелээ Шимейниң оолдары-дыр. 11Яхат кол кижи турган. Зиза – ийи дугаары. А Иеуш биле Брия хөй эвес ажы-төлдүг болгаш, чаңгыс төрел бөлүк кылдыр санаттырар апарган.

3. 12Кохаттың оолдары: Амрам, Ицгар, Хеврон база Узиил – дөрт кижи+.

4. 13Амрамның оолдары: Аарон биле Моисей+. Ааронну (бодун болгаш ооң оолдарын) Дээрги-Чаяакчыга бараан болзун дээш мөңгеде аңгылап каан турган+. Олар аажок ыдыктыг херекселдерни кадарар, Дээрги-Чаяакчының мурнунга чаагай чыттыг чүүлдер кыпсыр, Ооң ады-биле чонну алгап-йөрээр ужурлуг турган+. 14Моисей – Бурганның кижизи турган+. Ооң үре-салгалы анаа левиттер деп санаттырар.

5. 15Моисейниң оолдары: Гирсам биле Элиезер+. 16Гирсамның оолдарындан: кол кижи Шевуил+. 17Элиезерниң оолдарындан: кол кижи Рехавия+. Элиезерниң оон өске оолдары турбаан-даа болза, Рехавияның оолдары дыка хөй болган чүве-дир.

6. 18Ицгарның оолдарындан: кол кижи Шеломит.

7. 19Хевроннуң оолдарындан: кол кижи Иерия, ийи дугаары Амария, үшкүзү Яхазиил, дөрткүзү Иекамам+.

8. 20Узиилдиң оолдары: кол кижи Миха+, ийи дугаары Ишшия.

9. 21Мерариниң оолдарындан: Махли биле Муши+. Махлиниң оолдарындан: Элеазар биле Кис. 22Элеазар оолдар чок тургаш, өлүп калган. Ол чүгле кыстарлыг турган. Кыстарын оларның төрелдери – Кистиң оолдары кадай кылдыр ап алган+.

10. 23Мушиниң оолдарындан: Махли, Эдер база Иремот – үш кижи+.

24Левийниң төрел бөлүк аайы-биле салгалдары ол-дур. Левиттер деп санадып, баштыңнарының аайы-биле аттарын ададып, даңзыже киир бижиткен – чээрби хардан өрү назылыг+, Дээрги-Чаяакчының өргээзинде ажыл-албан чорудуп турар улус ол чүве-дир. 25Давид мынча дээн болгай: «Израильдиң Бурганы, Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонунга амыр-тайбың хайырлап+, Иерусалимде мөңгези-биле чурттай берген. 26Левиттер моон соңгаар Бурганга бараан болуру-биле ыдыктыг майгынны, аңаа хамааржыр эт-херекселди сөөртүп чорбас». 27Давидтиң сөөлгү чагыы-биле чээрби хардан өрү назылыг левиттерни ынчалдыр санаан чүве-дир.

28Левиттер Дээрги-Чаяакчының өргээзинде Аароннуң үре-салгалының чорудуп турар албан-ажылынга дузалажыр: өргээниң шөлдерин, шыгжаар өрээлдерин хайгаараар, бүгү ыдыктыг чүүлдерни арыг хевээр кылдыр кадагалаар база өске-даа ажылдарны кылчыр+. 29Олар Дээрги-Чаяакчыга салыр ыдыктыг хлеб дээш, далган-тараа өргүлү кылырда ажыглаар далган дээш, ажыткы чок боовалар дээш, быжырган, үс-биле холбашкан өргүлдер дээш база ол бүгүнүң хемчээли болгаш деңзизи дээш сагыш човаар. 30Олар эртенниң-не Дээрги-Чаяакчыга четтиргенин илередип, Ону алгап-мактаар ужурлуг. Ол ёзулалды кежээ база катаптаар. 31Амыр-дыш хүнүнде, ай чаазында база байырлалдарда Дээрги-Чаяакчыга бүрүн өрттедир өргүл кылып турар+. Олар чурум ёзугаар доктаадып каан саны-биле Дээрги-Чаяакчыга доктаамал бараан болур ужурлуг. 32Олар Ужуражылга майгынын болгаш ыдыктыг чүүлдерни кадагалап, ха-дуңмазы болур Аароннуң үре-салгалынга дузалажып, Дээрги-Чаяакчының өргээзинге боттарының хүлээлгелерин күүседип турар чүве-дир.

24

Бурганның бараалгакчыларын чарып кааны

24^1Аароннуң салгалдарының бөлүктери бо-дур. Аароннуң оолдары: Надав, Авиуд, Элеазар болгаш Ифамар+. 2Надав биле Авиуд адазының-даа мурнунда өлүп калган, оларның ажы-төлү чок+. Ынчангаш чүгле Элеазар биле Ифамар Бурганның бараалгакчылары бооп артканнар+. 3Элеазарның салгакчызы Садок база Ифамарның салгакчызы Ахимелех+ оларның дузазы-биле Давид хаан бараалгакчыларны албан-хүлээлгелериниң аайы-биле бөлүктерге чарып каан. 4Элеазардан укталган баштың улус Ифамардан укталганнарга бодаарга, хөй болган. Ынчангаш оларны мынчаар чарган: Элеазарның салгалдары – он алды төрел бөлүк, а Ифамарның салгалдары – сес төрел бөлүк болган. 5Оларны кандыг-даа тала тыртпайн, төлге даштарының дүшкенин ёзугаар чарып каан, чүге дээрге Элеазарның-даа, Ифамарның-даа үре-салгалы Бурганның мурнунга – ыдыктыг черге бараан болур дең эргелиг турган чүве-дир. 6Давид хаан, чоннуң нояннары, Бурганның бараалгакчызы Садок, Авиафарның оглу Ахимелех болгаш бараалгакчыларның, левиттерниң төрел салгалдарының баштыңнары көрүп турда, төрел бөлүктерниң аттарын Нафанаилдиң оглу, левит бижээчи Шемайя бижип алган: бирээзин Элеазардан укталган төрел бөлүк, өскезин – Ифамардан укталган төрел бөлүк оочур ёзугаар алган чүве-дир.

7Баштайгы төлге Иегоиаривке дүшкен, ийигизи – Иедайяга+, 8үшкүзү – Харимге, дөрткүзү – Сеоримге, 9бешкизи – Малхияга, алдыгызы – Мияминге, 10чедигизи – Гаккоцка, сескизи – Авияга+, 11тоскузу – Иисуска, онгузу – Шеханияга, 12он биргизи – Элиашивке, он ийигизи – Иакимге, 13он үшкүзү – Хуппага, он дөрткүзү – Иешевавка, 14он бешкизи – Вилгага, он алдыгызы – Иммерге, 15он чедигизи – Хезирге, он сескизи – Гапицецке, 16он тоскузу – Петахияга, чээрбигизи – Иезекиилге, 17чээрби биргизи – Яхинге, чээрби ийигизи – Гамулга, 18чээрби үшкүзү – Делайяга, чээрби дөрткүзү – Маазияга дүшкен чүве-дир. 19Дээрги-Чаяакчының өргээзинче бараалгап баарда, оларның өгбези Аароннуң Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының чагыын ёзугаар тургузуп кааны ындыг чурум-биле кирер турган.

Өске левиттер

20Левийниң оон өске салгалдарынга хамааржыр улус+.

Амрамның оолдарындан: Шуваил. Шуваилдиң оолдарындан: Иехдия.

21Рехавияның оолдарындан: кол кижи Ишшия.

22Ицгарның оолдарындан: Шеломот. Шеломоттуң оолдарындан: Яхат.

23Хевроннуң оолдарындан[*]: Иерия+, ийи дугаары Амария, үшкүзү Яхазиил, дөрткүзү Иекамам.

24Узиилдиң оолдарындан: Миха. Миханың оолдарындан: Шамир. 25Миханың дуңмазы – Ишшия. Ишшияның оолдарындан: Захария.

26Мерариниң оолдарындан: Махли, Муши болгаш ооң үре-салгалы Иаазияның оолдары. 27Мерариниң Иаазиядан укталган үре-салгалы: Шогам, Заккур база Иври. 28-29Махлиден: Элеазар (ооң оолдары чок турган чүве-дир) биле Кис. Кистиң оолдарындан: Иерахмиил. 30Мушиниң оолдарындан: Махли, Эдер база Иремот.

Левиттерниң салгалдары оларның төрел бөлүктериниң аайы-биле ол-дур. 31Давид хаан, Бурганның бараалгакчылары Садок, Ахимелех болгаш бараалгакчыларның, левиттерниң төрел салгалдарының баштыңнары көрүп турда, ол левиттер база төлге даштарын ха-дуңмазы болур Аароннуң салгакчылары-биле деңге октааннар+. Улуг акыларының болгаш бичии дуңмаларының өг-бүлелериниң эргелерин деңнеп каан чүве-дир.

25

Ыраажы хөгжүмчүлер

25^1Давид хаан левит баштыңчылар-биле кады[*] Асафтың, Еманның база Идифуннуң оолдарын+ чадаган, чанзы база кимвалдарның үделгези-биле өттүр билип ырлаар кылдыр аңгылап алган. Ындыг албан-хүлээлгелиг улустуң даңзызы бо-дур.

2Асафтың оолдарындан: Заккур, Иосиф, Нафания болгаш Асарела. Асаф Давид хаанның айтыышкынын ёзугаар өттүр билип ырлап, бодунуң оолдарын удуртуп турган.

3Идифуннуң оолдары: Гедалия, Цери, Исайя, Шимей[*], Хашавия база Маттафия – шупту алды кижи. Чадаган үделгези-биле Дээрги-Чаяакчыга алдар болгаш мактал тудуп, өттүр билип ырлаар ачазы Идифун оларны удуртуп турган.

4Еманның оолдары: Буккия, Маттания, Узиил, Шевуил, Иремот, Анания, Ананий, Элиата, Гиддалти, Ромамти-Эзер, Иошбекаша, Маллоти, Готир база Махазиот. 5Олар шупту хаанның өттүр көөр кижизи Еманның оолдары-дыр. Бурган Бодунуң Еманны көдүрер деп аазаанын ёзугаар аңаа он дөрт оол, үш кысты хайырлаан. 6Олар шупту Дээрги-Бурган-Чаяакчының өргээзинге ачазының удуртулгазы-биле кимвалдар, чанзы болгаш чадаган үделгези-биле ырлап бараан болуп турган. Асаф, Идифун база Еман олар хаанга чагыртып турган чүве-дир. 7Олар ха-дуңмазы-биле кады Дээрги-Чаяакчыга ырлап бараалгаар талазы-биле дуржулгалыг турган. Оларның ниити саны 288 кижи чүве-дир.

8Олар боттарының күүседир хүлээлгелериниң чурумун тодарадыр дээш, аныяктар улуг улус-биле, өөреникчизи – башкызы-биле деңге, төлге даштары октаан+:

1. 9Баштайгы төлге Асафтың төрел бөлүүнден Иосифке дүшкен.

2. Ийигизи – Гедалияга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

3. 10үшкүзү – Заккурга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

4. 11дөрткүзү – Ицриге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

5. 12бешкизи – Нафанияга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

6. 13алдыгызы – Буккияга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

7. 14чедигизи – Иесарелага (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

8. 15сескизи – Исайяга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

9. 16тоскузу – Маттанияга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

10. 17онгузу – Шимейге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

11. 18он биргизи – Азариилге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

12. 19он ийигизи – Хашавияга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

13. 20он үшкүзү – Шуваилге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

14. 21он дөрткүзү – Маттафияга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

15. 22он бешкизи – Иремотке (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

16. 23он алдыгызы – Ананияга (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

17. 24он чедигизи – Иошбекашага (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

18. 25он сескизи – Ананийге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

19. 26он тоскузу – Маллотиге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

20. 27чээрбигизи – Элиатага (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

21. 28чээрби биргизи – Готирге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

22. 29чээрби ийигизи – Гиддалтиге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

23. 30чээрби үшкүзү – Махазиотка (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган);

24. 31чээрби дөрткүзү – Ромамти-Эзерге (ооң-биле ха-дуңмазы болгаш оолдары – шупту он ийи кижи турган) дүшкен.

26

Бурганның өргээзиниң хаалгачылары

26^1Хаалгачыларның үлелгези бо-дур.

Корахтың төрел бөлүүнден: Асафтың үре-салгалы, Корениң оглу Мешелемия. 2Мешелемияның оолдары: дун оглу Захария+, ийигизи Иедиаил, үшкүзү Зевадия, дөрткүзү Иатниил, 3бешкизи Элам, алдыгызы Иегоханан, чедигизи Элиоенай.

4Овед-Эдомнуң+ оолдары: дун оглу Шемайя, ийигизи Иегозавад, үшкүзү Иоах, дөрткүзү Сахар, бешкизи Нафанаил, 5алдыгызы Аммиил, чедигизи Иссахар, сескизи Пеултай. (Дээрги-Чаяакчы Овед-Эдомга ачы-буянын хайырлап каан болгай.)+
6Шемайя деп оглунуң оолдары шупту күштүг-шыырак улус болгаш, төрел бөлүүнде удуртукчулар турган. 7Шемайяның оолдары: Офни, Рефаил, Овид, Элзавад. Оларның төрелдери Элиуй биле Семахия база шыырак улус чораан. 8Олар шупту Овед-Эдомнуң үре-салгалы болган. Оларның боттары-даа, оолдары болгаш ха-дуңмазы-даа шупту ажылга кызымак, шыырак улус болган чүве-дир. Шупту алдан ийи кижи+.

9Мешелемияның оолдары болгаш ха-дуңмазы – он сес шыырак кижи болган.

10Мерариниң төрел бөлүүнден Хосаның оолдары: Шимри – кол кижи. (Шимри дун оглу эвес-даа болза, ачазы ону кол кижи кылып каан.) 11Ийигизи Хелкия, үшкүзү Тевалия, дөрткүзү Захария. Хосаның оолдары болгаш ха-дуңмазы шупту он үш кижи турган.

12Бо хаалгачылар, боттарының ха-дуңмазы ышкаш, Дээрги-Чаяакчының өргээзинге бараан болур албан-хүлээлгелерин боттарының баштыңнарының аайы-биле алганнар. 13Кайы хаалгаларны кадарарын тодарадыр дээш, олар төрел аймак аайы-биле улуг-бичези деңге төлге даштары октааннар+. 14Чөөн талакы хаалганың төлгези Шелемияга дүшкен. Ооң оглу – угаанныг сүмелекчи Захария дээш төлге октаарга, аңаа Соңгу хаалга онаашкан. 15Мурнуу чүкте хаалганың төлгези Овед-Эдомга дүшкен, а курлавыр бажыңнарының+ төлгези ооң оолдарынга таварышкан. 16Барыын талакы хаалганың база үстүү орукта Шаллехет хаалганың төлгелери Шуппим биле Хосага дүшкен.

Таңныылдар душ-дужунда тургулап алган турар чүве-дир. 17Чөөн талада алды, соңгу болгаш мурнуу чүктеринде дөрт-дөрт, а курлавыр бажыңнарында ийи-ийи таңныыл левит турган. 18Барыын талада Парбар деп черге ийи, а оон үнген орукка дөрт кижи турган.

19Корах болгаш Мерариниң үре-салгалдары боор хаалгачыларның үлелгези бо-дур.

Левиттерниң өске албан-хүлээлгелери

20Оларның ха-дуңмазы левиттер[*] Бурганның өргээзиниң үнелиг эртинелерин база ыдыктыг өргүл-белектерни кадарып турган. 21-22Гирсондан укталган Лаеданның оолдары – төрел бөлүүнүң баштыңнары гирсончулар: Иехиил болгаш ооң оолдары Зетам биле Иоил+ Дээрги-Чаяакчының өргээзинде эртинелерни кадарып турган.

23Амрам, Ицгар, Хеврон болгаш Узиилден укталган левиттерге хамаарыштыр: 24Моисейниң оглу Гирсамдан укталган Шевуил+ эртинелер шыгжамырларының кол таңныылы турган. 25Гирсамның дуңмазы Элиезерниң оглу Рехавия+, ооң оглу Исайя. Исайяның оглу Иорам, ооң оглу Зихрий. Зихрийниң оглу Шеломит. 26Шеломит бодунуң ха-дуңмазы-биле кады Давид хаанның, төрел бөлүктер баштыңнарының, муң, чүс шериг даргаларының Дээрги-Чаяакчыга тураскааткан өргүл-белектериниң шыгжамырларын+ кадарып турган. 27Чаалап тыпкан олчаларының чамдыызы-биле ол дайынчылар Дээрги-Чаяакчының өргээзин хандырып турган. 28Өттүр көөр Самуилдиң-даа, Кистиң оглу Саулдуң-даа, Нирниң оглу Авенирниң-даа, Саруйяның оглу Иоавтың-даа – оларның тыпкан бүгү олча-кежии Шеломиттиң болгаш ооң ха-дуңмазының холунга баар турган.

29Ицгарның төрел бөлүүнден: Хенания болгаш ооң оолдары Бурганның өргээзинден дашкаар ажылдар кылып турган+, олар бижээчилер болгаш шииткекчилер турган.

30Хевроннуң төрел бөлүүнден: Хашавия+ болгаш ооң ха-дуңмазы – 1700 шыырак улус – Иордан хемниң барыын талазында израиль черни хайгаарап, Дээрги-Чаяакчыга болгаш хаанга бараан болуп турган. 31Хеврончуларның кол кижизи Иерия турган+. Давидтиң хааннаашкынының дөртен дугаар чылында хеврончуларның төрел бөлүүн шинчилеп көөрге, Галаадтың Иазер хоорайда+ кончуг күштүг-шыырак улус бар болган. 32Давид ынчангаш Иерияны болгаш ооң 2700 шыырак ха-дуңмазын (шуптузу төрел бөлүктер баштыңнары) Бурганның болгаш хаанның бүгү ажыл-херектерин күүседир кылдыр томуйлап, Рувимниң, Гадтың аймактарының база Манассияның аймааның чартыының даргалары кылып каан чүве-дир.

27

Израиль шеригниң салбырлары

(2 Хаан. 23:8-39; 1 Чыл. 11:10-47)

27^1Шериглерниң салбырлар аайы-биле удуртукчуларының даңзызы – израиль төрел бөлүктерниң даргаларының, муң болгаш чүс шериг баштыңчыларының даңзызы бо-дур. Чылды өттүр ай санында-ла бир салбыр хаанга бараан болур ужурлуг турган. Салбыр бүрүзүнге 24 000 кижи турган.

1. 2Баштайгы айда бирги салбырны Завдиилдиң оглу Яшавам удуртуп турган. Ооң салбырынга 24 000 кижи турган. 3Ол Фарестиң үре-салгалы+, бир дугаар айда шериг баштыңнарының даргазы турган.

2. 4Ийиги айда шериг салбырының даргазы – ахохи уктуг Додай. Ооң кол дузалакчызын Миклот дээр. Ол салбырга база 24 000 кижи турган.

3. 5Үшкү айда кол шериг даргазы – Бурганның бараалгакчызы Иодайның оглу Ванея+. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган. 6Ванея дээрге алдаржаан үжен шериг баштыңчызының бирээзи, оларны баштаан кижи турган. Ол салбырга ооң бодунуң оглу Аммизавад база турган.

4. 7Дөрткү айда шериг даргазы – Иоавтың дуңмазы Асаил+. Оглу Зевадия ооң салгакчызы болган. Ол салбырга 24 000 кижи турган.

5. 8Бешки айда шериг даргазы – израх уктуг Шамхут. Ооң салбырынга 24 000 кижи турган.

6. 9Алдыгы айда шериг даргазы – Текоя чурттуг Иккештиң оглу Гира. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган.

7. 10Чедиги айда шериг даргазы – Эфремниң үре-салгалы, Пелон чурттуг Хелец. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган.

8. 11Сески айда шериг даргазы – Зерахтың үре-салгалы, Хуша чурттуг Сивхай+. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган.

9. 12Тоску айда шериг даргазы – Вениаминниң үре-салгалы, Анатот чурттуг Авиезер. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган.

10. 13Онгу айда шериг даргазы – Зерахтың үре-салгалы, Нетофа чурттуг Магарай. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган.

11. 14Он бирги айда шериг даргазы – Эфремниң үре-салгалы, Пирафон чурттуг Ванея. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган.

12. 15Он ийиги айда шериг даргазы – Гофониилдиң үре-салгалы+, Нетофа чурттуг Хелдай. Ооң салбырынга база 24 000 кижи турган.

Аймактарның баштыңчылары

1. 16Израиль аймактарның баштыңчылары бо-дур:

2. Рувимниң аймааның даргазы – Зихрийниң оглу Элиезер;

3. Симеоннуң – Мааханың оглу Шефатия;

4. 17Левийниң – Кемуилдиң оглу Хашавия+ (а Аароннуң төрел бөлүүнүң – Садок+);

5. 18Иуданың – Давидтиң төрели Элиуй[*];
6. Иссахарның – Михаилдиң оглу Омри;
7. 19Завулоннуң – Авдийниң оглу Ишмайя;
8. Неффалимниң – Азриилдиң оглу Иеримот;
9. 20Эфремниң аймааның – Азазияның оглу Осия;

10. Манассияның аймааның чартыының – Федайяның оглу Иоил;

11. 21Галаадта Манассияның аймааның өске чартыының – Захарияның оглу Иддо;

12. Вениаминниң – Авенирниң оглу Иаасиил;

13. 22Данның – Иерохамның оглу Азариил. Израильчилерниң аймактарын баштаан улус ол-дур.

23Давид хаан чизезин кылып тургаш, чээрби хардан куду назылыг улусту санаваан. Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы израильчилерни дээрниң сылдызы дег хөй кылып каарын аазаан болгай+. 24Саруйяның оглу Иоав санаашкынны кылып эгелээш, төндүрбээн+. Ол чизе дээш Бурганның килеңи Израильге дүшкен чүве-дир. Ынчангаш оларның санын Давид хаанның чылдар демдеглелиниң номунче кирбээн.

Хаанның өске дүжүметтери

1. 25Хаанның эртине шыгжамырларын Адиилдиң оглу Азмавет таңныылдап турган.

2. Шөлде, хоорай-суурда болгаш суургада курлавырларны Озияниң оглу Ионафан хайгаарап турган.

3. 26Шөлде чер болбаазырадып ажылдап турар улус – Хелувтуң оглу Эзрийниң хайгааралының адаанда.

4. 27Рама чурттуг Шимей виноград шөлдерин, а виноградтан кылган арага шыгжамырларын Шефам чурттуг Завдий хайгаарап турган.

5. 28Шефела девискээринде олива болгаш фига ыяштарлыг черни – Гедер чурттуг Баал-Ханан;

6. олива үзүнүң курлавырын – Иоас;

7. 29Шарон девискээринде турар бода малды – Шарон чурттуг Шитрай;

8. шынааларда малды – Адлайның оглу Шафат;
9. 30тевелерни – измаил уктуг Овил;
10. элчигеннерни – Меронот чурттуг Иехдия;

11. 31шээр малды – агар уктуг+ Иазиз кадарып турган. Олар шупту Давид хаанның кошкул-хөреңгизиниң удуртукчулары турган.

12. 32Давидтиң төрел акызы, угаанныг Ионафан бижээчи эки сүмелекчи турган.

13. Хакмон уктуг[*] Иехиил хаанның оолдарын кижизидип турган.

14. 33Ахитофел – хаанның сүмелекчизи турган+.

15. Архи уктуг Хусий – хаанның өңнүү турган+.

16. 34Ахитофелдиң салгакчылары Ванеяның оглу Иодай биле Авиафар турган.

17. Иоав – хаанның шериг даргазы турган+.

28

Өргээ дугайында Давидтиң чагыы

28^1Давид Израильдиң бүгү баштыңчыларын: аймактар баштыңчыларын, хаанга бараан болуп турар шериг салбырларының даргаларын, муң болгаш чүс шериг баштыңнарын, хаанның болгаш оолдарының кошкул-хөреңгизиниң удуртукчуларын, дүжүметтерин, дайынчыларын – бүгү күштүг-шыырак улусту Иерусалимге чыып алган+. 2Давид хаан туруп келгеш, чугаалаан:

«Мени дыңнаңар, ха-дуңма чонум! Бурганывыстың будун салыр ширтээ+ – Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг аптаразы турар өргээ тудуп кагзымза деп күзеп чордум+, ону тударынга херектиг чүүлдерни белеткеп каан мен. 3Ынчалза-даа Бурган меңээ: „Мээң адымга тураскааткан өргээни сен тутпас сен+. Чүге дээрге сен хөй чаалашкан, хөй хан төп чораан кижи-дир сен“ – диди+. 4Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчы бүгү төрелдерим аразындан мени шилип алгаш+, Израильдиң мөңгеде хааны кылып каан болгай+. Бурган Иуданың аймаан тергиидээр кылдыр+, а ол аймак иштинден мээң төрел бөлүүмнү шилип алган. Оон Дээрги-Чаяакчы ачамның оолдарының аразындан бүгү израиль чонну чагырар кылдыр мени шилип алган.

5Дээрги-Чаяакчы меңээ хөй оолдарны берген+. Оларның аразындан Ол мээң оглум Соломонну шилип алгаш, Бодунуң бергени хаанның дүжүлгезинге олуртуп, Израильди чагырзын деп турар-дыр+. 6Меңээ Ол: „Мээң ордумну болгаш ооң шөлдерин сээң оглуң тудуп каар. Ону Мен Бодумга оол кылдыр шилип алдым, ынчангаш Мен ооң Адазы болур мен+. 7Бир эвес ол Мээң айтыышкыннарымны, дүрүмнеримни бо хүнге чедир сагып келгени дег күүседир болза, ооң хааннаашкынын мөңгеде быжыглап каар мен“ – диди. 8Бөгүн мен Дээрги-Чаяакчының бүгү израиль чону көрүп турда, Бурганывыс дыңнап турда, силерге чагыг берип тур мен: бодуңарның Бурганыңар Дээрги-Чаяакчының бүгү айтыышкыннарын шыңгыы сагып чоруңар! Ынчан бо магалыг-чаагай черни ээлээрин уламчылап, ажы-төлүңерге ону өнчү кылдыр арттырып бээр силер.

9А сен, оглум Соломон, ачаңның Бурганын билип ал, Аңаа бүгү сеткил-сагыжыңдан, эки тураң-биле бараан бол, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы бүгү улустуң чүрээн шылгап+, оларның бодалдарының шимчээшкиннерин билир болгай+. Бир эвес Олче чүткүүр болзуңза, Ол сеңээ тыптыр+. А бир эвес Оон ойталаар болзуңза, Ол сенден кезээ мөңгеде хая көрнү бээр. 10Көр даан, сени Дээрги-Чаяакчы ыдыктыг өргээзин тудар кылдыр шилип алган. Кадыг-быжыг бол, хөделип эгеле».

11Ынча дээш, Давид оглу Соломонга өргээниң хевир-чуруун берип каан. Ында ооң серилиг черин, янзы-бүрү тудугларын, эртинелиг шыгжамырларын, үстүкү өрээлдерин, иштики өрээлдерин, ыдыктыг аптара турар өрээлди – шуптузун көргүзүп каан болган. 12Дээрги-Чаяакчының өргээзин Давид канчаар кылыксап турганыл, ынчалдыр көргүзүп каан: ооң шөлдерин, долгандыр өрээлдерни, Бурганның өргээзиниң эртинелерин болгаш ыдыктыг өргүл-белектерин шыгжаар өрээлдерни – шупту чүвени ында көргүзүп каан чүве-дир. 13Бурганның бараалгакчыларының база левиттерниң салбырларының дугайында чагыгларын+, Дээрги-Чаяакчының өргээзинге бараан болуушкуннуң бүгү ажылдарын, херекселдерин чагып каан. 14Янзы-бүрү бараан болуушкуннарда ажыглаар алдын-мөңгүн херекселдерниң деңзизин; 15бараан болуп турда ажыглаар янзы-бүрү алдын-мөңгүн чырыткыларның болгаш деңнерниң деңзизин; 16Дээрги-Чаяакчының мурнунга ыдыктыг хлеб салыр алдын ширээлерге алдынны, мөңгүн ширээлерге мөңгүннү; 17арыг алдындан кылган илбектер, аяктар болгаш дашкаларны; янзы-бүрү алдын-мөңгүн тавактарның деңзизин; 18айдызаар өргүл салыр бедигээшке деңзилеп каан арыг алдынны; херип алган чалгыннары-биле Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг аптаразын шып алган+, Ооң мунганы алдын херувимнерниң+ овур-хевирин база оглунга берген. 19Бо бүгү Дээрги-Чаяакчының Давидке айтып каанын ёзугаар хевир-чурукче киир бижиттинген+.

20Оон ыңай Давид оглу Соломонга мынча дээн: «Кадыг-быжыг болгаш эрес-дидим бол+, хөделип эгеле! Чүден-даа сестип кортпа, чүге дээрге Бурганым – Дээрги-Бурган-Чаяакчы – сээң-биле кады. Ол сени кагбас, сенден ойталавас, Ооң өргээзинде бараан болур ажылдарны албан доозар сен. 21Бурганның бараалгакчыларының, левиттерниң салбырлары Ооң өргээзинге кандыг-даа ажылды кылырынга белен. Ус-шевер ажылдың кайы-даа хевирин билир кижи эки тура-биле сеңээ дузалажыр, нояннар болгаш бүгү чон сээң бүгү дужаалдарыңны күүседиринге белен».

29

Ыдыктыг өргээге өргүл-белектерни бергени

29^1Давид хаан бүгү чонга мынча дээн: «Мээң оглум Соломон, Бурганның шилип алган кара чаңгыс кижизи, аныяк болгаш дуржулга чок-тур+. Ажыл кончуг улуг, чүге дээрге бо өргээ анаа кижинии эвес, а Дээрги-Бурган-Чаяакчыныы болгай. 2Мен Бурганымның өргээзинге херектиг чүүлдерни шыдаар шаам-биле белеткеп кагдым – алдын-мөңгүннү, хүлерни, демирни болгаш ыяшты, оон аңгыда оникс дашты, каасталгага херек оюу, маны база хөй янзы-бүрү өңнүг үнелиг даштарның бүгү хевирлерин белеткеп кагдым. 3Оон ыңай Бурганымның өргээзинге ынак болгаш, белеткеп кааным чүүлдерниң кырынга бодумнуң хууда алдын-мөңгүнүмнү ыдыктыг өргээге берип тур мен: 4Офирден+ эккелген 3000 талант алдынны, 7000 талант арыг мөңгүннү[*] тудугларның ханаларын шыварынга, 5шупту алдын болгаш мөңгүн эдилелдерге база кандыг-даа ус-шеверлээр ажылдар кылырынга берип тур мен. Өске кым бөгүн Дээрги-Чаяакчыга эки тура-биле өргүл-белек кылырынга беленил?»+

6Ынчан Израильдиң төрел бөлүк, аймактар баштыңчылары, муң болгаш чүс шериг баштыңнары, хаанның дагзып каан ажылдарының удуртукчулары эки тура-биле өргүл-белектерин кылып эгелээн. 7Бурганның өргээзин тудар ажылга олар 5000 талант база 10 000 дарик[*] алдынны, 10 000 талант мөңгүннү, 18 000 талант хүлерни база 100 000 талант демирни берген. 8Үнелиг даштары бар улус Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң шыгжамырынче, Гирсоннуң үре-салгалы Иехиилдиң холунга+ хүлээдип берип турган. 9Боттарының даргаларының Дээрги-Чаяакчыга эки тура-биле өргүлдер кылып турарынга чон аажок өөрүп турган. Чүге дээрге олар өргүлдү чүрээниң ханызындан кылып турган+. Давид хаан база ол бүгү болуушкунга аажок өөрүп турган чүве-дир.

Давидтиң макталдыг мөргүлү

10Давид Дээрги-Чаяакчыны бүгү чоннуң мурнунга мынчаар алгап-йөрээп турган:

1. «Дээрги-Чаяакчы, өгбевис Израильдиң Бурганы[*], Сеңээ алдар-мактал! 11Дээрги-Чаяакчы, өндүр улууң болгаш күжүң, өндүр-чаагайың, тиилелгең болгаш алдарың – Сээңии-дир. Дээрде-даа, черде-даа – бүгү чүве Сеңээ хамааржыр болгай+. Чагырга – Сээңии-дир, Дээрги-Чаяакчы! Сен бүгү чүвениң кырында өндүр бедик Баштың сен. 12Байлакшыл болгаш ат-алдар Сенден бодараар+, Сен бүгү чүвени чагырып турар сен. Сээң холуңда – күш болгаш эрге-чагырга+, Сээң холуң бүгү улусту көдүрер болгаш быжыглаар.

2. 13А ам, бистиң Бурганывыс, Сеңээ четтиргенивис илередип, Сээң алдарлыг адыңны алгап-мактап тур бис. 14Шак бо өргүл-белекти кылыр хире мен база мээң чонум чүү бис? Бо бүгү Сээң ачыңда болуп турар-дыр. Бис Сээң холуңдан алган чүвевисти Сеңээ эгидип турарывыс ол-дур. 15Сээң мурнуңда бис, шупту өгбелеривис ышкаш, чүгле түр када маңаа турумчуп алган көшкүн улус-тур бис+. Бистиң чер кырында хүннеривис хөлеге-биле дөмей-дир+ – өлүмден дезип-ойлаар идегеливис чок. 16Дээрги-Чаяакчы, бистиң Бурганывыс, Сээң ыдыктыг адыңга тураскааткан өргээни тударынга белеткеп каанывыс бо бүгү байлакшыл Сээң холуңдан келген болгаш, долузу-биле Сеңээ хамааржыр+.

3. 17Мен билип тур мен, мээң Бурганым, Сен улустуң чүрээн хынап, оларның шынчы сеткилин билип алыксап турар болгай сен+. Мен бо бүгүнү арыг сеткилимден берген мен. Ам Сээң мында турар чонуң эки тура-биле өргүл-белек берип турарын өөрүшкү-биле көрүп тур мен. 18Дээрги-Чаяакчы, өгбелеривис Авраам, Исаак болгаш Израильдиң Бурганы, Бодуңнуң чонуңнуң сеткил-хөңнүн быжыгла, оларны кезээ шагда Сеңээ ындыг шынчы бодалдыг болдуруп көр.

4. 19А Мээң оглум Соломонну Сээң айтыышкыннарыңны, дужаалдарыңны, дүрүмнериңни хажык чокка чүрээниң ханызындан күүседир, мээң белеткеп кааным чүүлдер-биле+ ыдыктыг өргээни тудар болдуруп көр».

20Ооң соонда Давид бүгү чонга мынча дээн: «Бурганыңар Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээңер!» Ынчан шупту боттарының өгбелериниң Бурганы Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээген. Олар Дээрги-Чаяакчыга болгаш хаанга черге чедир мөгейип кээп дүшкеннер. 21Даартазында чон Дээрги-Чаяакчыга бүрүн өрттедир өргүл кылдыр муң бугажыкты, муң хойну, муң хураганны база арага өргүлдерин бүгү Израильдиң адындан кылган. 22Ол хүн олар Дээрги-Чаяакчының мурнунга улуг өөрүшкү-биле дойлаан.

Чаа хаан Соломон

Ооң соонда чон Давидтиң оглу Соломонну Дээрги-Чаяакчының шилип алганы хаан кылдыр олива үзү-биле база катап чаап алган+. А Садокту Бурганның бараалгакчызы кылдыр база чаап алган+. 23Соломон Дээрги-Чаяакчының берген дүжүлгезинге ачазы Давидтиң орнунга олурупкан+. Ол чедиишкинниг болуп турган, бүгү Израиль аңаа чагырты берген. 24Шупту нояннар, күчүлүг дайынчылар болгаш Давид хаанның оолдары Соломон хаанны деткиирин даңгыраглааннар. 25Дээрги-Чаяакчы Соломонну бүгү Израильдиң мурнунга аажок өндүр улуг кылып+, аңаа ооң мурнундагы Израильдиң хааннарының көрүп көрбээни өндүр бедик чагырганы хайырлаан чүве-дир+.

26Иессейниң оглу Давид бүгү Израильдиң хааны турган. 27Ол Израильди дөртен чыл иштинде: чеди чылды Хевронга, үжен үш чылды Иерусалимге чагырган+. 28Ол бай-шыдалдыг болгаш алдар-аттыг амыдыралды мага хандыр чурттап эрткеш, кыраан назынында өлүп калган. Оглу Соломон ооң орнунга хаан болган. 29Давид хаанның ажыл-чорудулгазының дугайында эгезинден төнчүзүнге чедир Бурганның медээчилери – өттүр көөр Самуил+, Нафан+ болгаш Гад+ бижээн. 30Ол номнарда хаанның күчү-күштүүн, бүгү чагыргазының үезинде Давид-биле, Израиль болгаш өске-даа чурттар-биле чүү болуп турганын бижээн.

* 1:5 Сим, Хаам база Иафеттиң салгалдарының аттары дээрге бурунгу Чөөн чүктүң аймак, чоннар, хоорайларының аттары болур. Амгы үеде ол аттарның чамдыктары биске билдинмес.

* 1:19 Еврей дылда «Фалек» деп ат «аңгыланып чарлы бээр» деп сөске дөмейлешкек.

* 1:36 Өске бурунгу сөзүглелде «Тимнаның божааны Амалик» деп бижээн.

* 1:51 Азы: «Эдомнуң баштыңнарының».

* 2:7 Ахар – «хай-халап эккээр» дээн уткалыг сөс-биле дөмейлешкек.

* 2:17 Өске бурунгу сөзүглелдерде «измаилчи» эвес, а «израильчи» деп бижээн.

* 3:1 Өске бурунгу сөзүглелдерде бо атты «Далуия», «Хилав» деп бижээн.

* 3:15 Өске бурунгу сөзүглелде бо атты «Иоахаз» деп бижээн.

* 3:17 Азы: «Туттурган Иехонияның оолдары: Салафиил...»

* 4:3 Өске бурунгу сөзүглелде «оолдары» эвес, а «адазы» деп бижээн.

* 4:9 «Иавис» деп ат «хилинчек» деп еврей сөске дөмейлешкек.

* 4:13 Өске бурунгу сөзүглелдерде «Меонатай» деп ат таварышпайн турар.

* 4:17-18 Бо домактың утказы эки билдинмес. Өске бурунгу сөзүглелди ёзугаар ол үш оол Иетерден төрүттүнген.

* 4:22 Бо домактың утказы эки билдинмес. Ооң болгу дег өске утказы мындыг: «Моав кыстар-биле өгленип алгаш, Лехемче ээп келген Иоас биле Сараф».

* 4:27 Симеоннуң аймааның ээлээн чери Иуданың аймааның чериниң иштинге турган.

* 4:41 Азы: «Ол кавыга доктаамал болгаш көжүп чурттап чораан чонну».

* 6:16 Өске бурунгу сөзүглелде «Гирсам» деп бижээн.

* 6:28 Өске бурунгу сөзүглелде «Иоил» деп ат таварышпайн турар.

* 6:60 Өске номда (Иис. 21:16, 17-де) Ютта биле Гаваон хоорайлар база демдеглеттинген.

* 7:15 Бо домактың утказы эки билдинмес. Болгу дег өске утказы мындыг: «Махир Хуппим биле Шуппимге кадайлар тып алган».

* 7:23 «Брия» деп ат «качыгдалдыг» деп еврей сөске дөмейлешкек.

* 7:28 Өске бурунгу сөзүглелде «Газа» деп бижээн.

* 8:29 Өске бурунгу сөзүглелде «Иеиел» деп ат таварышпайн турар.

* 8:30 Өске бурунгу сөзүглелде «Нир» деп ат таварышпайн турар.

* 8:33 Саулдуң 2 Хаан. 2–4 эгелерде Иевосфей деп адаткан демги-ле оглу ол болгу дег.

* 8:34 Ооң өске адын Мемфивосфей дээр (2 Хаан. 9:6; 19:24 көр).

* 9:39 Саулдуң 2 Хаан. 2–4 эгелерде Иевосфей деп адаткан демги-ле оглу ол болгу дег.

* 9:40 Ооң өске адын 2 Хаан. 9:6; 19:24-те Мемфивосфей дээр.

* 9:41 Өске бурунгу сөзүглелде «Ахаз» деп ат таварышпайн турар.

* 11:5 Сион дагда турар Иерусалимниң эрги талазы. Ында шивээ болгаш хаанның ордузу бар турган.

* 11:11 Өске бурунгу сөзүглелде «Яшавам» эвес, а «Иесваал» деп атты бижээн.

* 11:22 Өске бурунгу сөзүглелде «Ариил деп моав кижиниң ийи оглун» деп бижээн.

* 12:14 Азы: «Эң бичези 100 шеригге дең, эң улуу 1000 шеригге дең».

* 12:21 Азы: «Давидке удур келген дээрбечи бөлүктү базарынга».

* 13:11 Парец-Уза – «Узаже халдааны» дээн.

* 14:11 Ваал-Перацим – «Дээрги ууй шапкан» дээн.

* 15:18 Өске бурунгу сөзүглелде «Бен» деп атты немээн.

* 15:20, 21 Аламот, шеминит – бо сөстерниң утказы эки билдинмес. «Аламот» дээрге «бедик үн», а «шеминит» – «чавыс үн» дээн чадавас (Ыд. ыр. 6:1; 45:1 көр).

* 15:22 Бо сөстерниң утказы эки билдинмес. Болгу дег өске утказы мындыг: «Ыдыктыг аптараны көдүрер кол кижи».

* 15:27 Эфод – Бурганның бараалгакчылары кедер онзагай хеп (Хост. 28:6 көр).

* 17:9-10 Еврей дылда «бэт» деп сөс 4-кү шүлүкте «өргээ» деп утканы, бо шүлүкте «ук-салгал» деп утканы илередип турар. Бо үзүндүде ол ийи аңгы уткалар-биле сөс оюну чоруп турар.

* 18:4 Азы: «Ол дайынчы тергелерни узуткап каапкан, олардан чүгле чүс терге бодунга арттырып алган».

* 18:10 Өске бурунгу сөзүглелдерде «Иорам» деп бижээн.

* 18:16 Өске бурунгу сөзүглелде «Ахимелех» деп бижээн.

* 18:17 Кереттер болгаш пелеттер – хаанның камгалакчылары турган өске аймак-сөөктүг шериглер чадавас (1 Хаан. 30:14; 2 Хаан. 8:18 көр).

* 20:2 Азы: «Милхом бурганның».

* 20:3 Азы: «Оларны хирээлер, демир кускун-хаайлар, балдылар-биле эриидеп, шаажылаан».

* 22:9 Соломон деп ат «амыр-тайбың» дээн уткалыг.

* 22:14 Азы: «Ядыы-түреңги болзумза-даа, Дээрги-Чаяакчының өргээзин тударынга хереглээр чүүлдерни белеткеп каан мен».

* 24:23 Өске бурунгу сөзүглелде «Хевроннуң оолдары» деп сөстер таварышпайн турар.

* 25:1 Азы: «Шериг баштыңчылары-биле кады».

* 25:3 Өске бурунгу сөзүглелде «Шимей» деп ат таварышпайн турар.

* 26:20 Өске бурунгу сөзүглелде «Левиттерниң бирээзи Ахия» деп бижээн.

* 27:18 Өске бурунгу сөзүглелде «Элиуй» эвес, «Элиав» деп ат бижээн.

* 27:32 Азы: «Хакмониниң оглу».

* 29:4 Тозан ажыг тонна алдынга, ийи чүс он ажыг тонна мөңгүнге дең.

* 29:7 Дарик – алдын чоос ады.

* 29:10 Азы: «Израильдиң Бурганы, бистиң Адавыс».

+ 1:27 Э. д. 17:5; Лк. 3:34-36
+ 1:28 Э. д. 16:15-16; 21:2-3
+ 1:34 Э. д. 25:25-26; 32:28
+ 1:44 Иса. 34:6; 63:1
+ 1:45 Э. д. 36:15; Иов 2:11; Иез. 25:13
+ 1:51 Э. д. 36:40-43
+ 2:1 Э. д. 29:32-35; 30:6-20; Хост. 1:1-4
+ 2:3 Э. д. 38:1-30; 46:12; Сан. 26:19-20
+ 2:4 Руф 4:12; Мф. 1:3
+ 2:5 Руф 4:18
+ 2:6 3 Хаан. 4:31; Ыд. ыр. 88:1
+ 2:7 Иис. 7:1,
+ 2:10 Сан. 1:7; 2:3
+ 2:13 1 Хаан. 16:6-9; 17:13
+ 2:13 1 Чыл. 20:7
+ 2:16 2 Хаан. 2:18
+ 2:17 2 Хаан. 19:13; 20:9-10
+ 2:17 2 Хаан. 17:25
+ 2:20 Хост. 31:2
+ 2:21 Сан. 26:29; 32:39
+ 2:22 Сан. 32:41
+ 2:23 Иис. 13:13,
+ 2:24 2 Хаан. 14:2; 1 Чыл. 4:5
+ 2:25 1 Чыл. 2:9
+ 2:49 Иис. 15:31
+ 2:49 Иис. 15:17
+ 2:50 1 Чыл. 2:19
+ 2:53 1 Чыл. 4:2
+ 2:55 4 Хаан. 10:15; Иер. 35:2,
+ 2:55 Сан. 24:21; Башт. 1:16
+ 3:1 1 Хаан. 25:43
+ 3:1 2 Хаан. 13:1
+ 3:2 2 Хаан. 13:37
+ 3:2 2 Хаан. 15:10
+ 3:2 3 Хаан. 1:5-6
+ 3:4 2 Хаан. 2:11
+ 3:4 2 Хаан. 5:4-5
+ 3:5 1 Чыл. 14:4-7
+ 3:5 2 Хаан. 11:3
+ 3:9 2 Хаан. 13:1
+ 3:10 2 Чыл. 9:31
+ 3:10 2 Чыл. 13:1
+ 3:10 2 Чыл. 14:1
+ 3:10 2 Чыл. 17:1
+ 3:11 2 Чыл. 21:1
+ 3:11 2 Чыл. 22:1
+ 3:11 2 Чыл. 24:1
+ 3:12 2 Чыл. 25:1
+ 3:12 4 Хаан. 15:1; 2 Чыл. 26:1
+ 3:12 2 Чыл. 27:1
+ 3:13 2 Чыл. 28:1
+ 3:13 2 Чыл. 29:1
+ 3:13 2 Чыл. 33:1
+ 3:14 2 Чыл. 33:21
+ 3:14 2 Чыл. 34:1
+ 3:15 2 Чыл. 36:11
+ 3:15 2 Чыл. 36:1; Иер. 22:11
+ 3:16 4 Хаан. 24:8-15; 2 Чыл. 36:9-10

+ 3:19 Эзра 2:2; 3:2; Неем. 12:1; Агг. 1:1; 2:20-23; Зах. 4:6-10

+ 3:22 Неем. 3:29
+ 3:22 Эзра 8:2
+ 4:1 Э. д. 46:12
+ 4:1 1 Чыл. 2:4-7
+ 4:2 1 Чыл. 2:53
+ 4:4 1 Чыл. 2:50-51
+ 4:5 1 Чыл. 2:24
+ 4:13 Иис. 15:17; Башт. 1:13; 3:9
+ 4:15 Сан. 13:6,
+ 4:21 Э. д. 38:5; Сан. 26:20
+ 4:24 Сан. 26:12-14
+ 4:28-31 Иис. 19:1-9
+ 4:41 2 Чыл. 29:1
+ 4:41 2 Чыл. 20:1; 26:7
+ 4:42 Э. д. 36:8
+ 4:43 1 Хаан. 15:8; 30:17
+ 5:1 Э. д. 29:32
+ 5:1 Э. д. 35:22; 49:3-4
+ 5:1 Э. д. 48:15-22
+ 5:2 Э. д. 49:8-10; Мих. 5:2
+ 5:3 Э. д. 46:9; Хост. 6:14; Сан. 26:5-6
+ 5:6 2 Чыл. 28:20
+ 5:7-8 Сан. 32:38
+ 5:9 Иис. 22:9
+ 5:10 1 Чыл. 5:19; 27:31; Ыд. ыр. 82:7
+ 5:11 Ы. х. к. 3:10; Иис. 12:5; 13:11
+ 5:16 Сол. ыр. 2:1; Аж.-ч. 9:35
+ 5:17 2 Чыл. 27:1
+ 5:17 4 Хаан. 14:23
+ 5:22 4 Хаан. 15:29; 17:6
+ 5:23 Ы. х. к. 3:9; Сол. ыр. 4:8; Иез. 27:5
+ 5:26 4 Хаан. 15:19,
+ 5:26 4 Хаан. 17:6; 18:11
+ 6:1 Э. д. 46:11; Хост. 6:16; Сан. 26:57
+ 6:2 Хост. 6:18
+ 6:3 Сан. 26:59
+ 6:3 Лев. 10:1,
+ 6:4 Сан. 25:7
+ 6:8 2 Хаан. 8:17; 3 Хаан. 2:35
+ 6:9 3 Хаан. 4:2
+ 6:12 1 Чыл. 9:11; Неем. 11:11
+ 6:14 4 Хаан. 25:18; Эзра 7:1; Иер. 52:24
+ 6:15 2 Чыл. 36:20
+ 6:16 Э. д. 46:11; Хост. 6:16; Сан. 26:57
+ 6:18 Хост. 6:18
+ 6:19 Хост. 6:19; 1 Чыл. 23:21
+ 6:23 Хост. 6:24
+ 6:31 1 Чыл. 16:1-6
+ 6:32 2 Чыл. 5:2
+ 6:33 1 Чыл. 15:17; 25:1
+ 6:39 1 Чыл. 15:17; 25:1; 2 Чыл. 5:12
+ 6:44 1 Чыл. 15:17; 25:1; 2 Чыл. 5:12
+ 6:49 Хост. 30:7; Лев. 1:7
+ 6:49 Лев. 4:20
+ 6:50 1 Чыл. 6:4-8
+ 6:54 Хост. 6:16-19; Сан. 3:17-20
+ 6:56 Иис. 14:13
+ 7:1 Э. д. 46:13; Сан. 26:23
+ 7:5 Сан. 1:29
+ 7:6 Э. д. 46:21; Сан. 26:38; 1 Чыл. 8:1-5
+ 7:13 Э. д. 46:24-25; Сан. 26:48-49
+ 7:13 Э. д. 30:7-8
+ 7:14 Сан. 26:31
+ 7:14 Э. д. 50:23; Сан. 32:39
+ 7:15 Сан. 26:33; 27:1
+ 7:19 Сан. 26:32; Иис. 17:2
+ 7:20 Сан. 26:35-37
+ 7:24 Иис. 16:3,
+ 7:26 Сан. 1:10; 7:48
+ 7:27 Сан. 13:9,
+ 7:29 Иис. 17:11
+ 7:30 Э. д. 46:17-18; Сан. 26:44-46

+ 8:2 Э. д. 46:21; Сан. 26:38-41; 1 Чыл. 7:6-12

+ 8:12 Эзра 2:33
+ 8:33 1 Хаан. 9:1; 14:51
+ 8:33 1 Хаан. 14:49; 31:2; 1 Чыл. 10:2
+ 8:34 1 Хаан. 14:49; 31:2; 1 Чыл. 9:40; 10:2
+ 8:34 2 Хаан. 9:12
+ 9:1 2 Чыл. 36:20
+ 9:2 Эзра 2:70; Неем. 7:73
+ 9:4-6 1 Чыл. 2:5-6
+ 9:4-6 Э. д. 38:29
+ 9:4-6 Э. д. 38:5
+ 9:4-6 Э. д. 38:30
+ 9:17 Эзра 2:42; Неем. 7:45
+ 9:20 Сан. 25:7-13
+ 9:21 1 Чыл. 26:2
+ 9:22 2 Чыл. 8:14
+ 9:25 4 Хаан. 11:5
+ 9:27 Сан. 1:53
+ 9:30 Хост. 30:23-25
+ 9:32 Лев. 24:5-9
+ 9:33 Неем. 10:39
+ 9:33 Ыд. ыр. 133:1
+ 9:39 1 Хаан. 9:1; 14:51
+ 10:1 1 Хаан. 28:4
+ 10:2 1 Хаан. 14:49; 1 Чыл. 8:33; 9:39
+ 10:4 Башт. 9:54
+ 10:4 2 Хаан. 1:10
+ 10:9 2 Хаан. 1:20
+ 10:10 Башт. 16:23; 1 Хаан. 5:2
+ 10:11 1 Хаан. 11:1-11; 2 Хаан. 21:10
+ 10:12 2 Хаан. 21:12
+ 10:13-14 1 Хаан. 13:13; 15:23
+ 10:13-14 1 Хаан. 28:7
+ 11:2 1 Хаан. 18:13
+ 11:2 Ыд. ыр. 77:71
+ 11:3 1 Хаан. 16:13
+ 11:4 Иис. 15:63; Башт. 1:8,
+ 11:6 2 Хаан. 8:16
+ 11:8 3 Хаан. 9:15; 9:24; 11:27; 2 Чыл. 32:5
+ 11:9 Эсф. 9:4
+ 11:15 1 Хаан. 22:1
+ 11:15 2 Хаан. 5:18
+ 11:18 1 Хаан. 7:6
+ 11:20 2 Хаан. 2:18
+ 11:22 Иис. 15:21
+ 11:22 2 Хаан. 8:18
+ 11:23 1 Хаан. 17:50
+ 11:26 2 Хаан. 2:18-23
+ 11:41 2 Хаан. 11:3-17
+ 12:1 1 Хаан. 27:6
+ 12:2 Башт. 3:15; 20:16
+ 12:8 Ы. х. к. 33:20
+ 12:15 Иис. 3:15
+ 12:19 1 Хаан. 29:2-9
+ 12:23 1 Хаан. 15:28; 16:13; 28:17
+ 12:28 2 Хаан. 8:17
+ 13:6 Иис. 15:9,
+ 13:6 1 Хаан. 7:1-2
+ 13:6 Хост. 25:22
+ 13:9 Сан. 4:15
+ 13:14 1 Чыл. 26:4-5
+ 14:1 3 Хаан. 5:1
+ 14:4 1 Чыл. 3:5-8
+ 14:9 2 Хаан. 23:13
+ 14:11 Иса. 28:21
+ 14:15 4 Хаан. 7:6
+ 14:17 Хост. 15:14-16; 23:27; Ы. х. к. 2:25
+ 15:4 1 Чыл. 6:16-30
+ 15:11 2 Хаан. 20:25
+ 15:13 1 Чыл. 13:7-11
+ 15:15 Хост. 25:14; Сан. 7:9
+ 15:16 2 Чыл. 5:12; Ыд. ыр. 150:3-5
+ 15:17 1 Чыл. 6:33, 39, 44
+ 15:19 3 Хаан. 4:31; Ыд. ыр. 88:1
+ 15:24 Сан. 10:8
+ 15:26 Сан. 23:1; Иов 42:8
+ 15:29 1 Хаан. 14:49; 18:20-28; 19:11-17
+ 15:29 Ыд. ыр. 150:4
+ 16:1 1 Чыл. 15:1
+ 16:4 1 Чыл. 6:31
+ 16:5 1 Чыл. 6:39
+ 16:8 Иса. 12:4
+ 16:9 Иер. 21:2
+ 16:11 Ыд. ыр. 23:6; 26:8
+ 16:12-13 Ыд. ыр. 76:12-13
+ 16:14 Иса. 26:9
+ 16:15 Ы. х. к. 7:9
+ 16:16 Э. д. 17:2; 26:3
+ 16:18 Э. д. 35:11-12
+ 16:19 Ы. х. к. 7:7; 26:5
+ 16:21 Э. д. 12:17; 20:3
+ 16:22 Э. д. 20:7
+ 16:24 Ыд. ыр. 9:2
+ 16:25 2 Хаан. 22:4; Ыд. ыр. 17:4; 144:3
+ 16:25 Хост. 18:11
+ 16:26 Иса. 44:24; Иер. 10:12
+ 16:28 Ыд. ыр. 28:1
+ 16:31 Иса. 44:23; 49:13
+ 16:31 Ыд. ыр. 92:1
+ 16:32 Ыд. ыр. 97:7
+ 16:33 Ыд. ыр. 9:9

+ 16:34 2 Чыл. 5:13; 20:21; Эзра 3:11; Ыд. ыр. 105:1

+ 16:36 Ыд. ыр. 40:14
+ 16:37-38 1 Чыл. 16:5
+ 16:39 1 Чыл. 15:11
+ 16:39 3 Хаан. 3:4
+ 16:40 Хост. 29:38
+ 16:41 1 Чыл. 6:33
+ 16:42 1 Чыл. 25:1; Ыд. ыр. 38:1
+ 17:1 2 Хаан. 7:1; 12:1
+ 17:7 1 Хаан. 16:11-13; Ыд. ыр. 77:70
+ 17:8 1 Хаан. 18:14
+ 17:9-10 Башт. 2:14-16; 1 Хаан. 12:11
+ 17:11 3 Хаан. 2:10
+ 17:12 3 Хаан. 8:19
+ 17:13 Ыд. ыр. 88:27; 2 Кор. 6:18; Евр. 1:5
+ 17:14 Ыд. ыр. 88:5, 36-37; 131:12; Ин. 7:42
+ 17:20 Хост. 15:11
+ 17:21 Ы. х. к. 4:7; 26:19; 33:29
+ 18:3 1 Хаан. 14:47
+ 18:4 Иис. 11:6
+ 18:7 4 Хаан. 11:10; 2 Чыл. 23:9
+ 18:8 3 Хаан. 7:15-47
+ 18:11 3 Хаан. 7:51
+ 18:13 Э. д. 25:23; 27:40; Сан. 24:18
+ 18:15 2 Хаан. 2:13; 1 Чыл. 11:6
+ 18:15 3 Хаан. 4:3
+ 18:16 2 Хаан. 15:24; 20:25
+ 18:16 1 Чыл. 24:3
+ 18:17 2 Хаан. 23:20; 3 Хаан. 2:35; 4:4
+ 19:1 1 Хаан. 11:1
+ 19:6 2 Хаан. 8:3
+ 19:7 Сан. 21:30; Иис. 13:9,
+ 19:11 1 Чыл. 18:12
+ 19:13 1 Хаан. 3:18
+ 19:16 3 Хаан. 11:23
+ 20:1 2 Хаан. 11:1
+ 20:1 Ы. х. к. 3:11
+ 20:4 Ы. х. к. 2:11
+ 20:5 1 Хаан. 17:7

+ 20:7 1 Хаан. 16:9; 2 Хаан. 13:3; 1 Чыл. 2:13

+ 20:8 Иис. 11:22

+ 21:1 Иов 1:6; Зах. 3:1; Мф. 4:3; 1 Кор. 7:5; 1 Фес. 3:5; Ажыд. 12:9-10

+ 21:2 Башт. 20:1
+ 21:2 Сан. 1:2-4
+ 21:3 Ы. х. к. 1:11
+ 21:5 Башт. 20:17; 1 Хаан. 11:8
+ 21:6 1 Чыл. 27:24
+ 21:8 2 Хаан. 12:13
+ 21:8 1 Хаан. 13:13
+ 21:9 1 Хаан. 22:5
+ 21:13 Ыд. ыр. 118:156
+ 21:14 Хост. 30:12

+ 21:15 4 Хаан. 19:35; 2 Чыл. 32:21; Иса. 37:36; Аж.-ч. 12:23

+ 21:15 Иона 3:9
+ 21:22 Сан. 16:47-48
+ 21:23 3 Хаан. 19:21
+ 21:26 2 Чыл. 3:1
+ 21:26 Лев. 9:24; Башт. 6:21; 3 Хаан. 18:38
+ 21:29 1 Чыл. 16:39; 2 Чыл. 1:3
+ 22:1 2 Чыл. 3:1
+ 22:2 3 Хаан. 5:17
+ 22:3 3 Хаан. 7:47
+ 22:4 3 Хаан. 5:6
+ 22:5 1 Чыл. 29:1
+ 22:7 2 Хаан. 7:2; 3 Хаан. 8:17; 1 Чыл. 17:1
+ 22:8 3 Хаан. 5:3; 1 Чыл. 28:3
+ 22:9 3 Хаан. 5:4
+ 22:9 3 Хаан. 4:24
+ 22:10 2 Хаан. 7:13-14
+ 22:13 Иис. 1:6; 1 Чыл. 28:20
+ 22:18 1 Чыл. 23:25
+ 23:1 1 Чыл. 29:28
+ 23:3 Сан. 4:3
+ 23:5 2 Чыл. 29:26; Неем. 12:36
+ 23:6 Хост. 6:16; Сан. 26:57
+ 23:7 1 Чыл. 26:21-22
+ 23:8 1 Чыл. 29:8
+ 23:12 Хост. 6:18; 1 Чыл. 6:18
+ 23:13 Хост. 6:20
+ 23:13 Хост. 28:1
+ 23:13 Сан. 6:22-27
+ 23:14 Ы. х. к. 33:1
+ 23:15 Хост. 18:3-5
+ 23:16 1 Чыл. 26:24
+ 23:17 1 Чыл. 26:25
+ 23:19 1 Чыл. 24:23
+ 23:20 1 Чыл. 24:24
+ 23:21 Хост. 6:19; 1 Чыл. 23:21
+ 23:22 Сан. 36:8
+ 23:23 1 Чыл. 24:30

+ 23:24 Сан. 4:3; 8:24-25; 2 Чыл. 31:17; Эзра 3:8

+ 23:25 1 Чыл. 22:18
+ 23:28 Сан. 3:6-9
+ 23:31 Сан. 28:9-15
+ 24:1 Хост. 6:23
+ 24:2 Лев. 10:2
+ 24:2 Сан. 3:4
+ 24:3 2 Хаан. 8:17
+ 24:7 Эзра 2:36; Неем. 7:39
+ 24:10 Лк. 1:5
+ 24:20 1 Чыл. 23:13-23
+ 24:23 1 Чыл. 26:31
+ 24:31 1 Чыл. 25:8; 26:13; Неем. 11:1
+ 25:1 1 Чыл. 6:33, 39; 15:17; 16:42
+ 25:8 1 Чыл. 26:13
+ 26:2 1 Чыл. 9:21
+ 26:4 1 Чыл. 15:18, 21, 24
+ 26:5 2 Хаан. 6:11; 1 Чыл. 13:14
+ 26:8 1 Чыл. 16:38
+ 26:13 1 Чыл. 25:8
+ 26:15 Неем. 12:25
+ 26:21-22 1 Чыл. 23:7-8
+ 26:24 1 Чыл. 23:16
+ 26:25 1 Чыл. 23:16
+ 26:26 2 Хаан. 8:11
+ 26:29 Неем. 11:16
+ 26:30 1 Чыл. 27:17
+ 26:31 1 Чыл. 24:23
+ 26:31 Иис. 21:39; 1 Чыл. 6:81
+ 27:3 Сан. 26:19-20
+ 27:5 2 Хаан. 8:18
+ 27:7 2 Хаан. 2:18-23
+ 27:11 2 Хаан. 21:18; 1 Чыл. 20:4

+ 27:15 Иис. 15:17; Башт. 1:13; 3:9; 1 Чыл. 4:13

+ 27:17 1 Чыл. 26:30
+ 27:17 1 Чыл. 24:3
+ 27:23 Э. д. 15:5
+ 27:24 1 Чыл. 21:6-7
+ 27:31 1 Чыл. 5:10; Ыд. ыр. 82:7
+ 27:33 2 Хаан. 15:12; 16:20
+ 27:33 2 Хаан. 15:37; 17:7; 3 Хаан. 4:5
+ 27:34 1 Чыл. 11:6
+ 28:1 1 Чыл. 23:2
+ 28:2 Иса. 60:13; 66:1; Иез. 43:7
+ 28:2 2 Хаан. 7:1; 1 Чыл. 17:1
+ 28:3 2 Хаан. 7:5
+ 28:3 3 Хаан. 5:3; 1 Чыл. 22:8
+ 28:4 1 Хаан. 16:12-13
+ 28:4 1 Чыл. 17:27
+ 28:4 Э. д. 49:8; Ыд. ыр. 77:68; 1 Чыл. 5:2
+ 28:5 1 Чыл. 3:1-9; 14:3-7
+ 28:5 1 Чыл. 22:9; 2 Чыл. 1:8; 6:10
+ 28:6 2 Хаан. 7:13-14
+ 28:9 1 Чыл. 29:17; У. ч. 17:3
+ 28:9 3 Хаан. 8:39; 2 Чыл. 6:30; Аж.-ч. 1:24
+ 28:9 2 Чыл. 15:2; Иса. 55:6; Иер. 29:13
+ 28:13 1 Чыл. 23:6; 24:6
+ 28:18 Хост. 25:20
+ 28:18 Ыд. ыр. 17:11; 98:1
+ 28:19 Хост. 25:40
+ 28:20 Иис. 1:6; 1 Чыл. 22:13
+ 29:1 3 Хаан. 3:7; 1 Чыл. 22:5
+ 29:4 Э. д. 10:29; 3 Хаан. 9:28; Иов 22:24
+ 29:5 Хост. 25:2
+ 29:8 1 Чыл. 23:7-8
+ 29:9 2 Кор. 9:7
+ 29:11 Ыд. ыр. 23:1; 88:12
+ 29:12 3 Хаан. 3:13
+ 29:12 2 Чыл. 20:6
+ 29:15 Лев. 25:23; Ыд. ыр. 38:13; 118:19
+ 29:15 Иов 14:2; Ыд. ыр. 101:12; 143:4
+ 29:16 Агг. 2:8
+ 29:17 1 Чыл. 28:9; У. ч. 17:3
+ 29:19 1 Чыл. 22:14
+ 29:22 3 Хаан. 1:39
+ 29:22 3 Хаан. 2:35
+ 29:23 3 Хаан. 2:12
+ 29:25 2 Чыл. 1:1
+ 29:25 3 Хаан. 3:13; 2 Чыл. 1:12
+ 29:27 2 Хаан. 2:11; 5:4-5; 3 Хаан. 2:11
+ 29:29 1 Хаан. 16:13
+ 29:29 2 Хаан. 7:2
+ 29:29 1 Хаан. 22:5

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TVN

Тайылбырлыг Словарь

Тайылбырлыг Словарь

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. О

12. Ө

13. П

14. Р

15. С

16. Т

17. У

18. Ү

19. Ф

20. Х

21. Ч

22. Ш

23. Ы

24. Э

Авраам – еврей чоннуң үндезилекчи өгбези, Бурганга бүзүрээриниң үлегер-чижээ. Дээрги-Чаяакчы ооң адын солуваанда, Аврам деп аттыг турган. Дээрги-Чаяакчы ооң-биле тускай чагыг-керээ чарган (Э. д. 12–25 эгелер).

Авырал (орус. благодать) – Бурганның өршээли, ээ көрүүшкүнү, энерели, бүзүрээн кижиге чорудуп бээр күжү.

Ажыдыышкын (грек. апокалипсис, орус. откровение) – Бурганның кандыг-бир кижиге Бодунуң күзел-соруун илередип көргүзери. Бурган ажыдыышкынын янзы-бүрү аргалар-биле кылып турган – чамдыкта кижиге дорту-биле чугаалап, чамдыкта Бодунуң төлээзин чорудуп, а чамдыкта дүш азы онза көстүүшкүн таварыштыр ону көргүзүп турган.

Акталаткан кижи (орус. евнух) – эрте-бурунгу Чоокку Чөөн чүкке оолдарны чамдыкта чазап (азы акталап) каар турган. Шак ынчаар акталаткан эр кижилер хааннарга бо-ла бараан болур, чүге дээрге оларны хаанның кадайларынга хамаарыштыр айыыл чок деп санаар турган.

Аллилуйя – Ыдыктыг ырларда Бурганны алдаржыткан кыйгы. Дорт очулдурарга, «Дээрги-Чаяакчыны мактаңар!» дээн.

Аминь – еврей дылдан дорт очулдурарга, «ылап шын» дээн, колдуунда-ла «ындыг», «ындыг-ла болзунам» дээн уткалыг сөс.

Амыр-дыш хүнү (евр. шаббат) – еврейлерде неделяның чедиги хүнү болур, бүрүнү-биле Бурганга тураскааттынган хүн (Хост. 20:8-11; Ы. х. к. 5:12-15). Ол хүнде иудейлер синагогаже баар ужурлуг. Хүннүң-не кылыр ажылды ол хүн кылыры хоруглуг.

Аптара, ыдыктыг аптара (орус. ковчег завета) – Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын ёзугаар израильчилер тускай аптараны кылып каан. Моисей ынаар Он айтыышкын бижээн калбак даштарны суп каан, ынчангаш аптараны «Чагыг-керээниң аптаразы» деп база адап турган. Аптараның халывының кырында ийи херувим дүрзүзүн тургускан. Ол аптараны Ужуражылга майгынының (а ооң соонда Бурганның өргээзиниң) Эң ыдыктыг өрээлинге шыгжаар турган.

Арыг, арыг эвес – ыдыктыг хоойлу ёзугаар (Левит номундан көр) кижиниң мага-бодунуң чамдык байдалдары арыг эвес деп санаттынар (чижээлээрге, кеш аарыы-биле аарыыры, херээжен кижиниң ай демдээн көөрү). Ол ышкаш чамдык дириг амытаннар арыг эвес кылдыр санаттынып турган – оларны чиири база оларның сектеринге дээри хоруглуг. Арыг эвес дириг амытанга, кижиге азы черге дегген кижи арыг эвес апаар турган. Арыг эвес кижиниң Дээрги-Чаяакчыга мөгейген ёзулалдарга киржири хоруглуг.

Асия – Бичии Азияның (амгы Турция күрүнениң кезии) барыын талазында чыдар Римге чагырткан девискээр, Азия дип-биле салчап болбас.

Ашера – Ханаан чүдүлгеде кыс бурган. Хананейлер аңаа мактал-хүндү кылдыр ыдыктыг деп санаары ыяш адагаштар азы ыяштар тургузуп турган.

Бараалгакчы, Бурганның бараалгакчызы (орус. священник) – ыдыктыг бараан болуушкун кылыр, өскээр чугаалаарга, Бурганның ыдыктыг өргээ-майгынынга өргүл кылыр база өске-даа чүдүлге ёзулалдары күүседир хүлээлгелиг кижи. Ооң кол сорулгазы – Бурган биле кижилер аразынга эптештирикчи болуру. Дээрги-Чаяакчы Левийниң аймаан Аңаа бараан болур аймак кылдыр шилип, аңгылаан соонда, Бурганның бараалгакчылары деп атты эдилээр эргени Моисейниң акызы Аароннуң эр хиндиктиг үре-салгалынга берген. Бурганның бараалгакчыларының аразында бирги черде турар, онзагай хүлээлгелерлиг база чон мурнунга улуг хүндүткелдиг бараалгакчыны дээди бараалгакчы деп адап турган. Сөөлзүредир ол дээди иудей Чөвүлелдиң база даргазы апарган. Ол тускай хептиг болур болгаш бодун онзагай арыг, үлегерлиг ап чоруур ужурлуг. Чүгле дээди бараалгакчы Ужуражылга майгынында база Бурганның өргээзинде Эң ыдыктыг өрээлче, чылда чүгле чаңгыс катап, өндүр улуг арыглаашкын хүнүнде кирер эргелиг турган (Лев. 16 эгени көр).

Баштыңнар (орус. старейшины) – Израиль чоннуң төрел бөлүктериниң эрге-чагырга туткан төлээлери. Бурганның бараалгакчылары-биле кады иудейлерниң шажынчы амыдыралын башкарып турганнар, оларның чамдыызы дээди иудей Чөвүлелдиң кежигүннери болур. Баштыңчылар деп адаар улус-биле салчап болбас.

Белдир-ыяш (орус. крест) – херектеннерни хилинчектеп, дорамчылап, бужартадыр дээш, азып шаажылаар адагаш. Рим империязынга эң аар кемниг херек үүлгеткен херектеннерни ийи шавышкак ыяшка хере шаап шаажылаары бүгү шаажылалдарның эң-не каржы болгаш хилинчектиг хевири деп санаттынар. Хөй таварылгаларда шаажылаттырганнарны белдир-ыяшка хол-будундан кадаг-биле чыпшыр кадаар турган. Иисусту белдир-ыяшка хере шаап шаажылаан соонда, ол шаажылал чепсээ Ону дамчып кээр камгалалдың ыдыктыг демдээ болу берген.

Болбаазыраңгай (орус. совершенный) – бүрүн дески, четпес чүүл, тала чок, бүрүнү-биле эки, эң дээди байдалга база эчизинге четкен боору.

Бурган (евр. Элохим, грек. Теос, орус. Бог) – бүгү-ле бар чүвениң Дээрги-Чаяакчызы, бистиң база Чаяакчывыс, амыдыралывыстың үндезин-дөзү.

Буянныг Медээ (грек. Эвангелион) – Иисус Христостуң суртаалдааны Бурганның Чагыргазының дугайында өөрүшкүлүг медээ. Буянныг Медээни христианнар сөөлзүредир Камгалакчы Иисустуң бо делегейге өлүмү болгаш катап дирилгениниң дугайында чугаа деп билип эгелээн. Ынчангаш Христостуң амыдыралы болгаш ажыл-херээниң дугайында тоожаан дөрт номну база Буянныг Медээлер деп адаан.

Ваал – Ханаанның чурттакчыларының мөгейип турган янзы-бүрү бурганнарының ат-дужаалы. Дорт очулдурарга, «ээ» дээн.

Веелзевул – Эрги Чагыг-керээ үезинде Израильди долгандыр чурттаан чоннарның мөгейип турган бурганнарының бирээзи (4 Хаан. 1:3 көр). Иисус Христостуң үезинде еврейлер буктарның чагырыкчызы эрликти ынчаар адап эгелээн.

Галилея хөлү – Израильдиң соңгу чүгүнде чыдар бо хөл Галилея, Геннисарет, а сөөлзүредир рим чагырыкчы Тиверийге тураскааткан Тивериада хөлү деп үш аңгы аттыг. Грек сөзүглелде ол улуг эвес хөлдү колдуунда-ла далай дээр турган. Оон Иордан хем үндүр агып чыдар. Ол хөлдүң чоок-кавызынга хөй чурттакчылыг черлер турган, оларның чурттакчы чону колдуунда балык тудуп амыдырап чораан.

Давид – Христостуң төрүттүнеринге чедир бир муң хире чыл мурнунда израиль чоннуң ийиги хааны. Бурганны алгап-мактаан дыка хөй Ыдыктыг ырларның бижикчизи. Бурган Давидке ооң салгакчылары израиль чонну кезээ мөңгеде хааннаарын аазаан, ынчаарга иудейлер боттарының манап турганы камгалакчы хаан Давидтиң ук-ызыгуурундан төрүттүнер ужурлуг деп санап, ону Давидтиң Оглу деп адаар турган.

Дайынчы терге (орус. колесница) – эрте-бурунгу Чоокку Чөөн чүкке эң күчүлүг дайынчы чепсек-херекселдиң бирээзи кылдыр санадып турган.

Дүрзү-бурган (орус. идол) – еврей чон-биле кожа чурттап чораан чоннар шуткуп-сиилбээн, чуруп каан дүрзүлер кылып алгаш, оларын «бурганнар» деп адап, мөгейип турганнар. Дээрги-Чаяакчыга шынчы эвес иудейлер база чамдыкта ынчалдыр кылып турган.

Дээди иудей Чөвүлел (грек. синедрион) – Иисус Христостуң үезинде иудей чонну башкарып турган дээди даргалар. Дээди Чөвүлелдиң кежигүннеринге Бурганның дээди бараалгакчылары, чоннуң баштыңнары база ном-хоойлу тайылбырлакчылары хамааржып болур турган.

Дээрги-Чаяакчы (евр. Яхве, грек. Кириос, орус. Господь) – Эрги Чагыг-керээде ол ат-дужаал Яхве (Иегова) деп аттың очулгазы, Бурганның ыдыктыг ады болур. Бурган Моисейни израиль чонну Египеттен үндүре берзин дээш чорудуп тура, Бодун ол ат-биле адаан. Шак ол ыдыктыг атты душ бооп бужартадырындан сезингеш, иудейлер Христостуң төрүттүнеринге чедир үеде-ле Ыдыктыг Бижилгелерни номчуп тургаш, ол атты ыыткыр чугаалавайн, ооң орнунга «адонай» азы «дээрги» деп турганнар.

Дээрниң төлээзи, Бурганның төлээзи (грек. ангелос) – дорт очулдурарга, «айбычы» дээн уткалыг сөс. Бурганга бараан болуп турар, дээр уктуг, угаан-сарыылдыг, онзагай амытаннар. Бурган оларны дамчыштыр бүгү чүвени башкарып, кижилерге база чоннарга дузалажып турар.

Иордан хем – Израильдиң кол хеми. Ол соңгу чүкте Галилея хөлүнден агып үнгеш, мурнуу чүкте Өлүг далайже агып кирген. Иордан он ийи израиль аймактың эрте-бурунгу черлерин ийи чарып турар – ооң барыын талазынга тос аймак, чөөн талазынга ийи аймак ээлээн черлерлиг турган, а Манассияның аймаа – хемниң ол-бо чарыынга чер ээлеп чурттап турган.

Кижи амытан Оглу (орус. Сын Человеческий) – Иисустуң Бодунга хамаарыштыр ажыглап келген бо ады Ону ёзулуг кижи кылдыр көргүспүшаан, Бурганның медээчилериниң чугаалап келгени Камгалакчы база ол-дур дээрзин онзалап демдеглеп турар. Эрги Чагыг-керээде Даниил медээчи «кижи амытан оглу ышкаш бир-ле Кижи» бүгү өртемчейниң чагырыкчызы болурун чугаалаан.

Кул-кадай (орус. наложница) – Эрте-бурунгу Чоокку Чөөн чүкке эр кижи элээн каш херээженни бодунга кадай кылдыр ап, а ол ышкаш бодунуң кул херээженнерин кадай кылдыр ап болур турган. Ынчалза-даа кул-кадайлары ээзиниң хостуг төрүттүнген кадайлары ышкаш эргелерлиг болбас ужурлуг. Бир эвес ээниң хостуг кадайының ажы-төлү чок болза, ол ашаанга бодунуң чалчазын кул-кадай кылдыр берип болур турган. Ындыг таварылгада чалчадан төрүттүнген ажы-төл ээ херээженниң ажы-төлү ышкаш бооп, хоойлу-дүрүм ёзугаар салгакчылар болур.

Кыртыжап демдектээри (орус. обрезание) – эр хиндиктиг улустуң Бурганга тураскааттынганын херечилээр иудей ёзулал. Төрүттүнгенинден бээр сески хүнүнде оолдарның дотааның кыдыкы кежин демдектеп, кыртыжай кезер. Бо ёзулал Авраам биле Бурганның аразында керээниң демдээ бооп, ол үеден бээр Авраамның үре-салгалының аразында нептерээн.

Левиттер – Левийниң үре-салгалы. Левий болза Иаковтуң он ийи оглунуң бирээзи база израиль чоннуң өндүр улуг өгбелериниң бирээзи болур. Левиттер үш төрел бөлүкке: Гирсоннуң, Кохаттың болгаш Мерариниң салгакчыларынга чарлыр. Бурган левит Аароннуң үре-салгалын Бодунуң бараалгакчылары кылдыр, а өске левиттерни ыдыктыг өргээ-майгынга ажылдап, бараалгакчыларга дузалаар кылдыр шилип алган.

Медээчи, Бурганның медээчизи (орус. пророк) – Бурганның күзел-соруун чонга медеглээр ужурлуг, Ооң тускай кыйгырткан кижизи. Бурган Бодунуң сөзүн медээчилерни дамчыштыр улуска чугаалап турган. Чамдык медээчилерниң сөстери номнар кылдыр бижиттинген болгаш Эрги Чагыг-керээниң элээн улуг кезиин тургузуп турар.

Моав – Израильдиң мурнуу-чөөн чүгүнге чурттап чораан, дүрзү-бурганнарга мөгеер моав чон Лот биле ооң улуг уруунуң хан холужуушкуннуг харылзаазындан тывылган (Э. д. 19:30-38). Израиль чоннуң Ханаанче чоокшулап келгениниң эгезинде-ле, моавтар биле израильчилерниң аразынга өжээннешкек чорук тургустунган. Ол өжээннежиишкин ужун израиль чонга моавтарны бодунуң ниитилелинче хүлээп аарын хоруп каан (Ы. х. к. 23:3). Руфь дугайында номда ол дүрүмнү чымчатканы илдең тускай таварылга бар.

Моисей – израиль чоннуң Египетке төрүттүнген өндүр улуг медээчизи, баштыңчызы болгаш хоойлу-дүрүм тургузукчузу. Моисей Бурганның айтыышкыны-биле еврей чонну Египетке туттуруушкундан үндүрген. Иудей чаңчыл ёзугаар «Беш ном» азы «Моисейниң хоойлузу» ооң бижээн номнары болур.

Мөргүл, мөргүүрү (орус. молитва) – ол дээрге кижиниң Бурган-биле чугаазы азы харылзажылгазы-дыр. Мөргүп тура, кижи Бурганны алдаржыдар, Аңаа өөрүп четтирер, бодунуң бачыттарын миннир, Оон дуза дилээр болгаш оон-даа өске.

Негев – Палестинаның мурнуу чүгүнде (Иуданың аймааның черинде) ээн кургаг ховунуң ады.

Ном-хоойлу тайылбырлакчызы (орус. книжник, законник) – бодун Бурганның хоойлузун (Ыдыктыг Бижилгелерни) шинчилээринге, тайылбырлаарынга база чара бижииринге бараан болдурган эртемден еврейлерни ынча дээр турган. Ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзра Вавилонга туттуруушкундан ээп келген соонда, иудейлерге Дээрги-Чаяакчыга шын мөгейигже эглиринге дузалаан кижилерниң бирээзи турган. Ном-хоойлу тайылбырлакчыларының элээн хөйү дээди иудей Чөвүлелдиң кежигүннери болуп, чоннуң эң чугула херектерин шиитпирлеп турган.

Он-хоорай (грек. Декаполис, орус. Десятиградие) – Иисус Христостуң үезинде Галилея хөлүнүң чөөн талазында турар эң чугула он хоорайның эвилели база ол кезек девискээрниң ады. Он-хоорайның чурттакчыларының хөй кезии дүрзү-бурганнарга чүдүүр улус турган.

Өргүл – еврейлер Бурганга колдуунда-ла мал-маганны, куштарны азы үнүш-дүжүттү эккеп өргүп турган. Өргүлдүң кол хевирлери Левит деп номда тодараттынып бижиттинген:

– бүрүн өрттедир өргүл – ооң кандыг-даа кезиин чип болбас турган, а өске өргүлдерни кезии-биле азы бүрүнү-биле эккеп салган кижи азы Бурганның бараалгакчызы чиир турган;

– далган-тараа өргүлү – ону янзы-бүрү быжырган хевирлерлиг кылдыр база оливка үзү-биле холаан кылдыр эккеп болур турган;

– эп-найырал өргүлү – ону Бурганның ачы-буяны дээш, Аңаа өөрүп четтириишкин илередири-биле эккеп турган;

– бачыт дээш өргүл – чоннуң аңгы-аңгы бөлүктеринден улуска боттарының бачыттары дээш өргүлдү бай-шыдалын барымдаалап, дөмей эвес хемчээлдиг кылдыр эккээрин чөпшээрээн турган;

– кем-буруу дээш өргүл – ооң-биле Бурганга азы өске-бир кижиге бодунуң кем-буруузу-биле чедирген когаралының орнун тургузары чугула турган.

Өргүлдүң өске хевирлери база турган, чижээлээрге, хүннээшкин өргүлү, сактыышкын өргүлү болгаш о.ө.

Өргүл салыр бедигээш (орус. жертвенник) – даштан кылган онзагай тудуг аймаа, аңаа еврейлер Бурганга өргүлдү (колдуунда-ла мал-маганны, куштарны азы үнүш-дүжүттү) өрттедип турган. Соломон хаанның үезинден эгелээш, Бурганга өргүл салыр дың чаңгыс чер Ооң Иерусалимде өргээзинге турган.

Өргээ, Бурганның өргээзи (орус. храм) – Бурганга бараан болуушкуннуң ыдыктыг оран-савазы. Соломон хаан Бурганның өргээзин Иерусалимге тудуп тургускан соонда, ол оран-сава Ужуражылга майгынының орнун ээлей бергеш, Израильде Бурганга бараан болуп, мөгеер болгаш өргүл кылыр чаңгыс-ла төп чер апарган. Аңаа Бурганның бараалгакчылары чүдүлге ёзулалдарын күүседип база Бурганга өргүлдү кылып турган. Соломоннуң туттуруп кааны Бурганның өргээзин бистиң эрага чедир 586 чылда вавилон аг-шериг үрегдеп каан. Бурганның ийиги өргээзин бистиң эрага чедир VI чүс чылдың төнчүзүнде туттуруушкундан хосталгаш, ээп чанып келген еврейлер туткан, оларны Давид хаанның Зоровавел дээр салгакчызы удуртуп, Аггей болгаш Захария медээчилер деткип турган. А хөй чылдар эрткенде, Ирод хаан Бурганның өргээзиниң девискээрин эде тургузуп база алгыдып каан. Ол өргээни бистиң эраның 70 чылында рим аг-шериг шуут үреп-бузуп каан.

Өске чоннар улузу (орус. язычники) – иудейлерниң билиишкини-биле Бурганның шилип алган чонунга хамаарышпас, олардан аңгы шажын-чүдүлгелиг улусту ынча дээр. Иудейлер оларны арыг эвес кылдыр санап, аралажып харылзашпазын кызып турган.

Понтий Пилат – Иудеяның Римден томуйлаан тус чер чагырыкчызы, ону б.э. 26 чылында император Тиверий олурткан. Ол Иудеяда рим аг-шеригни башкарып, Бурганның дээди бараалгакчыларын томуйлап база чугула шииткел айтырыгларын шиитпирлеп турган. Еврей төөгүчүлерниң херечилеп турары-биле, Пилат каржы-дошкун, туразы улуг кижи чораан, ол еврейлер болгаш самарийжилерге хөй хораны чедирген.

Прозелит – дүрзү-бурганнарга чүдүп чорааш, ооң соонда иудей чүдүлгени бүрүнү-биле хүлээп алгаш, кыртыжап демдектеттирип алган кижи.

Рефа улус – Ханаанга израильчилер кээр бетинде чурттап чораан кайгамчык улуг-шыырак мага-боттуг аймак-чон.

Саддукейлер – Иисус Христостуң үезинде иудейлерниң фарисейлерге удурланышкак шажынчы болгаш политиктиг бөлүү. Олар өлгеннерниң катап дирлиринге бүзүревес база Ыдыктыг Бижилге кылдыр чүгле Моисейниң Беш номун хүлээп көөр. Дыка хөй саддукейлер Бурганның бараалгакчылары турган болгаш, оларның ызыгууртан, бай-шыырак кижилер аразынга салдары улуг турган.

Самария чурттуглар азы самарийжилер – Палестинаның ортаа кезиинде, Иудеяның соңгу талазында, а Галилеяның мурнуу талазында чыдар черниң чурттакчылары. Самария чурттуглар чоорту дүрзү-бурганнарга чүдүүрүнден ойталап, Бурганга бүзүрей бергеш, Моисейниң хоойлузун сагып келгеннер (4 Хаан. 17 эгени көр). Самарияда чурттаан, еврей ук-ызыгуурлуг-даа болза, өске сөөк-язылар-биле холужа берген чон-биле иудейлер көрүшпес, өжээннежир чораан.

Синагога – иудейлерниң Бурганга мөгеери-биле база ыдыктыг хоойлуну өөренири-биле чыглыр чери.

Синай даг – Египеттен чөөн чүкте Синай чартык ортулукта турар даг. Ол дагга Дээрги-Чаяакчы Моисейге көстүп келгеш, израиль чонга Бодунуң хоойлузун берген. Ол дагны Хорив деп база адаар турган.

Сион – Иерусалим хоорайда Бурганның өргээзи турган дагның ады. Бурган шак ол черни иудейлер Аңаа мөгейзин дээш шилип алган. Иерусалим хоорайны Библияда чамдыкта «Сион-кыс» деп ойзу адап турар.

Соломон – Давид хаанның салгакчызы, бистиң эрага чедир Х чүс чыл үезинде хааннап чораан. Ол болза Бурганның аңаа хайырлааны өндүр улуг мерген угаан биле байлакшылы дээш, Чоокку Чөөн чүкке алдаржаан кижи турган.

Сугга суктурары (грек. баптисмос, орус. крещение) – бо ёзулалды эртип турар кижини сугже хензиг өйде шымындыр сугар. Сугга суктуруп, ыдыктаар ёзулалды эрткен кижиниң үндезини-биле чаартынып, чаа амыдыралче катап төрүттүнериниң база бачыттан ойталааш, Бурганче эглип кээриниң символ-демдээ. Сөөлзүредир Иисус Христостуң өлүмүнге база катап дирилгенинге бүзүрелдиң символу апарган.

Сүлде, Ыдыктыг Сүлде (орус. Дух Святой) – Бурганның Сүлдези; Иисустуң дилээнин ёзугаар Бурган Ададан бадып кээп турар, алыс шынны көргүзер Сүлде; Аргалакчы болгаш Болчукчувус.

Тамы (орус. ад, преисподняя) – бурунгу иудей чүдүлге ёзугаар бүгү өлген кижилерниң турар чери; өлүглер ораны; алдыы оран. Иисус Христостуң үезинде иудейлер тамыны чүгле бачыттыг кижилерниң кеземче эртер чери кылдыр санаар турган.

Угаадыглыг чугаа (орус. притча) – долгандыр турар амыдыралга ийикпе, азы төөгүге үндезилей алдынган, мөзү-шынар азы угаан-сарыыл талазы-биле кандыг-бир өөредиг, угаадыг сиңген чугааны азы үлегер домакты ынча дээр. Угаадыглыг чугаалар кандыг-бир чүүлдү болганчок-ла ойзу чугаалап турар.

Ужуражылга майгыны, ыдыктыг майгын (орус. скиния) – израиль чон Египеттен үнүп келген соонда, Дээрги-Чаяакчы Моисейге онзагай майгынны тигерин дужааган. Ол майгынга Бурган Моисей-биле база Бодунуң бараалгакчылары – бүгү израиль чонну Ооң-биле эптештирер төлээлекчилер-биле ужуражып турган. Майгын боду Ыдыктыг болгаш Эң ыдыктыг деп ийи өрээлдиг болур. Ыдыктыг өрээлде Бурганга хүннүң-не мөгееринге ажыглаар херекселдер турар. Ынаар чүгле бараалгакчылар кирип болур эргелиг. Эң ыдыктыг өрээлде ыдыктыг аптара турар. Ынаар чүгле Бурганның дээди бараалгакчызы чылда чаңгыс катап, бүгү чонну бачыттан арыглаар ёзулалды кылыр дээш, кирип болур. Майгынны долгандыр херим турган, ооң иштинче левиттер база кирип болур. Соломон хаанның үезинде Иерусалимде даштан туткан турум өргээ Ужуражылга майгынын солаан.

Үе – Библияның үелеринде хүндүскү үени он ийи шакка чарып турган. Ол шактарны хүн үнгенинден эгелеп санаар (амгы үе санаашкынын ёзугаар эртенгиниң алды хире шактан). Ынчангаш эртенгиниң 9 шак дээрге хүн үнгенден бээр үшкү шак, 12 шак – алдыгы шак, а дүштекиниң 15 шак – тоску шак болур. Ындыг-даа болза, иудейлер хонуктуң эгезин хүн ашканындан (азы хүн үнериниң бетинде кежээден) эгелеп санап турган. А римчилер хонук дүн ортузунда эгелээр деп санап турган.

Фарисейлер – Иудеяга Иисус Христостуң үезинде турган чугула салдарлыг шажынчы бөлүктүң кежигүннери. Фарисейлер боттарын ыдыктыг хоойлуну база иудей ёзу-чаңчылдарны шыңгыы сагып чоруур бис деп чарлап чорааннар. Оларның хөй кезии бай-шыдалдыг улус турган.

Хаарган далганнар байырлалы (орус. праздник опресноков) – Хосталыышкын байырлалының соонда дораан эгелээр, чеди хонук дургузунда уламчылаар байырлал. Далганын хөөдүп четтикпээн еврей чоннуң дүвү-далаш-биле Египеттен дескениниң сактыышкыны кылдыр (Хост. 12 эгени көр) ол чеди хонук дургузунда ажыткы-биле хөөтпейн хаарган далганнар чиир турган.

Ханаан – Чер ортузу далайның чөөн эрииниң чоогунда чер. Ооң девискээринче амгы үедеги Израиль болгаш чамдык кожа күрүнелер кирип турган. Ханаанның чурттакчыларын хананейлер дээр. Эге дөс деп ном ёзугаар, хананейлер Нойнуң уйнуу Хаамдан укталган.

Херувим – чалгынныг, күштүг, дээр уктуг амытан; Бурганның бараан болукчузу. Херувим дүрзүлери ыдыктыг аптараның кырынга-даа, Соломоннуң тутканы өргээ иштинге-даа турган.

Хоойлу, ыдыктыг хоойлу (евр. Тора, орус. закон) – Моисейниң хоойлузун, өскээр чугаалаарга, Синай дагга Моисейге Бурганның бергени, Аңаа бараан болур талазы-биле чурумчуткан хоойлу-дүрүмнер база мөзү-шынарга хамааржыр дүрүм-сагылгалар, хамааты эргелер чыындызын ынча дээр.

Хорив – Синай дагның өске ады.

Хосталыышкын байырлалы (евр. песах, грек. пасха) – израильчилерниң өгбелериниң туттуругга турганы Египеттен адырлып үнгенин демдеглээн байырлал. Ол байырлал кээрге, иудейлер Бурганның айтыышкынын күүседип, анай азы хураган дөгергеш, ооң ханы-биле хаалгазын демдектээш, кежээки чемин чиир турганнар.

Христос (орус. помазанник, Мессия) – еврей база грек дылдан дорт очулдурарга, «Чагдырган» дээн ат. Бурунгу Израильге хаанны дүжүлгеге олуртурда, ыдыктаан оливка үзү-биле бажын чаар ёзулал турган. Иисусту Бурган дүжүлгеге «чаап олурткан», ынчангаш Ол Израильдиң манааны, Ооң кээрин медээчилерниң баш удур чугаалааны Мессия азы Христос болур.

Чагыг-керээ (орус. Завет) – Бурган биле кижилерниң аразында, хаан биле ооң албатыларының аразында керээ дег, ийи таланы хүлээндирип турар дугуржулга. Библияда элээн каш ындыг керээни тодарадып бижип турар, чижээлээрге, Ной азы Авраам дугайында чугааларда. Библияның бирги кезээн христианнар Бурганның израиль чон-биле Моисейни дамчыштыр чарган керээзи дээш «Эрги Чагыг-керээ» деп адап турар. А ийиги кезээн «Чаа Чагыг-керээ» деп адаар, чүге дээрге Иисус Христостуң өлүмү болгаш катап дирлиишкини бүгү улуска Бурган-биле чаа, Моисейниң хоойлузунга үндезилевээн керээ чарар арганы берип турар.

Чууза – хааннар болгаш өске-даа дээди дүжүметтер олуруп чоруур онзагай ыяш терге. Дайынчы тергеге дөмей-даа болза, дайын үезинде ажыглавас турган.

Шефела – Палестинада Иуданың аймаанга хамааржыр девискээр. Ол девискээр Чер ортузу далайның чоогунда оргулааш биле Иуданың дагларының аразынга турган. Шефела көдээ ажыл-агый чорударынга таарымчалыг чавыс тейлери-биле тодараттынар.

Шээрленири азы шээрлениишкин (орус. пост) – мөргүлдүң дээштиин күштелдирер дээш база аажок күштүг качыгдалды Бурганга көргүзер дээш, элээн үе дургузунда аъш-чем чиирин шеглээри.

Ыдыктыг ыр (грек. псалмос) – Бурганны алдаржыткан ырылар. Оларның иштики утказы алгыш-йөрээл база мөргүл хевирлиг болур. Ыдыктыг ырларның номунче 150 ыр кирген, оларның дыка хөйүн Давид хаан чогааткан бооп турар. Чаа Чагыг-керээниң чогаадыкчылары хөй-ле Ыдыктыг ырларны Христостуң бо делегейже чедип кээриниң дугайында өттүр билген медеглелдер кылдыр санап турганнар.

Элчин (грек. апостолос) – Бурганның мурнундан бүрүн эргелиг төлээ. Иисус Христоска бараан болуру-биле кыйгырткан кижи. Иисус Бодунуң эң баштайгы өөреникчилериниң аразындан он ийи кижиге ол атты берген. Сөөлзүредир өске-даа элчиннер тыптып келген, чижээлээрге, Матфий болгаш Павел.

Эрлик (евр. сатан, грек. диаболос, орус. дьявол) – «буруудадыкчы» азы «удурланыкчы» дээн уткалыг сөс. Бурганның удурланыкчызын, кижилерниң күткүкчүзүн, каржы буктарның эң кол баштыңчызын ынча деп адаар. Ооң чамдык өске аттары – веелзевул, бузуттуг.

Библейжи эге хемчеглер таблицазы

Бо таблицаның медээлери амгы үедеги археологияның тывыштарын илередип турар. Ындыг-даа болза, эрте-бурунгу делегейге деңзиниң, узунунуң болгаш ишкириниң эге хемчеглери бүрүнү-биле чаңгыс аай турбаанын база тус черде хүлээп көрдүнгенинден болганчок-ла хамааржыр турганын бодап көөр херек. Ынчангаш шак бо амгы үениң дең үнелиг хемчеглерин чүгле чижеглээн кылдыр көрзе чогуур. Сөзүглелде ол эрте-бурунгу эге хемчеглерни бичежек куруг төгерик-биле демдеглээн (чижээ, °эфа).

ДЕҢЗИ

1. гера   550 мг
2. бека (= 10 гера)   5,5 г
3. шекел (= 2 бека)   11 г
4. мина (= 50 шекел)   550 г
5. талант (= 60 мина)   33 кг

УЗУНУ

1. карыш (= 11-12 илиг)   0,22 м
2. кыры (= 2 карыш)   0,45 м
3. стадий   185 м

КУРГАГ ТӨКТҮҮЧЕЛ ЧҮҮЛДҮҢ ИШКИРИ

1. гомор (= 1/10 эфа)   2,2 л
2. са (= 1/3 эфа)   7,3 л
3. эфа (= 3 са, 10 гомор)   22 л
4. хомер / кор (= 10 эфа)   220 л

СУУК ЧҮҮЛДҮҢ ИШКИРИ

1. лог   0,3 л
2. гин (= 12 лог)   3,5 л
3. бат (= 6 гин)   22 л
4. хомер / кор (= 10 бат)   220 л

Карталар

Карталар

1. Эрте-бурунгу Чөөн Чүк

2. Египет Болгаш Синай

3. Израиль Аймактарның Ээлел Черлери

4. Саул, Давид Болгаш Соломонга Чагырткан Черлер

5. Израиль Болгаш Иудея Күрүнелер

6. Иисус Христостуң Үезинде Рим Империя

7. Эрте-бурунгу Палестинаның Чер Кырының Тургузуу

8. Иисус Христостуң Үезинде Палестина

9. Иисус Христостуң Үезинде Иерусалим

10. Иисус Христостуң Үезинде Иерусалимде Бурганның Өргээзи

11. Павел Элчинниң Бирги Аян-чоруу

12. Павел Злчинниң Ийиги Аян-чоруу

13. Павел Элчинниң Үшкү Аян-чоруу

14. Павел Элчинниң Дөрткү Аян-чоруу

ЭРТЕ-БУРУНГУ ЧӨӨН ЧҮК

ЕГИПЕТ БОЛГАШ СИНАЙ

ИЗРАИЛЬ АЙМАКТАРНЫҢ ЭЭЛЕЛ ЧЕРЛЕРИ

САУЛ, ДАВИД БОЛГАШ СОЛОМОНГА ЧАГЫРТКАН ЧЕРЛЕР

ИЗРАИЛЬ БОЛГАШ ИУДЕЯ КҮРҮНЕЛЕР

ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ РИМ ИМПЕРИЯ

ЭРТЕ-БУРУНГУ ПАЛЕСТИНАНЫҢ ЧЕР КЫРЫНЫҢ ТУРГУЗУУ

ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ ПАЛЕСТИНА

ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ ИЕРУСАЛИМ

ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ ИЕРУСАЛИМДЕ БУРГАННЫҢ ӨРГЭЭЗИ

ПАВЕЛ ЭЛЧИННИҢ БИРГИ АЯН-ЧОРУУ

ПАВЕЛ ЗЛЧИННИҢ ИЙИГИ АЯН-ЧОРУУ

ПАВЕЛ ЭЛЧИННИҢ ҮШКҮ АЯН-ЧОРУУ

ПАВЕЛ ЭЛЧИННИҢ ДӨРТКҮ АЯН-ЧОРУУ

Table of Contents

Ыдыктыг Библия

Ыдыктыг Библия

1 Чылдар

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29

Тайылбырлыг Словарь

- Авраам
- Авырал
- Ажыдыышкын
- Акталаткан кижи
- Аллилуйя
- Аминь
- Амыр-дыш хүнү
- Аптара, ыдыктыг аптара
- Арыг, арыг эвес
- Асия
- Ашера
- Бараалгакчы, Бурганның бараалгакчызы
- Баштыңнар
- Белдир-ыяш
- Болбаазыраңгай
- Бурган
- Буянныг Медээ
- Ваал
- Веелзевул
- Галилея хөлү
- Давид
- Дайынчы терге
- Дүрзү-бурган
- Дээди иудей Чөвүлел
- Дээрги-Чаяакчы
- Дээрниң төлээзи, Бурганның төлээзи
- Иордан хем
- Кижи амытан Оглу
- Кул-кадай
- Кыртыжап демдектээри
- Левиттер
- Медээчи, Бурганның медээчизи
- Моав
- Моисей
- Мөргүл, мөргүүрү
- Негев
- Ном-хоойлу тайылбырлакчызы
- Он-хоорай
- Өргүл
- Өргүл салыр бедигээш
- Өргээ, Бурганның өргээзи
- Өске чоннар улузу
- Понтий Пилат
- Прозелит
- Рефа улус
- Саддукейлер
- Самария чурттуглар азы самарийжилер
- Синагога
- Синай даг
- Сион
- Соломон
- Сугга суктурары
- Сүлде, Ыдыктыг Сүлде
- Тамы
- Угаадыглыг чугаа
- Ужуражылга майгыны, ыдыктыг майгын
- Үе
- Фарисейлер
- Хаарган далганнар байырлалы
- Ханаан
- Херувим
- Хоойлу, ыдыктыг хоойлу
- Хорив
- Хосталыышкын байырлалы
- Христос
- Чагыг-керээ
- Чууза
- Шефела
- Шээрленири азы шээрлениишкин
- Ыдыктыг ыр
- Элчин
- Эрлик

Библейжи эге хемчеглер таблицазы

Карталар

- ЭРТЕ-БУРУНГУ ЧӨӨН ЧҮК
- ЕГИПЕТ БОЛГАШ СИНАЙ
- ИЗРАИЛЬ АЙМАКТАРНЫҢ ЭЭЛЕЛ ЧЕРЛЕРИ

- САУЛ, ДАВИД БОЛГАШ СОЛОМОНГА ЧАГЫРТКАН ЧЕРЛЕР

- ИЗРАИЛЬ БОЛГАШ ИУДЕЯ КҮРҮНЕЛЕР

- ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ РИМ ИМПЕРИЯ

- ЭРТЕ-БУРУНГУ ПАЛЕСТИНАНЫҢ ЧЕР КЫРЫНЫҢ ТУРГУЗУУ

- ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ ПАЛЕСТИНА

- ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ ИЕРУСАЛИМ

- ИИСУС ХРИСТОСТУҢ ҮЕЗИНДЕ ИЕРУСАЛИМДЕ БУРГАННЫҢ ӨРГЭЭЗИ

- ПАВЕЛ ЭЛЧИННИҢ БИРГИ АЯН-ЧОРУУ
- ПАВЕЛ ЗЛЧИННИҢ ИЙИГИ АЯН-ЧОРУУ
- ПАВЕЛ ЭЛЧИННИҢ ҮШКҮ АЯН-ЧОРУУ
- ПАВЕЛ ЭЛЧИННИҢ ДӨРТКҮ АЯН-ЧОРУУ